{"id":1287,"date":"2021-10-02T19:39:54","date_gmt":"2021-10-02T19:39:54","guid":{"rendered":"http:\/\/dsz.katowice.pl\/?p=1287"},"modified":"2021-10-03T04:41:01","modified_gmt":"2021-10-03T04:41:01","slug":"o-zagrozeniu-dla-prawa-czlowieka-do-zycia-od-momentu-poczecia-do-naturalnej-smierci2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/?p=1287","title":{"rendered":"O zagro\u017ceniu dla prawa cz\u0142owieka do \u017cycia od momentu pocz\u0119cia do naturalnej \u015bmierci"},"content":{"rendered":"\n

O zagro\u017ceniu dla prawa cz\u0142owieka do \u017cycia od momentu pocz\u0119cia do naturalnej \u015bmierci.Prof. Bogdan Chazan -Wyst\u0105pienie podczas og\u00f3lnopolskiej pielgrzymki S\u0142u\u017cby Zdrowia Jasna G\u00f3ra 24 maja 2008r.<\/p>\n\n\n\n

Prof. Bogdan Chazan <\/em><\/p>\n\n\n\n

Wyst\u0105pienie podczas og\u00f3lnopolskiej pielgrzymki S\u0142u\u017cby Zdrowia Jasna G\u00f3ra 24 maja 2008r.<\/em><\/p>\n\n\n\n

Rozw\u00f3j nauk biologicznych i medycznych, post\u0119p technologii medycznej przynios\u0142y nowe mo\u017cliwo\u015bci pomocy ludziom chorym i cierpi\u0105cym. W zakresie zdrowia dotycz\u0105cego prokreacji pojawi\u0142y si\u0119 mo\u017cliwo\u015bci dok\u0142adniejszej oceny stanu dziecka przed urodzeniem, skutecznego leczenia wielu chor\u00f3b p\u0142odu i noworodka. Narodziny dziecka sta\u0142y si\u0119 nie tylko bardziej ludzkie ale i bezpieczniejsze. Wsp\u00f3\u0142czynnik umieralno\u015bci oko\u0142oporodowej zmniejsza si\u0119 z ka\u017cdym rokiem, coraz mniej kobiet umiera w zwi\u0105zku z ci\u0105\u017c\u0105, porodem i po\u0142ogiem, mniejsza jest zachorowalno\u015b\u0107 matek zwi\u0105zana z macierzy\u0144stwem. R\u00f3wnie\u017c pojawi\u0142y si\u0119 nowe mo\u017cliwo\u015bci pomocy ma\u0142\u017ce\u0144stwom z zaburzeniami p\u0142odno\u015bci. Metody sztucznego rozrodu s\u0105 coraz bardziej popularne, wi\u0119kszo\u015b\u0107 lekarzy podchodzi do tych metod post\u0119powania bezkrytycznie nie zastanawiaj\u0105c si\u0119 nad ich skuteczno\u015bci\u0105, ryzykiem dla kobiety, dla pocz\u0119tego w ten spos\u00f3b dziecka. Powsta\u0142o og\u00f3lne przekonanie, \u017ce wszyscy s\u0105 za ich stosowaniem, osoby maj\u0105ce inne zdanie s\u0105 podejrzliwie traktowane. Ma\u0142\u017ce\u0144stwa nie akceptuj\u0105ce tych metod w coraz wi\u0119kszym stopniu s\u0105 pozbawione dost\u0119pu do metod, na zastosowanie kt\u00f3rych mog\u0142yby wyrazi\u0107 zgod\u0119. Media roztaczaj\u0105 perspektyw\u0119 nieograniczonych niemal mo\u017cliwo\u015bci technologii zwi\u0105zanej ze sztucznym zap\u0142odnieniem. Niezgodnie z prawd\u0105 pisze si\u0119 o tzw. klonowaniu terapeutycznym. \u017baden chory na \u015bwiecie nie skorzysta\u0142 jak do tej pory z szeroko omawianej mo\u017cliwo\u015bci tworzenia z zarodkowych kom\u00f3rek macierzystych dowolnych zr\u00f3\u017cnicowanych kom\u00f3rek organizmu cz\u0142owieka, kt\u00f3re pomog\u0142yby w leczeniu zawa\u0142u serca czy choroby Parkinsona. Ryzyko rozwoju nowotworu jest zbyt du\u017ce. Informacje o sklonowaniu cz\u0142owieka p\u0142yn\u0105ce z Korei Po\u0142udniowej okaza\u0142y si\u0119 fa\u0142szerstwem profesora weterynarii, kt\u00f3ry zapragn\u0105\u0142 spr\u00f3bowa\u0107 swoich si\u0142 w medycynie do\u015bwiadczalnej. W Wielkiej Brytanii kilka dni temu uchwalono prawo, \u017ce b\u0119dzie wolno tworzy\u0107 chimery, zarodki p\u00f3\u0142 zwierz\u0119ce p\u00f3\u0142 ludzkie i na razie b\u0119dzie si\u0119 je u\u015bmierca\u0107 przed 14 dniem \u017cycia. Trudno wyobrazi\u0107 sobie gorsz\u0105 wiadomo\u015b\u0107 dla ludzko\u015bci. Ludzie tworz\u0105cy prawo w swojej pysze i jednocze\u015bnie za\u015blepieniu nadali sobie upowa\u017cnienie by otwarcie narusza\u0107 godno\u015b\u0107 ludzkiej osoby. Widzimy, \u017ce post\u0119p wiedzy i technologii przyni\u00f3s\u0142 ogromne niebezpiecze\u0144stwo manipulacji \u017cyciem ludzkim zaraz po jego powstaniu. W ostatnim czasie jeste\u015bmy \u015bwiadkami wydarze\u0144, kt\u00f3re \u015bwiadcz\u0105 o zagro\u017ceniu dla prawa cz\u0142owieka do \u017cycia od momentu pocz\u0119cia do naturalnej \u015bmierci. Na forum Rady Europy przeg\u0142osowano rezolucj\u0119 wzywaj\u0105c\u0105 do pe\u0142nej legalizacji aborcji jako prawa kobiet. Nie tak dawno przekonywano nas, \u017ce ka\u017cdy kraj w Unii Europejskiej b\u0119dzie niezale\u017cny w stanowieniu prawa dotycz\u0105cego tych spraw. Wida\u0107, \u017ce b\u0119dzie stosowana presja wobec Polski, Irlandii czy Malty, wkr\u00f3tce pewnie wobec Litwy by aborcja w tych krajach by\u0142a dost\u0119pna na \u017cyczenie, dochodzenia odszkodowa\u0144, rezolucje, apele, tworzenie nacisku. Carlo Beltramo korespondent ameryka\u0144skiego Population Research Institute napisa\u0142, \u017ce Ojciec \u015awi\u0119ty Jan Pawe\u0142 II m\u00f3g\u0142by by\u0107 dumny z narodu, z kt\u00f3rego pochodzi a trzy wymienione kraje stanowi\u0105 nadziej\u0119 chrze\u015bcija\u0144skiej przyzwoito\u015bci wobec reszty kontynentu europejskiego, kt\u00f3ra zaakceptowa\u0142a barbarzy\u0144stwo aborcji.<\/p>\n\n\n\n

