{"id":1538,"date":"2021-10-03T19:22:08","date_gmt":"2021-10-03T19:22:08","guid":{"rendered":"http:\/\/dsz.katowice.pl\/?p=1538"},"modified":"2021-10-03T19:22:47","modified_gmt":"2021-10-03T19:22:47","slug":"familiaris-consortio-adhortacja-jan-pawel-ii-1981-copy-copy-copy-copy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/?p=1538","title":{"rendered":"Salvifici doloris &#8211; List Apostolski Jan Pawe\u0142 II &#8211; 1984"},"content":{"rendered":"\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"1538\" class=\"elementor elementor-1538\" data-elementor-post-type=\"post\">\n\t\t\t\t\t\t<section class=\"elementor-section elementor-top-section elementor-element elementor-element-3c633855 elementor-section-boxed elementor-section-height-default elementor-section-height-default\" data-id=\"3c633855\" data-element_type=\"section\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-container elementor-column-gap-default\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-column elementor-col-100 elementor-top-column elementor-element elementor-element-5161d207\" data-id=\"5161d207\" data-element_type=\"column\">\n\t\t\t<div class=\"elementor-widget-wrap elementor-element-populated\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-103ef073 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"103ef073\" data-element_type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><\/p>\n<h2>Jan Pawe\u0142 II<\/h2>\n<h5>LIST APOSTOLSKI&nbsp;<i>SALVIFICI DOLORIS<br><\/i>OJCA \u015aWI\u0118TEGO JANA PAW\u0141A II<br>DO BISKUP\u00d3W, KAP\u0141AN\u00d3W,<br>RODZIN ZAKONNYCH<br>I WIERNYCH KO\u015aCIO\u0141A KATOLICKIEGO<br>O CHRZE\u015aCIJA\u0143SKIM SENSIE<br>LUDZKIEGO CIERPIENIA<\/h5><div><br><\/div>\n\n<h2>\n<\/h2>\n<hr>\n<div class=\"send\">\n<p class=\"send\">Spis tre\u015bci<\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici.html#m1\">I. WST\u0118P<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici.html#m2\">II. \u015aWIAT LUDZKIEGO CIERPIENIA<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici.html#m3\">III. W POSZUKIWANIU ODPOWIEDZI NA PYTANIE O SENS CIERPIENIA<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici.html#m4\">IV. JEZUS CHRYSTUS: CIERPIENIE PRZEZWYCI\u0118\u017bONE MI\u0141O\u015aCI\u0104<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici.html#m5\">V. UCZESTNICY CIERPIE\u0143 CHRYSTUSA<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici.html#m6\">VI. EWANGELIA CIERPIENIA<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici.html#m7\">VII. MI\u0141OSIERNY SAMARYTANIN<\/a><\/li>\n<li><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici.html#m8\">VIII. ZAKO\u0143CZENIE<\/a><\/li>\n<\/ul>\n<\/div>\n<hr>\n<h2>\n<\/h2>\n<p class=\"noindent\">Czcigodni Bracia w biskupstwie,<br>umi\u0142owani Bracia i Siostry w Chrystusie!<\/p>\n<h4>I<br><a name=\"m1\"><\/a>WST\u0118P<\/h4>\n<p><span class=\"nr\">1.