Etyczny aspekt metody \u201ein vitro\u201d
W Polsce od jakiego\u015b czasu trwa intensywna dyskusja na temat zap\u0142odnienia in vitro. Szczeg\u00f3lnie nabra\u0142a ona rumie\u0144c\u00f3w z powodu pojawienia si\u0119 projekt\u00f3w stosownych ustaw, kt\u00f3re maj\u0105 by\u0107 przedmiotem procesu legislacyjnego w Sejmie RP.
Rosn\u0105ce zamieszanie wok\u00f3\u0142 tego tematu powoduje, \u017ce nie ka\u017cdy jest w stanie rozumie\u0107 \u0142atwo powody, dla kt\u00f3rych in vitro zas\u0142uguje na negatywn\u0105 ocen\u0119 moraln\u0105. Na taki stan rzeczy wp\u0142ywaj\u0105 dwa czynniki:
a) z jednej strony, in vitro jest do\u015b\u0107 skomplikowanym zabiegiem i analizowanie go wymaga minimum fachowej wiedzy;
b) z drugiej strony, w tym przypadku, cz\u0119sto mamy do czynienia z nadzwyczaj
silnymi emocjami, bowiem cierpienie ma\u0142\u017ce\u0144stw niep\u0142odnych pragn\u0105cych dziecka czasami
uniemo\u017cliwia im dostrzeganie implikacji moralnych pewnych wybor\u00f3w.
Wszyscy jednak mamy obowi\u0105zek formowania swojego sumienia zgodnie z prawd\u0105, zanim podejmujemy decyzje moralne. Dlatego te\u017c w tym dokumencie, skierowanym do wszystkich ludzi dobrej woli – a nie tylko do katolik\u00f3w – pragniemy przedstawi\u0107 w spos\u00f3b zrozumia\u0142y racje z powodu kt\u00f3rych zap\u0142odnienie in vitro nale\u017cy kwalifikowa\u0107 jako powa\u017cne przekroczenie moralne. W tym celu b\u0119dziemy stosowa\u0107 jedynie argumenty prawa naturalnego, zrozumia\u0142e dla wszystkich. Mo\u017cna je przedstawi\u0107 w pi\u0119ciu grupach.<\/p>\n\n\n\n
I. PANOWANIE TECHNIKI NAD CZ\u0141OWIEKIEM.
Pierwszy problem moralny zap\u0142odnienia in vitro polega na tym, \u017ce stwarzane s\u0105 w ten spos\u00f3b dzieci, kt\u00f3re nie s\u0105 owocem aktu mi\u0142o\u015bci swoich rodzic\u00f3w, lecz skutkiem procesu produkcyjnego zale\u017cnego od fachowo\u015bci technik\u00f3w. To powoduje – mo\u017ce nawet wbrew pierwotnej intencji os\u00f3b w tym zaanga\u017cowanych – przedmiotowe traktowanie osoby ludzkiej. Nad t\u0105 kwesti\u0105 nale\u017cy szczeg\u00f3lnie si\u0119 pochyli\u0107, gdy\u017c chodzi tu o g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0119 ca\u0142ego z\u0142a zawartego w metodzie zap\u0142odnienia in vitro.
Cz\u0142owiek w swoim dzia\u0142aniu mo\u017ce kierowa\u0107 si\u0119 dwiema mo\u017cliwymi racjonalno\u015bciami czy te\u017c sposobami my\u015blenia: racjonalno\u015bci\u0105 techniczn\u0105 albo racjonalno\u015bci\u0105 etyczn\u0105. Spos\u00f3b my\u015blenia techniczny jest w\u0142a\u015bciwy w procesach produkcji technicznej (pomy\u015blmy na przyk\u0142ad o ta\u015bmie monta\u017cowej samochod\u00f3w), natomiast racjonalno\u015b\u0107 etyczna jest jedynym s\u0142usznym sposobem my\u015blenia, kiedy ma si\u0119 do czynienia z cz\u0142owiekiem, z osob\u0105 ludzk\u0105. Poni\u017cej przedstawiamy zasadnicze r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy tymi dwiema racjonalno\u015bciami.
Po pierwsze, technika dotyczy rzeczy, kt\u00f3re s\u0105 czym\u015b, za\u015b etyka odnosi si\u0119 do os\u00f3b, kt\u00f3re s\u0105 kim\u015b.