Wszelkie dzia\u0142ania medyczne, zw\u0142aszcza te, kt\u00f3re dotycz\u0105 ludzkiej prokreacji musz\u0105 uwzgl\u0119dnia\u0107 godno\u015b\u0107 cz\u0142owieka jako osoby ludzkiej. Wed\u0142ug pogl\u0105du Kongregacji Nauki Wiary opublikowanego w \u201eDonum Vitae\u201d. \u201ewiedza i technika powinny s\u0142u\u017cy\u0107 osobie ludzkiej, jej niezbywalnym prawom oraz jej prawdziwemu i integralnemu dobru, zgodnie z zamys\u0142em i wol\u0105 Bo\u017c\u0105\u201d. I tego powinni\u015bmy jako lekarze katoliccy si\u0119 trzyma\u0107, nie ulega\u0107 argumentacjom o poprawno\u015bci politycznej , o prawach kobiet, m in. ich prawa do prywatno\u015bci, kt\u00f3re brak przyzwolenie na aborcj\u0119 na \u017c\u0105danie mia\u0142by w jaki\u015b spos\u00f3b narusza\u0107..
Niedawno jeszcze urodzenie dziecka nie by\u0142o przedmiotem zaplanowanej decyzji. Ci\u0105\u017ca i rodzicielstwo by\u0142y w ma\u0142\u017ce\u0144stwie jak deszcz; wiadomo \u017ce b\u0119dzie, ale nie wiadomo kiedy. Zaskakiwa\u0142o nie pocz\u0119cie dziecka i urodzenie ale jego brak. Plany co do przysz\u0142o\u015bci rodziny dostosowywano do oczywistej obecno\u015bci w niej dzieci. Pojawienie si\u0119 \u015brodk\u00f3w i metod antykoncepcji spowodowa\u0142o, \u017ce dzieci s\u0105 przedmiotem wyboru. Ich pojawienie si\u0119 jest dostosowywane do innych plan\u00f3w. A poniewa\u017c tych plan\u00f3w \u017cyciowych jest wiele i wymagaj\u0105 du\u017cego zaanga\u017cowania czasowego, finansowego, nie zaskakuje bezdzietno\u015b\u0107 ale raczej wielodzietno\u015b\u0107. P\u0142odno\u015b\u0107 zacz\u0119to traktowa\u0107 nie jako dar Boga ale jako w\u0142asny wyb\u00f3r. Planowanie urodzenia dziecka po 35 roku \u017cycia wydaje si\u0119 dla wielu czym\u015b normalnym, naturalnym wobec obecnego poziomu wiedzy i technologii medycznej. St\u0105d ogromne rozczarowanie kobiet i ma\u0142\u017ce\u0144stw kt\u00f3rym nie udaje si\u0119 pocz\u0105\u0107 dziecka po kilku lub kilkunastu latach hamowania p\u0142odno\u015bci przy pomocy antykoncepcji. Tylko krok do uznania, \u017ce istnieje prawo do posiadania dziecka. Jakie s\u0105 granice zaspakajania takiego prawa? Czy obejmuje ono prawo do dziecka o okre\u015blonej p\u0142ci, kolorze w\u0142os\u00f3w, podatno\u015bci na choroby w przysz\u0142o\u015bci ? Czy \u017c\u0105danie by dziecko kt\u00f3re ma si\u0119 urodzi\u0107 by\u0142o w przysz\u0142o\u015bci g\u0142uchonieme jak ich rodzice jest czym\u015b moralnie dopuszczalnym ? Powoli dochodzimy do punktu, w kt\u00f3rym ma miejsce rzecz niebywa\u0142a: karanie lekarzy, kt\u00f3rzy poprzez niewykonanie w por\u0119 aborcji, niezastosowanie odpowiedniej antykoncepcji dopu\u015bcili do tzw. wrongful birth (z\u0142ego urodzenia). Niep\u0142odno\u015b\u0107 dotyczy oko\u0142o 4 do 14 % ma\u0142\u017ce\u0144stw, jej cz\u0119sto\u015b\u0107 uwarunkowana jest wieloma czynnikami. Wzrost cz\u0119sto\u015bci niep\u0142odno\u015bci, o kt\u00f3rym si\u0119 m\u00f3wi mo\u017ce by\u0107 pozorny i wynika\u0107 z cz\u0119stszego rozpoznawania problemu i jego leczenia. Nie znalaz\u0142em w podr\u0119cznikach ginekologii opublikowanych za granic\u0105 okre\u015blenia niep\u0142odno\u015bci jako choroby o czym m\u00f3wi si\u0119 w naszym kraju. Jest to raczej objaw wielu chor\u00f3b, dotycz\u0105cych kobiety lub m\u0119\u017cczyzny. Co przyczynia si\u0119 do trudno\u015bci w pocz\u0119ciu dziecka ? Wczesne rozpoczynanie \u017cycia seksualnego, du\u017ca liczba partner\u00f3w, choroby przenoszone drog\u0105 p\u0142ciow\u0105 , uzale\u017cnienia s\u0105 szczeg\u00f3lnie gro\u017ane dla p\u0142odno\u015bci, kiedy dotycz\u0105 os\u00f3b w m\u0142odym wieku. Za jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych przyczyn niep\u0142odno\u015bci uwa\u017ca si\u0119 odk\u0142adanie na p\u00f3\u017aniej pocz\u0119cia dziecka. Obecnie dziecko jest oczekiwane w coraz kr\u00f3tszym okresie \u017cycia kobiety. Inicjacja seksualna ma miejsce coraz wcze\u015bniej a wiek kobiety, w kt\u00f3rym rodzi ona