{"id":1363,"date":"2021-10-03T04:57:54","date_gmt":"2021-10-03T04:57:54","guid":{"rendered":"http:\/\/dsz.katowice.pl\/?p=1363"},"modified":"2021-10-03T05:01:51","modified_gmt":"2021-10-03T05:01:51","slug":"manipulacja-jezykowa-a-zaplodnienie-in-vitro-ks-prof-dr-hab-pawel-bortkiewicz-tchr","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/?p=1363","title":{"rendered":"Manipulacja j\u0119zykowa a zap\u0142odnienie in vitro – ks. prof. dr hab. Pawe\u0142 Bortkiewicz TChr"},"content":{"rendered":"\n

W czasie, kiedy rozgorza\u0142 sp\u00f3r<\/strong>
wok\u00f3\u0142 sztucznego zap\u0142odnienia in vitro, jedna z polskich feministek i publicystek, Agnieszka Graff napisa\u0142a na \u0142amach \u201eGazety Wyborczej\u201d w artykule \u201e\u015awi\u0119te \u017cycie, \u015bwi\u0119ty l\u0119k\u201d: \u201eTym razem biskupi uderzyli w czu\u0142y punkt \u2013 zniewa\u017cyli publicznie wielk\u0105 rzesz\u0119 ludzi. Szacuje si\u0119, \u017ce problem niep\u0142odno\u015bci dotyczy w Polsce co pi\u0105tej pary, pozostaje jednak tabu, bo wi\u0105\u017ce si\u0119 z nim poczucie napi\u0119tnowania i wstydu, szczeg\u00f3lnie u kobiet. Na forach i w poradnikach dla niep\u0142odnych raz po raz pojawiaj\u0105 si\u0119 sugestie, jak reagowa\u0107 na w\u015bcibstwo innych. Na presj\u0119 rodziny: \u201eKiedy wreszcie dacie nam wnuka?\u201d. I na pytania s\u0105siad\u00f3w i znajomych: \u201eNie chcecie mie\u0107 dzieci? Rodzicielstwo to cudowne do\u015bwiadczenie!\u201d. Ale jak odpowiedzie\u0107 biskupom \u2013 \u017cyj\u0105cym w celibacie m\u0119\u017cczyznom w podesz\u0142ym wieku \u2013 gdy m\u00f3wi\u0105, \u017ce starania o dziecko to \u201ewyrafinowana aborcja\u201d i \u201eniegodziwo\u015b\u0107\u201d? Jak rozmawia\u0107 z metropolit\u0105 lubelskim, gdy grzmi z ambony: \u201eMy te\u017c byli\u015bmy zarodkami. Nas te\u017c mo\u017cna by\u0142o zamrozi\u0107\u201d? \u201eKa\u017cde dziecko ma prawo zrodzi\u0107 si\u0119 z mi\u0142osnego aktu ma\u0142\u017ce\u0144skiego jego rodzic\u00f3w\u201d \u2013 powiadaj\u0105 hierarchowie\u201d.