<\/span>&nbsp;\u201eW moim ciele dope\u0142niam braki udr\u0119k Chrystusa dla dobra Jego Cia\u0142a, kt\u00f3rym jest Ko\u015bci\u00f3\u0142\u201d<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p1\">1<\/a><\/sup>&nbsp;\u2014 pisze \u015bw. Pawe\u0142 Aposto\u0142, ods\u0142aniaj\u0105c zbawcz\u0105 warto\u015b\u0107 cierpienia.<\/p>\n<p>S\u0142owa te zdaj\u0105 si\u0119 znajdowa\u0107 u kresu d\u0142ugiej drogi poprzez cierpienie wpisane w dzieje cz\u0142owieka i na\u015bwietlone S\u0142owem Bo\u017cym. Maj\u0105 te s\u0142owa warto\u015b\u0107 jakby definitywnego odkrycia, kt\u00f3remu towarzyszy rado\u015b\u0107 \u2014 i dlatego Aposto\u0142 pisze: \u201eTeraz raduj\u0119 si\u0119 w cierpieniach za was\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p2\">2<\/a><\/sup>&nbsp;Rado\u015b\u0107 pochodzi z odkrycia sensu cierpienia \u2014 a odkrycie to, chocia\u017c jest jak najbardziej osobistym udzia\u0142em pisz\u0105cego te s\u0142owa Paw\u0142a z Tarsu, jest r\u00f3wnocze\u015bnie wa\u017cne dla innych. Aposto\u0142 komunikuje swoje odkrycie i cieszy si\u0119 nim ze wzgl\u0119du na wszystkich, kt\u00f3rym mo\u017ce ono dopom\u00f3c \u2014 tak jak jemu pomog\u0142o \u2014 w przenikni\u0119ciu&nbsp;<i>zbawczego sensu cierpienia<\/i>.<\/p>\n<p><span class=\"nr\">2.<\/span>&nbsp;Temat: \u201ecierpienie\u201d \u2014 pod k\u0105tem tego w\u0142a\u015bnie zbawczego sensu \u2014 zdaje si\u0119 g\u0142\u0119boko wchodzi\u0107 w kontekst Roku Odkupienia jako nadzwyczajnego Jubileuszu Ko\u015bcio\u0142a i ta te\u017c okoliczno\u015b\u0107 przemawia za jego podj\u0119ciem w tym w\u0142a\u015bnie czasie. Niezale\u017cnie od tego jest to temat og\u00f3lnoludzki, kt\u00f3ry towarzyszy cz\u0142owiekowi pod ka\u017cdym stopniem d\u0142ugo\u015bci i szeroko\u015bci geograficznej \u2014 niejako wsp\u00f3\u0142istnieje z nim w \u015bwiecie \u2014 i dlatego stale i wci\u0105\u017c na nowo domaga si\u0119 podj\u0119cia. Wprawdzie Autor Listu do Rzymian napisa\u0142, \u017ce \u201eca\u0142e stworzenie a\u017c dot\u0105d j\u0119czy i wzdycha w b\u00f3lach rodzenia\u201d,<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p3\">3<\/a><\/sup>&nbsp;wprawdzie cz\u0142owiekowi znane s\u0105 i bliskie cierpienia osobnik\u00f3w \u015bwiata zwierz\u0119cego \u2014 tym niemniej to, co wyra\u017camy w s\u0142owie \u201ecierpienie\u201d, wydaje si\u0119 szczeg\u00f3lnie&nbsp;<i>wsp\u00f3\u0142istotne z cz\u0142owiekiem.<\/i>&nbsp;Jest tak g\u0142\u0119bokie, jak cz\u0142owiek \u2014 w\u0142a\u015bnie przez to, \u017ce na sw\u00f3j spos\u00f3b ods\u0142ania g\u0142\u0119bi\u0119 w\u0142a\u015bciw\u0105 cz\u0142owiekowi i na sw\u00f3j spos\u00f3b j\u0105 przerasta. Cierpienie zdaje si\u0119 przynale\u017ce\u0107 do transcendencji cz\u0142owieka: jest jednym z tych punkt\u00f3w, w kt\u00f3rych cz\u0142owiek zostaje niejako \u201eskazany\u201d na to, a\u017ceby przerasta\u0142 samego siebie \u2014 i zostaje do tego w tajemniczy spos\u00f3b wezwany.