swoje dziecko jest coraz p\u00f3\u017aniejszy. Obecnie w Polsce jest to 28 rok \u017cycia. O kobiecie w tym wieku na pocz\u0105tku mojej pracy zawodowej m\u00f3wi\u0142o si\u0119 \u201estara pierwiastka\u201d. Tak wi\u0119c najpierw kobieta i jej m\u0105\u017c czyni\u0105 wysi\u0142ki by nie zaj\u015b\u0107 w ci\u0105\u017c\u0119 a potem, kiedy nie s\u0105 ju\u017c najm\u0142odsi czyni\u0105 to samo, ale w przeciwnym kierunku wydaj\u0105c na to znowu spore fundusze. Z biologicznego punktu widzenia nie jest to rozs\u0105dne. Cz\u0119sto\u015b\u0107 niep\u0142odno\u015bci u kobiet w wieku 30 \u2013 34 lat wynosi 1 na 7, w wieku 40 \u2013 44 1 na 4. U dzieci starszych wiekiem kobiet cz\u0119\u015bciej wyst\u0119puj\u0105 poronienia, martwe urodzenia i wady rozwojowe u dzieci. Na rynku us\u0142ug medycznych w zakresie technik sztucznej reprodukcji dla niepoznaki nazywanych jako metody leczenia niep\u0142odno\u015bci albo wspomaganej prokreacji panuj\u0105 twarde prawa rynku, rywalizacja o pacjentki. Na Zachodzie o\u015brodki zajmuj\u0105ce si\u0119 in vitro publikuj\u0105 na swoich stronach internetowych swoje wyniki, przede wszystkim odsetek uzyskanych po transferze zarodk\u00f3w ci\u0105\u017c. M\u00f3wi si\u0119 i pisze, tak czyni\u0105 najwi\u0119ksze medyczne autorytety, tak\u017ce w naszym kraju, \u017ce w ten spos\u00f3b leczy si\u0119 niep\u0142odno\u015b\u0107. A przecie\u017c para, kt\u00f3ra wychodzi z takiego miejsca z dzieckiem jest nadal niep\u0142odna. R\u00f3wnie dobrze mo\u017cna by\u0142oby klinikami leczenia niep\u0142odno\u015bci nazywa\u0107 o\u015brodki adopcyjne. Kwalifikuje si\u0119 do zabiegu najch\u0119tniej m\u0142ode pary, czasem ju\u017c po p\u00f3\u0142 roku niezachodzenia w ci\u0105\u017c\u0119. U takich par zabieg IVF jest najbardziej skuteczny. Okre\u015bla si\u0119 je w spos\u00f3b niezgodny z wiedz\u0105 medyczn\u0105 jako \u201epary niep\u0142odne\u201d co odbiera nadziej\u0119 i sk\u0142ania do korzystania z ich propozycji. Propozycje te po\u0142\u0105czone s\u0105 z \u017c\u0105daniem za in vitro olbrzymich sum pieni\u0119dzy, bardzo r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 w poszczeg\u00f3lnych o\u015brodkach. Zleca si\u0119 wiele, cz\u0119sto niepotrzebnych bada\u0144, a ka\u017cde z nich kosztuje du\u017co wi\u0119cej ni\u017c w zwyk\u0142ych laboratoriach. Niep\u0142odna para sk\u0142onna jest zap\u0142aci\u0107 wiele za szanse urodzenia dziecka\u2026.. Okazuje si\u0119, \u017ce 10 % p\u0142odnych ma\u0142\u017ce\u0144stw nie zachodzi w ci\u0105\u017c\u0119 po 12 miesi\u0105cach wsp\u00f3\u0142\u017cycia a 5 % po dw\u00f3ch latach. Miesi\u0119czny wska\u017anik p\u0142odno\u015bci w normalnych warunkach wynosi 15 \u2013 20 %. Najcz\u0119\u015bciej mamy do czynienia nie z bezwzgl\u0119dn\u0105 niep\u0142odno\u015bci\u0105 ale z mniejszym lub wi\u0119kszym ograniczeniem p\u0142odno\u015bci. 30 \u2013 50 % par leczonych z powodu niep\u0142odno\u015bci ma dzieci ale tylko u 1\/3 z nich fakt ten nale\u017cy \u0142\u0105czy\u0107 z leczeniem. W spos\u00f3b sztuczny zawy\u017ca si\u0119 podawan\u0105 cz\u0119sto\u015b\u0107 niep\u0142odno\u015bci by uzasadni\u0107 potrzeb\u0119 finansowania tych procedur ze \u015brodk\u00f3w publicznych. Podaje si\u0119 te\u017c przesadnie alarmuj\u0105ce informacje o niep\u0142odno\u015bci po 30 roku \u017cycia. Poczucie braku nadziei wyp\u0142ywaj\u0105ce z up\u0142ywaj\u0105cego czasu powoduje, \u017ce zwi\u0119ksza si\u0119 poziom stresu, kt\u00f3ry jest jednym z czynnik\u00f3w zak\u0142\u00f3caj\u0105cych delikatne mechanizmy odpowiedzialne za p\u0142odno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Nie informuje si\u0119 kobiet wystarczaj\u0105co wyra\u017anie o ryzyku dla jej zdrowia jakie \u0142\u0105czy si\u0119 z procedur\u0105 IVF w zwi\u0105zku z tzw. zespo\u0142em hiperstymulacji. Nast\u0119puje on po podaniu lek\u00f3w hormonalnych w celu indukcji owulacji. Ci\u0119\u017cki zesp\u00f3\u0142 wyst\u0119puje z cz\u0119sto\u015bci\u0105 23\/1000. Zdarzaj\u0105 si\u0119 zgony kobiet w wyniku tego powik\u0142ania. Kobiety z zespo\u0142em hiperstymulacji wymagaj\u0105 czasem kosztownego i d\u0142ugotrwa\u0142ego leczenia. O\u015brodki wykonuj\u0105ce procedur\u0119 IVF nie czuj\u0105 si\u0119 odpowiedzialne za leczenie tego powik\u0142ania. Pacjentki kierowane s\u0105 do szpitali i leczone na koszt NFZ. Nie mo\u017cna wi\u0119c m\u00f3wi\u0107, \u017ce Narodowy Fundusz Zdrowia nie finansuje post\u0119powania okre\u015blanego jako wspomagany rozr\u00f3d.