Tym, co \u201ezniewa\u017cy\u0142o publicznie wielk\u0105 rzesz\u0119 ludzi\u201d by\u0142o zestawienie w li\u015bcie Episkopatu Polski problemu zap\u0142odnienia in vitro z problemem aborcji. Argumentacja Episkopatu by\u0142a nast\u0119puj\u0105ca: w wyniku sztucznego zap\u0142odnienia pozyskuje si\u0119 embriony nadliczbowe, kt\u00f3re zostaj\u0105 ostatecznie unicestwione.Eliminacja embrion\u00f3w jest dzia\u0142aniem aborcyjnym. Tak wi\u0119c na jedno nowe \u017cycie dokonuje si\u0119 kilka aborcji.<\/strong>
Przeciwko takiej logice <\/strong>
protestowa\u0142a nie tylko Agnieszka Graff. Dla niej i dla wielu innych in vitro to takie s\u0142owa-klucze jak terapia, leczenie niep\u0142odno\u015bci, rodzicielstwo (przywr\u00f3cone), wyleczenie z choroby. Te s\u0142owa naznaczone s\u0105 ludzkim dramatem i trudno oprze\u0107 si\u0119 pokusie pewnego podzia\u0142u na bezduszno\u015b\u0107 Episkopatu (Ko\u015bcio\u0142a katolickiego) i empati\u0119 lekarzy, rz\u0105du, post\u0119powych etyk\u00f3w\u2026
Zanim jednak dokonamy podzia\u0142u stron, warto spojrze\u0107 na pewne interesuj\u0105ce zjawisko. W ostatnich latach bardzo modnym poj\u0119ciem sta\u0142 si\u0119 termin \u201erewolucja semantyczna\u201d. Odrywaj\u0105c to poj\u0119cie od politycznego kontekstu warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce jest to zmiana w naszym sposobie postrzegania rzeczywisto\u015bci. Te same fakty zaczynaj\u0105 mie\u0107 inne znaczenie, nowe i inne sprawy staj\u0105 si\u0119 wa\u017cne.Swoist\u0105 ilustracj\u0105 rewolucji semantycznej jest sprawa zap\u0142odnienia in vitro.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Kiedy si\u0119ga si\u0119 do literatury medycznej <\/strong>
czy bioetycznej sprzed dwudziestu czy trzydziestu lat, dominuj\u0105 w niej, w\u0142a\u015bciwie wy\u0142\u0105cznie takie poj\u0119cia jak: Technics of artificial reproduction, Artificial Insemination by Donor, Assisted Reproduction Technics. Nie trzeba j\u0119zykoznawcy czy anglisty, by zauwa\u017cy\u0107, \u017ce zawieraj\u0105 w sobie poj\u0119cia takie jak technika, reprodukcja, inseminacja. Zabieg in vitro by\u0142 okre\u015blany jako \u201etechnika sztucznej reprodukcji\u201d. Ca\u0142a metoda by\u0142a zatem jasno okre\u015blona jako technologiczna, a jej istota wyra\u017cona by\u0142a w dzia\u0142aniu reprodukcyjnym \u2013 dokonuj\u0105cym wyprodukowania specyficznego \u201eprzedmiotu\u201d, jakim jest ludzki zarodek.
Z up\u0142ywem czasu poj\u0119cie \u201etechnik sztucznej reprodukcji\u201d zosta\u0142o zast\u0105pione przez \u201emetody wspomaganej prokreacji\u201d. \u201ePrawo medyczne\u201d opracowane przez Miros\u0142awa Nestorowicza zawiera charakterystyczny rozdzia\u0142 zatytu\u0142owany \u201eprokreacja medycznie wspomagana\u201d. Podobnie pochodz\u0105ca z roku 1996 praca pod red. Tadeusza Smyczy\u0144skiego na temat zagadnie\u0144 legislacyjnych zwi\u0105zanych z in vitro nosi tytu\u0142 \u201eWspomagana prokreacja ludzka\u201d. Z terminologii zupe\u0142nie zostaje wyparte poj\u0119cie \u201etechniki\u201d i tak dotkliwe poj\u0119cie \u201ereprodukcji\u201d. Zamiast tego wprowadzone jest niezwyk\u0142e s\u0142owo \u201epro-kreacja\u201d, odwo\u0142uj\u0105ce si\u0119 do aktu stw\u00f3rczego, poj\u0119cia kreacji, w kt\u00f3rej wszak\u017ce nie wystarcza (o ironio!) moc Stw\u00f3rcy, st\u0105d potrzebne jest \u201ewspomaganie\u201d ze strony cz\u0142owieka.
Wreszcie wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie, o czym przekonuje dzisiaj publicystyka, a przede wszystkim sama medycyna, mamy do czynienia z \u201emetodami leczenia niep\u0142odno\u015bci\u201d. Oczywi\u015bcie, zn\u00f3w rzecz dotyczy in vitro.