<\/p>\n<p><span class=\"nr\">3.<\/span>&nbsp;Je\u017celi temat cierpienia w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny domaga si\u0119 podj\u0119cia w kontek\u015bcie Roku Odkupienia, to przede wszystkim dlatego, \u017ce&nbsp;<i>Odkupienie<\/i>&nbsp;dokona\u0142o si\u0119&nbsp;<i>przez Krzy\u017c Chrystusa: przez Jego cierpienie.<\/i>&nbsp;R\u00f3wnocze\u015bnie te\u017c w Roku Odkupienia przypominamy sobie prawd\u0119 wyra\u017con\u0105 w encyklice&nbsp;<i>Redemptor hominis<\/i>: w Chrystusie ka\u017cdy cz\u0142owiek staje si\u0119 \u201edrog\u0105 Ko\u015bcio\u0142a\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p4\">4<\/a><\/sup>&nbsp;Mo\u017cna za\u015b powiedzie\u0107, \u017ce w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny cz\u0142owiek staje si\u0119 drog\u0105 Ko\u015bcio\u0142a w\u00f3wczas, gdy w jego \u017cycie wchodzi cierpienie. Dzieje si\u0119 to, jak wiadomo, w r\u00f3\u017cnych momentach \u017cycia, urzeczywistnia si\u0119 na r\u00f3\u017cny spos\u00f3b, przybiera rozmaite rozmiary, jednak\u017ce w takiej lub innej postaci cierpienie zdaje si\u0119 by\u0107 \u2014 jest \u2014 prawie&nbsp;<i>nieod\u0142\u0105czne od ziemskiego bytowania cz\u0142owieka.<\/i><\/p>\n<p>Skoro wi\u0119c cz\u0142owiek idzie poprzez swoje ziemskie \u017cycie w taki lub inny spos\u00f3b drog\u0105 cierpienia, zatem Ko\u015bci\u00f3\u0142 w ka\u017cdym czasie, a szczeg\u00f3lnie chyba w Roku Odkupienia \u2014 winien si\u0119 spotyka\u0107 z cz\u0142owiekiem na tej w\u0142a\u015bnie drodze. Ko\u015bci\u00f3\u0142, kt\u00f3ry wyrasta z tajemnicy Odkupienia w Krzy\u017cu Chrystusa, winien w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b szuka\u0107&nbsp;<i>spotkania<\/i>&nbsp;z cz\u0142owiekiem na drodze jego cierpienia. W spotkaniu takim cz\u0142owiek staje si\u0119 \u201edrog\u0105 Ko\u015bcio\u0142a\u201d \u2014 a jest to jedna z najwa\u017cniejszych dr\u00f3g.<\/p>\n<p><span class=\"nr\">4.<\/span>&nbsp;St\u0105d te\u017c rodzi si\u0119 niniejsza wypowied\u017a, w\u0142a\u015bnie w Roku Odkupienia: wypowied\u017a o cierpieniu. Cierpienie ludzkie budzi&nbsp;<i>wsp\u00f3\u0142czucie<\/i>, budzi tak\u017ce&nbsp;<i>szacunek<\/i>&nbsp;\u2014 i na sw\u00f3j spos\u00f3b&nbsp;<i>onie\u015bmiela.<\/i>&nbsp;Zawiera si\u0119 w nim bowiem wielko\u015b\u0107 swoistej tajemnicy. Ten wi\u0119c szczeg\u00f3lny szacunek dla ka\u017cdego ludzkiego cierpienia wypada za\u0142o\u017cy\u0107 u pocz\u0105tku wszystkiego, co w dalszym ci\u0105gu zostanie tu powiedziane z najg\u0142\u0119bszej&nbsp;<i>potrzeby serca<\/i>&nbsp;\u2014 a zarazem te\u017c z g\u0142\u0119bokiego&nbsp;<i>imperatywu wiary.