Po drugie, rzeczy mog\u0105 by\u0107 przedmiotem manipulacji technicznej, by osi\u0105gn\u0105\u0107 jaki\u015b cel, za\u015b osob\u0105 nigdy nie wolno manipulowa\u0107, traktowa\u0107 przedmiotowo, poniewa\u017c s\u0105 celem same w sobie.
Po trzecie, w procesach produkcyjnych z natury swej dotycz\u0105cych rzeczy rz\u0105dzi logika panowania i kontroli; natomiast kiedy mamy do czynienia z cz\u0142owiekiem, musi rz\u0105dzi\u0107 logika s\u0142u\u017cby i mi\u0142o\u015bci.
Po czwarte, w procesach produkcyjnych, najwa\u017cniejsze parametry s\u0105 ilo\u015bciowe, jak skuteczno\u015b\u0107, u\u017cyteczno\u015b\u0107 i wydajno\u015b\u0107. Natomiast w dzia\u0142aniach dotycz\u0105cych cz\u0142owieka zdecydowanie przewa\u017ca podstawowe kryterium jako\u015bciowe, a mianowicie takie: ka\u017cdy cz\u0142owiek jest jedyny i niepowtarzalny i nale\u017cy go szanowa\u0107 niezale\u017cnie od jego wieku, rozmiaru lub stanu zdrowia.
Jeden z wielkich problem\u00f3w naszych czas\u00f3w to w\u0142a\u015bnie technicyzm, czyli przyznawanie technice warto\u015bci absolutnej. Zapomina si\u0119 w\u00f3wczas, \u017ce nie wszystko to, co jest mo\u017cliwe technicznie, jest tym samym moralnie dopuszczalne; \u017ce nie wolno stosowa\u0107 do osoby ludzkiej spos\u00f3b my\u015blenia technicznego.
Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce w in vitro i innych pokrewionych zabiegach medycznych ten absolutyzm techniki osi\u0105gn\u0105\u0142 sw\u00f3j zenit. Albowiem metoda zap\u0142odnienia In vitro niepostrze\u017cenie wprowadza logik\u0119 produkcji, skuteczno\u015bci i panowania nad osob\u0105 ludzk\u0105, co skutkuje licznymi i zgubnymi dzia\u0142aniami wymienionymi poni\u017cej.<\/p>\n\n\n\n
II. CELOWE ZNISZCZENIE LUDZKICH EMBRION\u00d3W.
Embriony ludzkie powinny by\u0107 uszanowane tak jak ka\u017cda inna osoba ludzka. To oznacza, \u017ce \u017caden cel – r\u00f3wnie\u017c zaspokojenie potrzeb uczuciowych rodzic\u00f3w – nigdy nie mo\u017ce usprawiedliwi\u0107 ani produkcji ludzkich embrion\u00f3w, kt\u00f3re nie b\u0119d\u0105 mia\u0142y mo\u017cliwo\u015bci prze\u017cycia, ani manipulacji embrion\u00f3w, ani – tym bardziej – ich destrukcji.
Dla wielu najbardziej ewidentnym argumentem, dla wykazania tezy o niemoralnym charakterze zap\u0142odnienia in vitro b\u0119dzie to, \u017ce metoda ta powoduje zniszczenie licznych ludzkich embrion\u00f3w. Dzieje si\u0119 to w spos\u00f3b systematyczny i celowy – w wielu momentach ca\u0142ego zabiegu. Konkretnie:
– w obecnym stanie techniki, ka\u017cdy zabieg in vitro zak\u0142ada produkcj\u0119 kilku ludzkich embrion\u00f3w, wiedz\u0105c z g\u00f3ry, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich ginie w trakcie ca\u0142ego procesu;
– logika skuteczno\u015bci produkcyjnej prowadzi do tego, by przenosi\u0107 do macicy matki wi\u0119cej ni\u017c jeden embrion za ka\u017cdym razem, poniewa\u017c w ten spos\u00f3b skuteczno\u015b\u0107 jest wi\u0119ksza, czyli, jest bardziej prawdopodobne urodzenie jednego dziecka, cho\u0107 – niestety – kosztem \u015bmierci innych embrion\u00f3w;
– by unika\u0107 urodzenia dzieci z wadami, podczas ci\u0105\u017cy cz\u0119sto stosuje si\u0119 swojego rodzaju kontrol\u0119 jako\u015bci, by – w razie dostrze\u017cenia, \u017ce embrion lub p\u0142\u00f3d posiada jak\u0105\u015b wad\u0119 – proponowa\u0107 jego wyeliminowanie, podobnie jak si\u0119 usuwa wadliwy produkt z ta\u015bmy monta\u017cowej samochod\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