To bardzo znacz\u0105ca ewolucja <\/strong>
\u2013 od \u201etechnik\u201d do \u201emetody\u201d, od \u201ereprodukcji\u201d do \u201eterapii\u201d (leczenia). Jest rzecz\u0105 niezwykle znamienn\u0105, \u017ce ta manipulacja j\u0119zykowa dzia\u0142a niezwykle skutecznie. Klasyczne okre\u015blenie manipulacji m\u00f3wi, \u017ce jej istot\u0119 stanowi narzucanie fa\u0142szywego obrazu rzeczywisto\u015bci. Ma to na celu osi\u0105gni\u0119cie efektu po\u017c\u0105danego przez manipulatora. Manipulacja jest te\u017c \u015bwiadomym zniekszta\u0142ceniem obrazu rzeczywisto\u015bci, przez co ogranicza si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 racjonalnej oceny oraz odpowiedniej reakcji ze strony odbiorcy. <\/strong>Ot\u00f3\u017c nie trudno zauwa\u017cy\u0107, jak doskonale, wr\u0119cz modelowo, pasuje do tego schematu manipulacji omawiany problem.
Bolesn\u0105 ironi\u0105 jest <\/strong>
fa\u0142szowanie prawdy o \u201eleczeniu niep\u0142odno\u015bci\u201d poprzez in vitro. Para, kt\u00f3ra wchodzi do \u201ekliniki leczenia niep\u0142odno\u015bci\u201d niep\u0142odna, wychodzi z niej niep\u0142odna, nawet je\u015bli z dzieckiem.<\/strong> Je\u015bli posiadanie dziecka jest tutaj kryterium uleczenia, to r\u00f3wnie dobrze nale\u017ca\u0142oby nazwa\u0107 \u201eklinikami leczenia niep\u0142odno\u015bci\u201d punkty adopcyjne!
Zniekszta\u0142cenie obrazu rzeczywisto\u015bci powoduje trudno\u015b\u0107 racjonalnej oceny \u2013 st\u0105d tak trudno uwierzy\u0107, \u017ce in vitro nie jest leczeniem, terapi\u0105, uzdrowieniem, a jest manipulacj\u0105 cz\u0142owiekiem i zwi\u0105zan\u0105 z ni\u0105 eliminacj\u0105 ludzkiego \u017cycia! Oczywi\u015bcie, ju\u017c s\u0142ysz\u0119 w tym miejscu g\u0142osy klinicyst\u00f3w, kt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce w ich klinikach nie dokonuje si\u0119 eliminacji embrion\u00f3w nadliczbowych. One wszystkie s\u0105 przechowywane, cho\u0107 \u2013 jak twierdz\u0105 lekarze \u2013 jest to zwi\u0105zane i z trudno\u015bciami logistycznymi (brak miejsca) i z trudno\u015bciami finansowymi (ciek\u0142y azot kosztuje).
W zwi\u0105zku z tym rodz\u0105 si\u0119 jednak dwa pytania: dlaczego te embriony s\u0105 przechowywane? Czy dlatego, \u017ce s\u0105 wy\u0142\u0105cznie cennym materia\u0142em biologicznym, czy dlatego, \u017ce \u2013 przynajmniej istnieje obawa, w\u0105tpliwo\u015b\u0107, \u017ce przechowuje si\u0119 w ten spos\u00f3b ludzkie \u017cycie, przechowuje si\u0119 cz\u0142owieka?! <\/strong>A drugie pytanie brzmi \u2013 i co dalej? Co dalej, gdy sko\u0144czy si\u0119 miejsce, gdy zabraknie dotacji na s\u0142u\u017c\u0105cy do zamra\u017cania ciek\u0142y azot? Czy rozmro\u017cenie tych embrion\u00f3w, czy ich przeznaczenie jako materia\u0142u biologicznego nie oznacza tak czy inaczej \u2013 \u015bmierci cz\u0142owieka nienarodzonego?