<\/i>&nbsp;Wok\u00f3\u0142 tematu cierpienia te dwa motywy wydaj\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3lnie zbli\u017ca\u0107 do siebie i z sob\u0105 \u0142\u0105czy\u0107: potrzeba serca ka\u017ce nam przezwyci\u0119\u017ca\u0107 onie\u015bmielenie, a imperatyw wiary \u2014 sformu\u0142owany cho\u0107by w przytoczonych na pocz\u0105tku s\u0142owach \u015bw. Paw\u0142a \u2014 dostarcza tre\u015bci, w imi\u0119 kt\u00f3rej i moc\u0105 kt\u00f3rej o\u015bmielamy si\u0119 dotkn\u0105\u0107 tego, co w ka\u017cdym cz\u0142owieku wydaje si\u0119 tak bardzo nietykalne: cz\u0142owiek w swoim cierpieniu pozostaje nietykaln\u0105 tajemnic\u0105.<\/p>\n<h4><a name=\"m2\"><\/a>II<br>\u015aWIAT LUDZKIEGO CIERPIENIA<\/h4>\n<p><span class=\"nr\">5.<\/span>&nbsp;Chocia\u017c w swoim podmiotowym wymiarze, jako fakt osobowy, zamkni\u0119ty w konkretnym i niepowtarzalnym wn\u0119trzu cz\u0142owieka, cierpienie wydaje si\u0119 jakby niewyra\u017calne oraz nieprzekazywalne \u2014 to r\u00f3wnocze\u015bnie, mo\u017ce nic tak jak ono nie domaga si\u0119,&nbsp;<i>w swej w\u0142a\u015bnie \u201eprzedmiotowej rzeczywisto\u015bci\u201d<\/i>, podj\u0119cia, refleksji, uj\u0119cia w kszta\u0142t wyrazistego problemu, postawienia radykalnych pyta\u0144 i szukania odpowiedzi. Jak wida\u0107, nie chodzi tu tylko o opis cierpienia. S\u0105 inne kryteria, wykraczaj\u0105ce poza sfer\u0119 opisu, kt\u00f3re musimy wprowadzi\u0107, kiedy decydujemy si\u0119 wnikn\u0105\u0107 w \u015bwiat ludzkiego cierpienia.<\/p>\n<p>By\u0107 mo\u017ce, i\u017c&nbsp;<i>medycyna<\/i>&nbsp;jako nauka i zarazem sztuka leczenia ods\u0142ania na wielkim obszarze cierpie\u0144 cz\u0142owieka rejon&nbsp;<i>najbardziej znany<\/i>, najdok\u0142adniej nazwany i stosunkowo najbardziej zr\u00f3wnowa\u017cony metodami przeciwdzia\u0142ania (czyli terapii). Ale przecie\u017c jest to tylko jeden rejon. Pe\u0142ny obszar ludzkiego cierpienia jest o wiele rozleglejszy, bardziej zr\u00f3\u017cnicowany i wielowymiarowy. Cz\u0142owiek cierpi na r\u00f3\u017cne sposoby, nie zawsze obj\u0119te przez medycyn\u0119, w jej nawet najdalszych rozga\u0142\u0119zieniach. Cierpienie jest czym\u015b&nbsp;<i>bardziej jeszcze podstawowym<\/i>&nbsp;od choroby, bardziej wielorakim, a zarazem g\u0142\u0119biej jeszcze osadzonym w ca\u0142ym cz\u0142owiecze\u0144stwie. Jaki\u015b pogl\u0105d na t\u0119 spraw\u0119 daje nam rozr\u00f3\u017cnienie pomi\u0119dzy cierpieniem fizycznym a cierpieniem moralnym. Rozr\u00f3\u017cnienie to przyjmuje za podstaw\u0119 dwoisty wymiar ludzkiego bytu, wskazuje na pierwiastek cielesny i duchowy jako bli\u017cszy czy te\u017c bezpo\u015bredni podmiot cierpienia. O ile mo\u017cna do pewnego stopnia u\u017cywa\u0107 zamiennie wyraz\u00f3w \u201ecierpienie\u201d i \u201eb\u00f3l\u201d \u2014 to&nbsp;<i>cierpienie fizyczne<\/i>&nbsp;zachodzi w\u00f3wczas, gdy w jakikolwiek spos\u00f3b \u201eboli cia\u0142o\u201d,&nbsp;<i>cierpienie moralne<\/i>&nbsp;natomiast jest \u201eb\u00f3lem duszy\u201d. Chodzi za\u015b o b\u00f3l natury duchowej, a nie tylko o \u201epsychiczny\u201d wymiar b\u00f3lu, kt\u00f3ry towarzyszy cierpieniu zar\u00f3wno moralnemu, jak i fizycznemu. Rozleg\u0142o\u015b\u0107 i wielorako\u015b\u0107 cierpienia moralnego jest z pewno\u015bci\u0105 nie mniejsza ni\u017c fizycznego, r\u00f3wnocze\u015bnie za\u015b zdaje si\u0119 ono jakby mniej zidentyfikowane i mniej obj\u0119te terapi\u0105.