Z ostatnich bada\u0144 wynika, \u017ce technika IVF mo\u017ce zwi\u0119ksza\u0107 cz\u0119sto\u015b\u0107 raka piersi, podobnie, jak ma to miejsce w odniesieniu do hormonalnej antykoncepcji. Przy pomocy techniki diagnostyki preimplantacyjnej przeprowadza si\u0119 w niekt\u00f3rych o\u015brodkach selekcj\u0119 zarodk\u00f3w przed ich wszczepieniem do macicy. Wybiera si\u0119 te najlepiej wygl\u0105daj\u0105ce, czasem pobiera jedn\u0105 kom\u00f3rk\u0119, by dowiedzie\u0107 si\u0119 o p\u0142e\u0107 zarodka, obecno\u015b\u0107 chor\u00f3b przenoszonych za po\u015brednictwem materia\u0142u genetycznego. Zarodki nie odpowiadaj\u0105ce przyj\u0119tym kryteriom niszczy si\u0119. W ostatnim czasie stosuje si\u0119 metod\u0119 \u201eblastocyst culture\u201d. Nie przenosi si\u0119 zarodk\u00f3w do macicy w trzecim dniu po zap\u0142odnieniu ale w pi\u0105tym. S\u0142absze zarodki nie prze\u017cywaj\u0105 w trudnych warunkach hodowli w szkle i obumieraj\u0105. Zamiast obumarcia w macicy zarodki czeka to samo, tylko wcze\u015bniej, na szkle. Mocniejsze, w mniejszej liczbie przenosi si\u0119 do macicy. W ten spos\u00f3b zmniejsza si\u0119 te\u017c prawdopodobie\u0144stwo ci\u0105\u017cy z wieloma dzie\u0107mi w macicy (wielop\u0142odowej). Technika IVF \u0142\u0105czy si\u0119 ze zwi\u0119kszon\u0105 cz\u0119sto\u015bci\u0105 ci\u0105\u017c wielop\u0142odowych, co z kolei przyczynia si\u0119 do porod\u00f3w przedwczesnych. Wi\u0119cej ci\u0105\u017c wielop\u0142odowych to wi\u0119cej poronie\u0144 samoistnych, ci\u0119\u0107 cesarskich, zgon\u00f3w przed i pourodzeniowych. Oznacza to wi\u0119ksze wydatki ponoszone przez rodzic\u00f3w i Narodowy Fundusz Zdrowia na utrzymanie ich przy \u017cyciu niedonoszonych i chorych dzieci, p\u00f3\u017aniejsze ich leczenie i rehabilitacj\u0119. Po zap\u0142odnieniu cz\u0119\u015bciej dochodzi do poronienia samoistnego. Pojawiaj\u0105 si\u0119 doniesienia o nieprawid\u0142owym rozwoju dzieci po IVF. Trudne warunki, w jakich organizm cz\u0142owieka sp\u0119dza pierwsze dni \u017cycia przy zastosowaniu tej techniki powoduje powstanie nieprawid\u0142owo\u015bci rozwojowych, mog\u0105 wp\u0142yn\u0105\u0107 na powstanie zaburze\u0144 programowania genetycznego. Zaburzenia te, znane jako efekty epigenetyczne mog\u0105 by\u0107 zwi\u0105zane a powstaniem nowotwor\u00f3w i innych chor\u00f3b u dziecka lub w p\u00f3\u017aniejszym okresie \u017cycia.. Dzieci pocz\u0119te przy pomocy technik IVF maj\u0105 z regu\u0142y mniejsz\u0105 wag\u0119 cia\u0142a przy urodzeniu. Badania dotycz\u0105ce rozwoju dziecka pocz\u0119tego w ten spos\u00f3b s\u0105 utrudnione. Kobiety, kt\u00f3re urodzi\u0142y dzieci pocz\u0119te przy pomocy tej technologii nie chc\u0105 ujawnienia tego faktu w dokumentach dziecka. Jest to przyczyn\u0105 ma\u0142ej liczby bada\u0144 por\u00f3wnuj\u0105cych rozw\u00f3j dzieci pocz\u0119tych w spos\u00f3b naturalny i sztuczny. Trzeba te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 tych ostatnich nie przekroczy\u0142a jeszcze pi\u0105tego roku \u017cycia. Nie ma nadzoru specjalistycznego nad jako\u015bci\u0105 procedur medycznych w o\u015brodkach zajmuj\u0105cych si\u0119 w naszym kraju procedurami sztucznego rozrodu. Nie wiadomo, co dzieje si\u0119 z niewykorzystanymi zarodkami. Mo\u017cna si\u0119 zastanowi\u0107, czy medycyna jest nauk\u0105 i praktycznym dzia\u0142aniem, kt\u00f3rych celem jest tylko profilaktyka, promocja zdrowia i leczenie chor\u00f3b, przynoszenie ulgi w cierpieniu, zapobieganie przedwczesnej \u015bmierci czy te\u017c jej zadaniem jest spe\u0142nianie \u017cycze\u0144 pacjent\u00f3w, ich oczekiwa\u0144. Co nale\u017cy zrobi\u0107 zrobi\u0107, je\u017celi sumienie lekarza nie pozwala mu na wype\u0142nienie tych \u017cycze\u0144 ? Medycyna nie jest neutralna moralnie i lekarza nie mo\u017cna wynaj\u0105\u0107 do ka\u017cdej roboty. Nie trafia to do przekonania wielu dyrektor\u00f3w szpitali i przychodni, kt\u00f3rzy nie uznaj\u0105 prawa lekarzy do bycia w zgodzie z sumieniem. Jest to szczeg\u00f3lnie widoczne w ginekologii i po\u0142o\u017cnictwie. Wprawdzie od czasu, kiedy by\u0142em konsultantem krajowym zabieg aborcji nie jest obecny w programie procedur wymaganych do specjalizacji ale ci z nas, kt\u00f3rzy wypowiadaj\u0105 si\u0119 w spos\u00f3b negatywny na temat in vitro s\u0105 od razu podejrzani. Kole\u017canka, kt\u00f3ra by\u0142\u0105 znana w \u015brodowisku lekarskim ze swoich pogl\u0105d\u00f3w dotycz\u0105cych ludzkiego \u017cycia i konieczno\u015bci jego poszanowania od