Manipulacja \u2013 jak podkre\u015blaj\u0105 znawcy problematyki <\/strong>
\u2013 przynosi korzy\u015bci manipulatorom, a nie cz\u0142owiekowi lub grupie spo\u0142ecznej. Trudno zn\u00f3w oprze\u0107 si\u0119 wra\u017ceniu, \u017ce nie ma lepszej ilustracji do tej zasady ni\u017c omawiana kwestia. Dzi\u015b, gdy z jednej strony nag\u0142a\u015bnia si\u0119 sp\u00f3r wok\u00f3\u0142 bardzo kosztownej dla zainteresowanych techniki reprodukcyjnej in vitro i przemilcza spraw\u0119 zupe\u0142nie taniej metody prawdziwie leczniczej \u2013 naprotechnologii, rodzi si\u0119 pytanie \u2013 o co tutaj chodzi?<\/strong> I komu na tym wszystkim zale\u017cy? Trudno uwolni\u0107 si\u0119 od refleksji, \u017ce biznes zap\u0142odnienia in vitro jest bardzo lukratywnym biznesem, cho\u0107 jeszcze nie tak wielkim, jak przemys\u0142 antykoncepcyjny (pono\u0107 ust\u0119puj\u0105cy tylko przemys\u0142owi zbrojeniowemu w skali \u015bwiatowej).
My\u015bl\u0119, \u017ce manipulacja w sferze j\u0119zyka ma istotnie na celu osi\u0105gni\u0119cie po\u017c\u0105danego przez manipulatora efektu. Efektem tym jest prze\u015bwiadczenie, \u017ce dzia\u0142anie traktuj\u0105ce cz\u0142owieka przedmiotowo, dzia\u0142anie uzale\u017cniaj\u0105ce ludzkie zaistnienie od technologii reprodukcyjnej \u2013 jest czym\u015b dobrym, zas\u0142uguj\u0105cym na poparcie.<\/strong> Wyobra\u017amy sobie jednak, \u017ce kto\u015b apeluje do naszej \u015bwiadomo\u015bci pytaj\u0105c nie o to, czy jest pani\/pani za dost\u0119pno\u015bci\u0105 metod leczenia niep\u0142odno\u015bci, ale czy jest pan\/pani za legalizacj\u0105 technik inseminuj\u0105cych cz\u0142owieka, technik reprodukcyjnych?
Warto w tym miejscu <\/strong>
przywo\u0142a\u0107 do bardzo osobistej refleksji s\u0142owa z \u201eListu do rodzin\u201d Jana Paw\u0142a II<\/strong>: \u201eNikt nie mo\u017ce zaprzeczy\u0107, \u017ce epoka ta jest czasem wielkiego kryzysu, a jest to na pierwszym miejscu kryzys prawdy. Kryzys prawdy \u2013 to znaczy naprz\u00f3d kryzys poj\u0119\u0107. Czy bowiem poj\u0119cia takie, jak: \u201emi\u0142o\u015b\u0107\u201d, \u201ewolno\u015b\u0107\u201d, \u201edar bezinteresowny\u201d, a nawet samo poj\u0119cie \u201eosoby\u201d i w zwi\u0105zku z tym tak\u017ce \u201eprawa osoby\u201d \u2013 czy poj\u0119cia takie istotnie znacz\u0105 to, co wyra\u017caj\u0105? Dlatego tak wa\u017cna si\u0119 sta\u0142a dla Ko\u015bcio\u0142a i \u015bwiata \u2013 przede wszystkim na Zachodzie \u2013 Encyklika o \u201eblasku prawdy\u201d (Veritatis splendor). Je\u017celi prawda o wolno\u015bci, o komunii os\u00f3b w ma\u0142\u017ce\u0144stwie i rodzinie odzyska sw\u00f3j blask, w\u00f3wczas cywilizacja mi\u0142o\u015bci mo\u017ce si\u0119 urzeczywistnia\u0107 i mo\u017cna b\u0119dzie skutecznie m\u00f3wi\u0107 \u2013 wraz z Soborem \u2013 o \u201epopieraniu godno\u015bci ma\u0142\u017ce\u0144stwa i rodziny\u201d.