<\/p>\n<p><span class=\"nr\">6.<\/span>&nbsp;Pismo \u015awi\u0119te jest wielk\u0105&nbsp;<i>ksi\u0119g\u0105 o cierpieniu<\/i>. Przytoczmy z Ksi\u0105g Starego Testamentu niekt\u00f3re tylko przyk\u0142ady sytuacji, kt\u00f3re maj\u0105 znamiona cierpienia, i to przede wszystkim moralnego: niebezpiecze\u0144stwo \u015bmierci,<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p5\">5<\/a><\/sup>&nbsp;\u015bmierci w\u0142asnych dzieci,<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p6\">6<\/a><\/sup>&nbsp;zw\u0142aszcza za\u015b \u015bmierci pierworodnego syna i jedynaka,<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p7\">7<\/a><\/sup>&nbsp;ale r\u00f3wnie\u017c: bezdzietno\u015b\u0107;<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p8\">8<\/a><\/sup>&nbsp;sk\u0105din\u0105d: t\u0119sknota za ojczyzn\u0105,<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p9\">9<\/a><\/sup>&nbsp;prze\u015bladowanie i wrogo\u015b\u0107 otoczenia,<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p10\">10<\/a><\/sup>&nbsp;szyderstwo i wy\u015bmiewanie cierpi\u0105cego,<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p11\">11<\/a><\/sup>&nbsp;samotno\u015b\u0107 i opuszczenie;<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p12\">12<\/a><\/sup>&nbsp;sk\u0105din\u0105d: wyrzuty sumienia;<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p13\">13<\/a><\/sup>&nbsp;i jeszcze: trudno\u015b\u0107 zrozumienia, dlaczego z\u0142ym dobrze si\u0119 powodzi, podczas gdy sprawiedliwi doznaj\u0105 cierpie\u0144,<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p14\">14<\/a><\/sup>&nbsp;niewierno\u015b\u0107 i niewdzi\u0119czno\u015b\u0107 ze strony przyjaci\u00f3\u0142 i bliskich;<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p15\">15<\/a><\/sup>&nbsp;wreszcie: nieszcz\u0119\u015bcia w\u0142asnego narodu.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p16\">16<\/a><\/sup><\/p>\n<p>Stary Testament, traktuj\u0105c cz\u0142owieka jako&nbsp;<i>\u201eca\u0142o\u015b\u0107 psychofizyczn\u0105\u201d<\/i>, \u0142\u0105czy cz\u0119sto cierpienia \u201emoralne\u201d z b\u00f3lem okre\u015blonych cz\u0119\u015bci organizmu: ko\u015bci,<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p17\">17<\/a><\/sup>&nbsp;nerek,<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p18\">18<\/a><\/sup>&nbsp;w\u0105troby (\u017c\u00f3\u0142ci),<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p19\">19<\/a><\/sup>&nbsp;wn\u0119trzno\u015bci,<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p20\">20<\/a><\/sup>&nbsp;serca<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p21\">21<\/a><\/sup>. Nie da si\u0119 bowiem zaprzeczy\u0107, \u017ce cierpienia moralne miewaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c swoj\u0105 komponent\u0119 \u201efizyczn\u0105\u201d (somatyczn\u0105), a cz\u0119sto odbijaj\u0105 si\u0119 na stanie ca\u0142ego organizmu.