pocz\u0119cia, na egzaminie praktycznym z po\u0142o\u017cnictwa i ginekologii otrzyma\u0142a od znanego profesora, pioniera in vitro polecenie wykonania ubezp\u0142odnienia kobiety. Kiedy odm\u00f3wi\u0142a egzamin zako\u0144czy\u0142 si\u0119 uwag\u0105 w protok\u00f3le egzaminacyjnym, \u017ce lekarka ta nie b\u0119dzie mog\u0142a ubiega\u0107 si\u0119 w przysz\u0142o\u015bci o specjalizacj\u0119 drugiego stopnia. Uwaga ta by\u0142a niezgodna z prawem. Mamy do czynienia od czasu do czasu z prawdziwym mobingiem. \u015arodowiska liberalne opowiadaj\u0105 si\u0119 za tolerancj\u0105 ale dotyczy ona wy\u0142\u0105cznie tak samo my\u015bl\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n

Trwa ofensywa kulturowa i obyczajowa lansowana przez \u015brodki masowego przekazu, obecna w \u015bwiecie nauki i kultury. Ma ona zmieni\u0107 oblicze cywilizacji. Zamazuje si\u0119 r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy zarodkiem zwierz\u0119cym i ludzkim, prowadzi akcje obrony \u017cycia zwierz\u0105t i czystego \u015brodowiska zapominaj\u0105c o losach milion\u00f3w dzieci zabijanych w \u0142onach matek. Medycyna i weterynaria zaczynaj\u0105 mie\u0107 wiele punkt\u00f3w stycznych. Mia\u0142 racj\u0119 Grzegorz G\u00f3rny pisz\u0105c w \u201eRzeczpospolitej\u201do sposobach dzia\u0142ania lewicy, kt\u00f3re maj\u0105 na celu od XIX wieku podkopanie chrze\u015bcija\u0144skich fundament\u00f3w cywilizacji. Przytacza\u0142 s\u0142owa Wilhelma Reicha, psychoanalityka i dzia\u0142acza komunistycznego, kt\u00f3ry pisa\u0142, \u017ce po rewolucji francuskiej, kt\u00f3ra przynios\u0142a wyzwolenie polityczne, po rewolucji bolszewickiej, kt\u00f3ra przynios\u0142a wyzwolenie spo\u0142eczne nale\u017cy doprowadzi\u0107 do trzeciej rewolucji \u2013 seksualnej, kt\u00f3ra przyniesie wyzwolenie obyczajowe. W rolach uci\u015bnionych proletariuszy ma wyst\u0119powa\u0107 tym razem zbuntowana m\u0142odzie\u017c, feministki, lobby gejowskie i bezkompromisowi ekolodzy. Po dezintegracji systemu na doj\u015b\u0107 do rozwoju \u201espo\u0142ecze\u0144stwa permisywnego\u201d.
Polska przetrwa\u0142a i odrodzi\u0142a si\u0119 do istnienia 90 lat temu dzi\u0119ki pot\u0119dze swojego j\u0119zyka , swojej kultury. R\u00f3wnie\u017c i teraz mo\u017ce i powinna energicznie przeciwstawia\u0107 si\u0119 swoistemu Kulturkampf, kt\u00f3re obecnie widzimy, harmonijnie godz\u0105c wiar\u0119 z nowoczesno\u015bci\u0105. Powinni\u015bmy publicznie zabiera\u0107 g\u0142os, by\u0107 obecni w mediach i na innych \u201enowo\u017cytnych areopagach\u201d, tak\u017ce w miejscach swojej zawodowej pracy z przekazem p\u0142yn\u0105cym z Ewangelii, nie boj\u0105c si\u0119 oskar\u017ce\u0144 o wstecznictwo czy niepoprawno\u015b\u0107 polityczn\u0105. Wszyscy jeste\u015bmy grzeszni, my\u015bl\u0119 w ten spos\u00f3b zw\u0142aszcza o sobie, ale maj\u0105c rozpoznanie dobra i z\u0142a, impregnowani przez wiar\u0119 i tradycj\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 jeste\u015bmy w stanie odeprze\u0107 pot\u0119\u017cne si\u0142y antyewangelizacyjne, kt\u00f3re chcia\u0142yby podnie\u015b\u0107 do rangi normy aborcj\u0119, eutanazj\u0119 czy zwi\u0105zki jednop\u0142ciowe. Niedawno w styczniowym numerze naszego fachowego czasopisma \u201eGinekologia Po Dyplomie\u201d ukaza\u0142o si\u0119 stanowisko ekspert\u00f3w Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotycz\u0105ce \u201e leczenia niep\u0142odno\u015bci metodami rozrodu wspomaganego medycznie\u201d. Jego autorzy wpisuj\u0105 si\u0119 w aktualn\u0105 dyskusj\u0119 na ten temat towarzysz\u0105c\u0105 ratyfikacji Europejskiej Konwencji Bioetycznej i obj\u0119cia procedur sztucznej reprodukcji regulacjami prawnymi. Jedn\u0105 z zasad post\u0119powania lekarskiego przez nikogo do tej pory nie kwestionowan\u0105 jest poprzedzenie leczenia, najlepiej przyczynowego, post\u0119powaniem diagnostycznym w celu ustalenia rozpoznania choroby. Wy\u017cej wymienieni eksperci proponuj\u0105, by t\u0119 zasad\u0119 w odniesieniu do procedur wspomaganego rozrodu, miedzy innymi in vitro porzuci\u0107. Argumenty przytaczaj\u0105 do\u015b\u0107 zawi\u0142e pisz\u0105c, \u017ce: \u201e.. badania przyczyn niep\u0142odno\u015bci, istotne w tzw. procesie diagnostyczno – leczniczym nie prowadzi do osi\u0105gni\u0119cia podstawowego celu, jakim jest urodzenie zdrowego dziecka.