Dlaczego \u201eblask prawdy\u201d jest tak wa\u017cny? <\/strong>
Wa\u017cny jest przez kontrast, gdy\u017c rozw\u00f3j wsp\u00f3\u0142czesnej cywilizacji pozostaje zwi\u0105zany z post\u0119pem naukowo-technicznym w spos\u00f3b cz\u0119sto jednostronny. Chodzi o charakter czysto pozytywistyczny tego rozwoju. Owocem pozytywizmu poznawczego jest agnostycyzm, gdy chodzi o teori\u0119, natomiast w dziedzinie dzia\u0142ania i moralno\u015bci \u2013 utylitaryzm. <\/strong>W naszych czasach historia poniek\u0105d si\u0119 powtarza. Utylitaryzm to cywilizacja skutku, u\u017cycia \u2013 cywilizacja \u201erzeczy\u201d, a nie \u201eos\u00f3b\u201d; cywilizacja, w kt\u00f3rej osoby staj\u0105 si\u0119 przedmiotem u\u017cycia, podobnie jak u\u017cywa si\u0119 rzeczy\u201d (LdR 13).
\u201eKryzys prawdy \u2013 to znaczy naprz\u00f3d kryzys poj\u0119\u0107\u201d. To w\u0142a\u015bnie dlatego istnieje coraz bardziej za\u015blepiony sp\u00f3r i coraz bardziej emocjonalny wrzask wok\u00f3\u0142 argumentacji Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w sprawie sztucznego zap\u0142odnienia. Trudno przy tym nie zauwa\u017cy\u0107, \u017ce oskar\u017canie Ko\u015bcio\u0142a katolickiego \u2013 niezmiennie sprzeciwiaj\u0105cego si\u0119 aborcji, antykoncepcji, promuj\u0105cego dzietno\u015b\u0107 rodziny \u2013 o bezduszno\u015b\u0107 wobec problemu bezdzietnych ma\u0142\u017ce\u0144stw jest r\u00f3wnie absurdalne, jak skandaliczne<\/strong>. Ko\u015bci\u00f3\u0142 jednak niezmiennie musi by\u0107 wierny tak Chrystusowi, jak i w ten spos\u00f3b sobie samemu, pami\u0119taj\u0105c, \u017ce cz\u0142owiek jest jego drog\u0105. Musi zatem broni\u0107 jego godno\u015bci przed jak\u0105kolwiek form\u0105 manipulacji.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W czasie, kiedy rozgorza\u0142 sp\u00f3rwok\u00f3\u0142 sztucznego zap\u0142odnienia in vitro, jedna z polskich feministek i publicystek, Agnieszka Graff napisa\u0142a na \u0142amach \u201eGazety Wyborczej\u201d w artykule \u201e\u015awi\u0119te \u017cycie, \u015bwi\u0119ty l\u0119k\u201d: \u201eTym razem biskupi uderzyli w czu\u0142y punkt \u2013 zniewa\u017cyli publicznie wielk\u0105 rzesz\u0119 ludzi. Szacuje si\u0119, \u017ce problem niep\u0142odno\u015bci dotyczy w Polsce co pi\u0105tej pary, pozostaje jednak tabu, bo wi\u0105\u017ce si\u0119 z nim poczucie napi\u0119tnowania […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"default","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[44],"tags":[],"class_list":["post-1363","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-sztuczne-zaplodnienie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1363","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1363"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1363\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1364,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1363\/revisions\/1364"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1363"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1363"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1363"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}