III. ZAMRO\u017bENIE LUDZKICH EMBRION\u00d3W.
W in vitro, embriony nadliczbowe, kt\u00f3re nie przeniesiono do macicy matki, s\u0105 systematycznie zamra\u017cane. Tego rodzaju dzia\u0142anie stanowi obraz\u0119 dla szacunku nale\u017cnego istotom ludzkim. Mo\u017cna zamrozi\u0107 warzywa lub mi\u0119so, ale nie wolno zamrozi\u0107 cia\u0142a ludzkiego, poniewa\u017c wystawia si\u0119 je na wielkie niebezpiecze\u0144stwo \u015bmierci lub szkod\u0119 dla jego integralno\u015bci fizycznej.
Zamro\u017cenie embrion\u00f3w jest to technika wzgl\u0119dnie prosta. Ale rozmro\u017cenie ich to co\u015b zupe\u0142nie innego: im d\u0142u\u017cej trwa proces zamro\u017cenia tym trudniej odwr\u00f3ci\u0107 jego skutki, przez co wzrasta niebezpiecze\u0144stwo \u015bmierci embrion\u00f3w lub uszkodzenie ich integralno\u015bci fizycznej. Faktycznie liczne zamro\u017cone embriony nie b\u0119d\u0105 mia\u0142y szansy prze\u017cycia.
Jest to bardzo powa\u017cny problem moralny, kt\u00f3rego nie wolno bagatelizowa\u0107. Nikt nie wie, ile tysi\u0119cy ludzkich embrion\u00f3w obecnie przechowuje si\u0119 w lod\u00f3wkach w polskich szpitalach i klinikach. Niestety nie ma dla nich \u017cadnego dobrego rozwi\u0105zania. Jedynym realnym sposobem unikni\u0119cia tak powa\u017cnego stanu zagro\u017cenia dla \u017cycia ludzkiego jest zaprzestanie produkowania embrion\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
IV. WYNATURZENIE RELACJI RODZINNYCH.
W dyskusjach o in vitro, cz\u0119sto si\u0119 twierdzi, i\u017c \u201erodzice niep\u0142odni maj\u0105 prawo do dziecka\u201d. Jest to nieprawda. Kto mo\u017ce mie\u0107 prawo do drugiego cz\u0142owieka? Jest to kolejny owoc mentalno\u015bci produkcji i posiadania, w kt\u00f3rym objawia si\u0119 zaborcze nastawienie rodzic\u00f3w do dziecka. Dziecko nie jest jak\u0105\u015b rzecz\u0105, kt\u00f3ra nale\u017ca\u0142aby si\u0119 ma\u0142\u017conkom i nie mo\u017ce by\u0107 uwa\u017cane za przedmiot posiadania, czy te\u017c innego rodzaju w\u0142adztwa.
Tak silnie podkre\u015bla si\u0119 rzekome prawo rodzic\u00f3w, \u017ce si\u0119 zapomina o podstawowym prawu dziecka. A mianowicie, \u017ce ka\u017cde dziecko ma prawo do tego, by zosta\u0107 pocz\u0119tym w ma\u0142\u017ce\u0144stwie, by by\u0107 noszonym w \u0142onie swojej matki, by by\u0107 urodzonym i wychowywanym w ma\u0142\u017ce\u0144stwie.
Metoda in vitro przybiera dwie formy: heterologiczn\u0105, gdy przynajmniej jedna gameta pochodzi od dawcy r\u00f3\u017cnego od wsp\u00f3\u0142ma\u0142\u017conk\u00f3w, lub homologiczn\u0105, w kt\u00f3rej gamety pochodz\u0105 od rodzic\u00f3w.
a) In vitro heterologiczne sprzeciwia si\u0119 godno\u015bci ma\u0142\u017conk\u00f3w, kt\u00f3rzy maj\u0105 wy\u0142\u0105czne prawo do stania si\u0119 ojcem i matk\u0105 jedynie dzi\u0119ki sobie, a tak\u017ce prawdzie o ma\u0142\u017ce\u0144stwie i jego jedno\u015bci. Stanowi swego rodzaju cudzo\u0142\u00f3stwo biologiczne.