\u201d. Jak mo\u017cna komu\u015b proponowa\u0107 post\u0119powanie medyczne bez diagnostyki ? Porzuca\u0107 zasad\u0119, \u017ce leczenie powinno zawsze by\u0107 wdra\u017cane na podstawie rzetelnego rozpoznania choroby ? Niep\u0142odno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144ska jest nast\u0119pstwem wielu r\u00f3\u017cnych chor\u00f3b kobiety lub m\u0119\u017cczyzny. Ustalenie obecno\u015bci tych chor\u00f3b, stopnia ich zaawansowania w odniesieniu do m\u0119\u017ca jak i \u017cony to podstawowe, obecne w ka\u017cdym podr\u0119czniku ginekologii zadanie lekarza, kt\u00f3rego niep\u0142odna para poprosi\u0142a o pomoc. Wed\u0142ug coraz cz\u0119\u015bciej obecnie obowi\u0105zuj\u0105cej praktyki lekarze ginekolodzy coraz cz\u0119\u015bciej nie przeprowadzaj\u0105 obecnie koniecznej diagnostyki niep\u0142odno\u015bci uwa\u017caj\u0105c j\u0105 za strat\u0119 czasu, ale szybko, po kilku miesi\u0105cach niezachodzenia w ci\u0105\u017c\u0119 kieruj\u0105 na zabieg IVF albo sami go przeprowadzaj\u0105. Autorzy \u201estanowiska\u201d niechc\u0105cy wspieraj\u0105 te praktyki. Powo\u0142uj\u0105 si\u0119 przy tym na zasady \u201emedycyny opartej na dowodach\u201d, kt\u00f3re przy tej okazji podwa\u017caj\u0105. W innym miejscu tego \u201estanowiska\u201d znani profesorowie ginekologii, kierownicy klinik, niekt\u00f3rzy prowadz\u0105cy o\u015brodki zajmuj\u0105ce si\u0119 in vitro, sformu\u0142owali tez\u0119, \u017ce techniki sztucznej reprodukcji \u201emaj\u0105 zastosowanie w wielu przypadkach jako jedyne, kt\u00f3re daj\u0105 szans\u0119 na ci\u0105\u017c\u0119 i por\u00f3d\u201d. Trudno powiedzie\u0107, dlaczego nie dostrzegaj\u0105 innych metod, kt\u00f3re s\u0105 obecne w nauce, podr\u0119cznikach, dlaczego chc\u0105 je wyeliminowa\u0107 z praktyki ? Sugerowanie ma\u0142\u017ce\u0144stwom, \u017ce nie maj\u0105 innych mo\u017cliwo\u015bci by urodzi\u0107 dziecko nie jest uczciwe, ale mo\u017ce by\u0107 skuteczne, je\u017celi we\u017amie si\u0119 pod uwag\u0119 jak\u017ce ludzkie i ogromne pragnienie stania si\u0119 rodzicami. Natomiast metody sztucznego rozrodu s\u0105 z pewno\u015bci\u0105 jedynymi, kt\u00f3re polegaj\u0105 na sztucznym tworzeniu ludzkiego \u017cycia, daj\u0105 laboratorium pe\u0142n\u0105 kontrol\u0119 nad nowo \u2013 pocz\u0119tymi dzie\u0107mi. Metody post\u0119powania w przypadkach niep\u0142odno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej, kt\u00f3re uwzgl\u0119dniaj\u0105 zar\u00f3wno diagnostyk\u0119 jak i przyczynowe leczenie niep\u0142odno\u015bci i kt\u00f3re nie polegaj\u0105 na \u201eomijaniu\u201d trudno\u015bci w pocz\u0119ciu dziecka jak procedura IVF s\u0105 nadal stosowane i przez wielu pacjent\u00f3w akceptowane. S\u0105 te\u017c stale udoskonalane, zw\u0142aszcza w zakresie diagnostyki i hormonalnej korekty cyklu miesi\u0105czkowego oraz naprawczej chirurgii. Dotyczy to tzw. naprotechnologii. Nie widz\u0105 tego osoby mianuj\u0105ce si\u0119 ekspertami forsuj\u0105c metody sztucznego rozrodu nie tylko jako dobre ale jako jedyne. Nie s\u0105dz\u0119, by przyczyn\u0105 takiego stanowiska by\u0142o jedynie zainteresowanie prawnym uznaniem metod IVF jako biznesu, kt\u00f3rym m. in. si\u0119 zajmuj\u0105. Ostatnie zdanie w przytaczanym stanowisku zawiera stwierdzenie, \u017ce \u201eka\u017cdy spos\u00f3b leczenia, kt\u00f3ry prowadzi do urodzenia zdrowego dziecka powinien mie\u0107 zastosowanie i jako procedura medyczna by\u0107 refundowany\u201d. Czy naprawd\u0119 mo\u017cemy i powinni\u015bmy proponowa\u0107 pacjentom wszystko na co pozwala technologia ? W ostatnim okresie pojawi\u0142o si\u0119 wiele pomys\u0142\u00f3w kt\u00f3re bardzo \u201eurozmaicaj\u0105\u2019 ofert\u0119 skierowan\u0105 do niep\u0142odnych os\u00f3b. Polegaj\u0105 one na u\u017cyczaniu kom\u00f3rek jajowych, udost\u0119pnianiu macicy do implantacji zarodka pochodz\u0105cego od innej kobiety. Mog\u0105 one nawet prowadzi\u0107 do urodzenia zdrowego dziecka. Powstaje zasadnicze pytania o godno\u015b\u0107 rodzic\u00f3w, o godno\u015b\u0107 dziecka w ten spos\u00f3b pocz\u0119tego. Myl\u0105 si\u0119 nam prokreacja dotycz\u0105ca ludzkiej osoby z hodowl\u0105 a medycyna z weterynari\u0105. Dyskusja publiczna, kt\u00f3ra si\u0119 obecnie toczy, w tym stanowisko ekspert\u00f3w Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego dotyczy wa\u017cnego spo\u0142ecznie i etycznie zagadnienia. Nie mo\u017ce by\u0107 ono pozostawione bez komentarza. To, co dzieje si\u0119 w laboratoriach in vitro zwanymi te\u017c klinikami nie mo\u017ce odbywa\u0107 si\u0119 poza spo\u0142eczn\u0105 kontrol\u0105. Post\u0119powanie medyczne dotycz\u0105ce zdrowia prokreacyjnego, od profilaktyki i podstawowej