<\/p>\n<p><span class=\"nr\">7.<\/span>&nbsp;Jak wida\u0107 z przytoczonych przyk\u0142ad\u00f3w, znajdujemy w Pi\u015bmie \u015awi\u0119tym obszerny rejestr sytuacji na r\u00f3\u017cny spos\u00f3b bolesnych dla cz\u0142owieka. Ten zr\u00f3\u017cnicowany rejestr z pewno\u015bci\u0105 nie wyczerpuje wszystkiego, co na temat cierpienia powiedzia\u0142a ju\u017c i wci\u0105\u017c na nowo m\u00f3wi&nbsp;<i>ksi\u0119ga dziej\u00f3w cz\u0142owieka<\/i>&nbsp;(jest to raczej \u201eksi\u0119ga niepisana\u201d), a bardziej jeszcze: ksi\u0119ga dziej\u00f3w ludzko\u015bci, odczytywana poprzez dzieje ka\u017cdego cz\u0142owieka.<\/p>\n<p>Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce cz\u0142owiek cierpi w\u00f3wczas, gdy&nbsp;<i>doznaje jakiegokolwiek z\u0142a<\/i>. Zwi\u0105zek pomi\u0119dzy jednym a drugim uwydatnia si\u0119 poprzez s\u0142ownictwo Starego Testamentu jako to\u017csamo\u015b\u0107. S\u0142ownictwo to nie posiada\u0142o bowiem odr\u0119bnego wyrazu na \u201ecierpienie\u201d, wobec czego wszystko, co by\u0142o cierpieniem, okre\u015bla\u0142o jako \u201ez\u0142o\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p22\">22<\/a><\/sup>&nbsp;Dopiero j\u0119zyk grecki, a wraz z nim Nowy Testament (oraz greckie przek\u0142ady Starego), pos\u0142uguje si\u0119 czasownikiem \u201epascw \u2014 doznaj\u0119&#8230;, odbieram wra\u017cenie, cierpi\u0119\u201d, dzi\u0119ki czemu cierpienie nie jest bezpo\u015brednio uto\u017csamione ze z\u0142em (obiektywnym), ale okre\u015bla ono tak\u0105 sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej cz\u0142owiek doznaje z\u0142a, a doznaj\u0105c z\u0142a, staje si\u0119 podmiotem cierpienia. Cierpienie ma&nbsp;<i>charakter<\/i>&nbsp;r\u00f3wnocze\u015bnie&nbsp;<i>aktywny i pasywny<\/i>&nbsp;(od \u201epatior\u201d). Nawet w\u00f3wczas, gdy cz\u0142owiek sam zadaje sobie cierpienie, gdy jest jego sprawc\u0105, cierpienie to w swej metafizycznej istocie pozostaje czym\u015b pasywnym.<\/p>\n<p>Nie znaczy to jednak, a\u017ceby cierpienie w znaczeniu psychologicznym nie by\u0142o nacechowane&nbsp;<i>specyficzn\u0105 \u201eaktywno\u015bci\u0105\u201d<\/i>. Jest to owa wieloraka i podmiotowo zr\u00f3\u017cnicowana \u201eaktywno\u015b\u0107\u201d b\u00f3lu, smutku, zawodu, przygn\u0119bienia czy wr\u0119cz rozpaczy \u2014 zale\u017cnie od intensywno\u015bci cierpienia, od jego g\u0142\u0119bi, po\u015brednio za\u015b zale\u017cnie od ca\u0142ej struktury cierpi\u0105cego podmiotu, od jego specyficznej wra\u017cliwo\u015bci. Po\u015brodku tego wszystkiego, co stanowi psychologiczny kszta\u0142t cierpienia, tkwi zawsze&nbsp;<i>jakie\u015b doznanie<\/i>&nbsp;z\u0142a, z powodu kt\u00f3rego cz\u0142owiek cierpi.<\/p>\n<p>Tak wi\u0119c rzeczywisto\u015b\u0107 cierpienia wywo\u0142uje pytanie o istot\u0119 z\u0142a: czym jest z\u0142o?