W ramach in vitro, czasami stosuje si\u0119 tzw. \u201emacierzy\u0144stwo zast\u0119pcze\u201d. W\u00f3wczas obca kobieta \u201ewynajmuje\u201d swoj\u0105 macic\u0119, by nosi\u0107 dziecko innych rodzic\u00f3w. Dlatego te\u017c \u201emacierzy\u0144stwo zast\u0119pcze\u201d jest moralnie niedopuszczalne. Godzi bowiem ono w obowi\u0105zki mi\u0142o\u015bci macierzy\u0144skiej, w wierno\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144sk\u0105 i w odpowiedzialne macierzy\u0144stwo.
Przy zastosowaniu metody in vitro heterologicznego dochodzi do wynaturzenia natury rodziny, gdy\u017c mog\u0105 zaistnie\u0107 r\u00f3\u017cnego rodzaju rodzice: rodzice genetyczni, adopcyjni i jeszcze matka zast\u0119pcza. Tak silne zafa\u0142szowanie stosunk\u00f3w osobowych w \u0142onie rodziny, nieuchronnie musi odbi\u0107 si\u0119 negatywnie na dziecku, rodzicach i spo\u0142ecze\u0144stwie.
b) In vitro homologiczne nie szanuje w\u0142a\u015bciwego charakteru przekazywania \u017cycia ludzkiego. Dziecko powinno by\u0107 pocz\u0119te tylko w ma\u0142\u017ce\u0144stwie i poprzez ma\u0142\u017conk\u00f3w. Natomiast w tej metodzie, dziecko nie jest owocem aktu mi\u0142o\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144skiej swoich rodzic\u00f3w, lecz jest pocz\u0119te na skutek aktu produkcji technicznej, dokonanego przez osoby trzecie.<\/p>\n\n\n\n
V. POWA\u017bNE KONSEKWENCJE NIEETYCZNE ZAP\u0141ODNIENIA IN VITRO. By s\u0142usznie oceni\u0107 moralno\u015b\u0107 ludzkich czyn\u00f3w, trzeba r\u00f3wnie\u017c wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 ich daj\u0105ce si\u0119 przewidzie\u0107 konsekwencje. W przypadku sztucznego zap\u0142odnienia, ka\u017cdy zabieg in vitro poci\u0105ga za sob\u0105 bardzo powa\u017cne negatywne konsekwencje etyczne, kt\u00f3rych nie wolno przeoczy\u0107. Mo\u017cna tu wyr\u00f3\u017cni\u0107 dwie grupy zagadnie\u0144:
Po pierwsze, mentalno\u015b\u0107 techniczna d\u0105\u017cy w spos\u00f3b nieunikniony do niepohamowanej ekspansji. Na skutek tego, in vitro otwiera furtk\u0119 ku coraz bardziej nieludzkim manipulacjom osob\u0105 ludzk\u0105. W ci\u0105gu ostatnich lat niestety pojawi\u0142o si\u0119 wiele praktyk w jaki\u015b spos\u00f3b pochodz\u0105cych lub pokrewionych z in vitro, kt\u00f3re nie szanuj\u0105 godno\u015bci cz\u0142owieka. Poczynaj\u0105c od in vitro, stopniowo staje si\u0119 coraz bardziej realna mo\u017cliwo\u015b\u0107 wytworzenia istot ludzkich dobranych wed\u0142ug p\u0142ci lub innych wcze\u015bniej ustalonych w\u0142a\u015bciwo\u015bci. Wobec rozmiaru tej nieludzkiej praktyki, Ojciec \u015awi\u0119ty Benedykt XVI ostrzega w swojej ostatniej encyklice Caritas In veritate o mo\u017cliwo\u015bci \u201esystematycznego eugenicznego planowania rodzin\u201d (nr 75).