diagnostyki a\u017c po nowoczesn\u0105 chirurgi\u0119 naprawcz\u0105 wymaga ludzi o szczeg\u00f3lnej wra\u017cliwo\u015bci i wysokich kwalifikacjach zawodowych. Jako system ca\u0142o\u015bciowy powinien by\u0107 wspierany przez pa\u0144stwo zainteresowane rozwojem rodzin, prze\u0142amaniem demograficznego kryzysu. Zapewni\u0107 powinien wszystkim zainteresowanym post\u0119powanie diagnostyczno \u2013 lecznicze przy kt\u00f3rym szanowana b\u0119dzie godno\u015b\u0107 kobiety i m\u0119\u017cczyzny, ochrona \u017cycia zdrowia i godno\u015bci dzieci traktowanych jako dar a nie przedmiot zam\u00f3wienia jak w przypadku sztucznej reprodukcji, a kiedy indziej jako niepo\u017c\u0105dane nast\u0119pstwo kontaktu seksualnego, okre\u015blane jako \u201ewpadka\u201d. Opracowywane i wdra\u017cane do praktyki innowacje nie mog\u0105 budzi\u0107 w\u0105tpliwo\u015bci etycznych.<\/p>\n\n\n\n

Jeste\u015bmy obecnie w wa\u017cnym momencie dyskusji nad regulacjami prawnymi zwi\u0105zanymi z planowan\u0105 ratyfikacj\u0105 przez Polsk\u0119 Konwencji Bioetycznej dotycz\u0105cej statusu zarodka i procedur sztucznej reprodukcji. Uchylenie drzwi do akceptacji jakiejkolwiek formy IVF spowoduje prawdopodobnie ich otwarcie na o\u015bcie\u017c w przysz\u0142o\u015bci. Ka\u017cdy akt prawny reguluj\u0105cy procedury in vitro doprowadzi do usankcjonowania ich zamra\u017cania a wi\u0119c i niszczenia. Nie ma systemu trwa\u0142ego przechowywania zarodk\u00f3w, wiadomo, \u017ce ich warto\u015b\u0107 biologiczna zmniejsza si\u0119 wraz z czasem przebywania w stanie zamro\u017conym. Nie mog\u0105 wiecznie by\u0107 przechowywane w lod\u00f3wce. Pr\u00f3ba sprawdzenia ich zdolno\u015bci do \u017cycia a wi\u0119c rozmro\u017cenie to wydanie na nich wyroku \u015bmierci. Nie mo\u017cna sprawdzi\u0107 \u017cywotno\u015bci zarodka i ponownie go zamrozi\u0107. Nakaz przechowywania embrion\u00f3w nie spowoduje zwolnienia procesu ich powolnego umierania w lod\u00f3wce. Adopcja cudzego embrionu jakkolwiek z punktu widzenia dobra dziecka mo\u017ce zasadna nie rozwi\u0105\u017ce problemu przechowywanych i niszczonych tysi\u0119cy zarodk\u00f3w. Co z diagnostyk\u0105 preimplantacyjn\u0105 ? Jak sama nazwa wskazuje, dotyczy ona zarodk\u00f3w przed implantacj\u0105 a nie gamet i by\u0142aby rodzajem kontroli jako\u015bci na ta\u015bmie produkcyjnej dzieci zwi\u0105zanej z odrzuceniem \u201ewybrakowanego\u201d egzemplarza.
Ks. Wac\u0142aw Cuba\u0142a w ksi\u0105\u017ceczce \u201eSztuczna prokreacja- ocena moralna\u201d zastanawia si\u0119 czy in vitro by\u0142oby dozwolone w uk\u0142adzie homologicznym, przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce nie by\u0142oby niszczenia embrion\u00f3w, masturbacji. Odpowiada: \u201eNie\u201d. Zdaniem Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3re przytacza, szacunek dla pocz\u0119tego \u017cycia ludzkiego, czyli dla pocz\u0119tej istoty ludzkiej domaga si\u0119, by pocz\u0119cie mia\u0142o charakter osobowy, to znaczy by\u0142o darem m\u0119\u017cczyzny i kobiety wyra\u017caj\u0105cym si\u0119 w tym szczeg\u00f3lnym akcie osobowym jakim jest akt ma\u0142\u017ce\u0144ski. Pocz\u0119cie osoby ludzkiej nie mo\u017ce by\u0107 aktem techniki ani produktem technicznym. Co\u015b co jest technicznie mo\u017cliwe nie oznacza, \u017ce jest moralnie dopuszczalne. Postawmy wi\u0119c pytanie, co zamiast in vitro ? Przede wszystkim dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu zmniejszenie cz\u0119sto\u015bci niep\u0142odno\u015bci. Wp\u0142ywanie na miejsce rodzicielstwa, dziecka, rodziny w systemie warto\u015bci, wprowadzenie nowych przepis\u00f3w prawnych, bod\u017ac\u00f3w ekonomicznych u\u0142atwiaj\u0105cych wcze\u015bniejsze decyzje o pocz\u0119ciu dziecka, o wi\u0119kszej liczbie dzieci w rodzinie to wcale nie futurologia. Bardzo istotne jest oddzia\u0142ywanie na m\u0142ode pokolenie. P\u00f3\u017aniejsza inicjacja seksualna, wierno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144ska, unikanie niszcz\u0105cych p\u0142odno\u015b\u0107 chor\u00f3b przenoszonych drog\u0105 p\u0142ciow\u0105, papieros\u00f3w, alkoholu w m\u0142odym wieku i p\u00f3\u017aniej w spos\u00f3b absolutnie realny zmniejsz\u0105 cz\u0119sto\u015b\u0107 zaburze\u0144 p\u0142odno\u015bci w przysz\u0142o\u015bci. Nale\u017ca\u0142oby poprosi\u0107 Ministerstwo Zdrowia by w\u015br\u00f3d program\u00f3w zdrowotnych odnosz\u0105cych si\u0119 do prokreacji by\u0142 finansowany chocia\u017c jeden odnosz\u0105cy si\u0119 do pierwotnej profilaktyki zaburze\u0144 p\u0142odno\u015bci. A co zrobi\u0107 w\u00f3wczas, kiedy dojdzie do pojawienia si\u0119 zaburze\u0144 p\u0142odno\u015bci ? Przede wszystkim wesprze\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwo z tego rodzaju problemami. Okaza\u0107 autentyczne zainteresowanie, podej\u015b\u0107 do nich z szacunkiem, cierpliwo\u015bci\u0105 i mi\u0142o\u015bci\u0105. Poradzi\u0107, by nie dali sobie przylepi\u0107 znaczka \u201eniep\u0142odni\u201d. Poczeka\u0107. Podda\u0107 ocenie cykl miesi\u0119czny, owulacj\u0119, p\u0142odno\u015b\u0107 m\u0119\u017ca, sprawdzi\u0107 dro\u017cno\u015b\u0107 jajowod\u00f3w. Leczy\u0107 stwierdzone nieprawid\u0142owo\u015bci. Pewne szanse dla ma\u0142\u017ce\u0144stw z zaburzeniami p\u0142odno\u015bci \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 z upowszechnieniem modelu Naprotechnologii. Zak\u0142ada si\u0119 w nim w uporz\u0105dkowany, systematyczny spos\u00f3b rozpoznawanie i p\u00f3\u017aniej leczenie schorze\u0144 ginekologicznych, w tym zaburze\u0144 p\u0142odno\u015bci bez stosowania \u015brodk\u00f3w i metod antykoncepcyjnych i technik sztucznej reprodukcji. Wykorzystuje si\u0119 przy tym aktualn\u0105, nowoczesn\u0105 wiedz\u0119 zakresie endokrynologii, chirurgii ginekologicznej, naturalnego rozpoznawania p\u0142odno\u015bci. Wa\u017cne jest opanowanie stresu i wsparcie duchowe. Zaczyna si\u0119 od dok\u0142adnych obserwacji cyklu pod okiem instruktora, potem prowadzi si\u0119 badania diagnostyczne przy pomocy dost\u0119pnych, nowoczesnych metod. Je\u017celi to konieczne wdra\u017cane jest leczenie i jego monitorowanie. Wymaga to czasu i cierpliwo\u015bci, ale przynosi dobre rezultaty. Propozycja takiego post\u0119powania powinna spotka\u0107 si\u0119 z zainteresowaniem spo\u0142ecznym. To zainteresowanie ju\u017c wida\u0107. Uruchomione zosta\u0142o szkolenie lekarzy i innych os\u00f3b w kraju i za granic\u0105. Por\u00f3wnanie metod stosowanych w ostatnim czasie z prawdziwym, przyczynowym leczeniem niep\u0142odno\u015bci i jej profilaktyk\u0105 mo\u017ce dostarczy\u0107 interesuj\u0105cych wniosk\u00f3w. Z jednej strony medycyna oparta na naturalnych mechanizmach le\u017c\u0105cych u podstaw naszego zdrowia a z drugiej najpierw wieloletnie ubezp\u0142odnienie w ramach \u201ekontroli urodzin\u201d, potem badanie nasienia na drodze zleconej masturbacji, sztuczna inseminacja i lod\u00f3wki pe\u0142ne zamro\u017conych ludzi\u2026<\/p>\n\n\n\n

Oskar\u017ca si\u0119 nasz kraj, \u017ce prawo w nim jest w odniesieniu do spraw \u0142\u0105cz\u0105cych si\u0119 z obron\u0105 \u017cycia zbyt restrykcyjne. Unia Europejska nalega na liberalizacj\u0119 prawa dotycz\u0105cego aborcji, sami zastanawiamy si\u0119 co zrobi\u0107 z przepisami prawa dotycz\u0105cymi sztucznego rozrodu. Oczekiwane przez Uni\u0119 prawo dotycz\u0105ce aborcji oznacza\u0142oby ofiary ze strony dzieci, dla kt\u00f3rych tzw. liberalizacja przepis\u00f3w oznacza\u0142aby ich faktyczne zaostrzenie, mniejsz\u0105 szans\u0119 prze\u017cycia przed urodzeniem. Ich godno\u015b\u0107 i prawo do \u017cycia jest takie samo, jak nasze, ludzi doros\u0142ych. Co z regulacjami prawnymi dotycz\u0105cymi in vitro ? Na razie prawie nic nie wiadomo.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O zagro\u017ceniu dla prawa cz\u0142owieka do \u017cycia od momentu pocz\u0119cia do naturalnej \u015bmierci.Prof. Bogdan Chazan -Wyst\u0105pienie podczas og\u00f3lnopolskiej pielgrzymki S\u0142u\u017cby Zdrowia Jasna G\u00f3ra 24 maja 2008r. Prof. Bogdan Chazan  Wyst\u0105pienie podczas og\u00f3lnopolskiej pielgrzymki S\u0142u\u017cby Zdrowia Jasna G\u00f3ra 24 maja 2008r. Rozw\u00f3j nauk biologicznych i medycznych, post\u0119p technologii medycznej przynios\u0142y nowe mo\u017cliwo\u015bci pomocy ludziom chorym i […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"default","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[43],"tags":[],"class_list":["post-1287","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aborcja"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1287","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1287"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1287\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1288,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1287\/revisions\/1288"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1287"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1287"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1287"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}