Po drugie, in vitro zak\u0142ada du\u017co komplikacji: ponad przeci\u0119tnie wi\u0119cej poronie\u0144, ci\u0105\u017cy poza macic\u0105, ci\u0105\u017cy mnogich, wcze\u015bniak\u00f3w, chor\u00f3b genetycznych, porod\u00f3w wysokiego ryzyka itp. Wiadomo \u017ce takie sytuacje si\u0119 zdarzaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c w warunkach normalnych, ale nie mo\u017cna akceptowa\u0107 pod wzgl\u0119dem etycznym zabieg\u00f3w, kt\u00f3re niejako ze swej istoty rodz\u0105 tyle problem\u00f3w dla innych ludzi.<\/p>\n\n\n\n
KONKLUZJA.
Z powy\u017cszych argument\u00f3w wynika jasno, \u017ce metoda zap\u0142odnienia in vitro jest powa\u017cnym przekroczeniem moralnym, czyli grzechem ci\u0119\u017ckim. Tak nale\u017cy oceni\u0107 zar\u00f3wno akt rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy \u015bwiadomie poddaj\u0105 si\u0119 tej praktyce, jak i akt personelu medycznego dokonuj\u0105cego tego zabiegu. Musz\u0105 to r\u00f3wnie\u017c bra\u0107 pod uwag\u0119 politycy pracuj\u0105cy nad regulacj\u0105 prawn\u0105 tego jak\u017ce delikatnego zagadnienia.
Jest oczywiste, \u017ce intencja ma\u0142\u017ce\u0144stw poddaj\u0105cych si\u0119 in vitro mo\u017ce by\u0107 sama w sobie dobra, a mianowicie pragnienie dziecka. Ale \u017cadna dobra intencja nie usprawiedliwia wyboru czynu, kt\u00f3ry jest istotowo z\u0142y, bowiem cel nie u\u015bwi\u0119ca \u015brodk\u00f3w.
Jest zrozumia\u0142e cierpienie ma\u0142\u017ce\u0144stw niep\u0142odnych. Nale\u017cy pomaga\u0107 im w znalezieniu rozwi\u0105zania ich sytuacji, zar\u00f3wno poprzez r\u00f3\u017cne formy zaanga\u017cowania na rzecz innych, jak i poprzez autentyczne leczenie bezp\u0142odno\u015bci wszystkimi uczciwymi, tj. dopuszczalnymi moralnie \u015brodkami.
Ten dokument analizuje in vitro wy\u0142\u0105cznie z punktu widzenia etycznego. Nie zawiera bardzo konkretnych wskaz\u00f3wek dla polityk\u00f3w zaanga\u017cowanych w opracowanie przysz\u0142ej ustawy reguluj\u0105cej kwesti\u0119 sztucznego zap\u0142odnienia. Ufaj\u0105c ich dojrza\u0142o\u015bci i prawemu sumieniu, wzywamy ich do odpowiedzialno\u015bci i dobrej pracy. Niestety, czasami ma si\u0119 wra\u017cenie, \u017ce niekt\u00f3rzy politycy za szybko zadowalaj\u0105 si\u0119 kompromisem zapewniaj\u0105cym jedynie niewystarczaj\u0105ce minimum. Zach\u0119camy ich do zastanowienia si\u0119, czy nie mo\u017cna robi\u0107 znacznie wi\u0119cej. Albowiem chodzi tu o model spo\u0142ecze\u0144stwa, kt\u00f3ry chcemy przekaza\u0107 przysz\u0142ym pokoleniom.<\/p>\n\n\n\n
Pomoce z ostatniej kongregacji katechetycznej<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Etyczny aspekt metody \u201ein vitro\u201dW Polsce od jakiego\u015b czasu trwa intensywna dyskusja na temat zap\u0142odnienia in vitro. Szczeg\u00f3lnie nabra\u0142a ona rumie\u0144c\u00f3w z powodu pojawienia si\u0119 projekt\u00f3w stosownych ustaw, kt\u00f3re maj\u0105 by\u0107 przedmiotem procesu legislacyjnego w Sejmie RP.Rosn\u0105ce zamieszanie wok\u00f3\u0142 tego tematu powoduje, \u017ce nie ka\u017cdy jest w stanie rozumie\u0107 \u0142atwo powody, dla kt\u00f3rych in vitro […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"default","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[44,1],"tags":[],"class_list":["post-1357","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sztuczne-zaplodnienie","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1357","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1357"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1357\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1358,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1357\/revisions\/1358"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1357"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1357"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1357"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}