<\/p>\n<p>Pytanie to wydaje si\u0119 poniek\u0105d nieod\u0142\u0105czne od tematu: \u201ecierpienie\u201d. Chrze\u015bcija\u0144ska odpowied\u017a na to pytanie r\u00f3\u017cni si\u0119 od tej, jak\u0105 daj\u0105 niekt\u00f3re tradycje kulturalne i religijne, utrzymuj\u0105c, \u017ce istnienie jest z\u0142em, od kt\u00f3rego trzeba si\u0119 uwalnia\u0107. Chrze\u015bcija\u0144stwo g\u0142osi zasadnicze&nbsp;<i>dobro istnienia<\/i>&nbsp;oraz dobro tego, co istnieje, wyznaje dobro\u0107 Stw\u00f3rcy i g\u0142osi dobro stworze\u0144. Cz\u0142owiek cierpi z powodu z\u0142a, kt\u00f3re jest jakim\u015b brakiem, ograniczeniem lub wypaczeniem dobra. Mo\u017cna by te\u017c powiedzie\u0107, \u017ce cz\u0142owiek cierpi&nbsp;<i>z racji dobra<\/i>, kt\u00f3re nie jest jego udzia\u0142em, od kt\u00f3rego zosta\u0142 niejako odci\u0119ty lub kt\u00f3rego sam si\u0119 pozbawi\u0142. Cierpi w szczeg\u00f3lno\u015bci w\u00f3wczas, kiedy to dobro \u2014 w normalnym porz\u0105dku rzeczy \u2014 \u201ewinno\u201d by\u0107 jego udzia\u0142em, a nie jest.<\/p>\n<p>Tak wi\u0119c w rozumieniu chrze\u015bcija\u0144skim rzeczywisto\u015b\u0107 cierpienia t\u0142umaczy si\u0119 poprzez z\u0142o, kt\u00f3re zawsze w jaki\u015b spos\u00f3b jest odniesione do dobra.<\/p>\n<p><span class=\"nr\">8.<\/span>&nbsp;Cierpienie ludzkie samo w sobie stanowi jakby&nbsp;<i>swoisty \u201e\u015bwiat\u201d<\/i>, kt\u00f3ry bytuje wraz z cz\u0142owiekiem, pojawia si\u0119 w nim i przemija, a czasem nie przemija, ale utrwala si\u0119 w nim i pog\u0142\u0119bia. \u00d3w \u015bwiat cierpienia, roz\u0142o\u017cony na wiele, na ogromnie wiele podmiot\u00f3w, bytuje&nbsp;<i>jakby w rozproszeniu.<\/i>&nbsp;Ka\u017cdy cz\u0142owiek przez swe osobiste cierpienie jest nie tylko cz\u0105stk\u0105 owego \u201e\u015bwiata\u201d, ale r\u00f3wnocze\u015bnie \u00f3w \u201e\u015bwiat\u201d jest w nim jako ca\u0142o\u015b\u0107 sko\u0144czona i niepowtarzalna. W parze z tym idzie jednak\u017ce wymiar mi\u0119dzyludzki i spo\u0142eczny. \u015awiat cierpienia ma jak gdyby sw\u0105&nbsp;<i>w\u0142asn\u0105 spoisto\u015b\u0107<\/i>. Ludzie cierpi\u0105cy upodabniaj\u0105 si\u0119 do siebie podobie\u0144stwem sytuacji, do\u015bwiadczeniem losu, sk\u0105din\u0105d potrzeb\u0105 zrozumienia i troski, a nade wszystko chyba natarczywym pytaniem o sens. Jakkolwiek wi\u0119c \u015bwiat cierpienia bytuje w rozproszeniu, to r\u00f3wnocze\u015bnie zawiera on w sobie jakie\u015b szczeg\u00f3lne wyzwanie do&nbsp;<i>wsp\u00f3lnoty i solidarno\u015bci.<\/i>&nbsp;Za tym wezwaniem b\u0119dziemy te\u017c starali si\u0119 i\u015b\u0107 w niniejszym rozwa\u017caniu.<\/p>\n<p>My\u015bl\u0105c o \u015bwiecie cierpienia w jego osobowym i wielo\u015bciowym zarazem znaczeniu, nie mo\u017cna wreszcie nie zauwa\u017cy\u0107, i\u017c \u00f3w \u015bwiat w pewnych momentach czasu i obszarach miejsc ludzkiego bytowania&nbsp;<i>jak gdyby szczeg\u00f3lnie si\u0119 zag\u0119szcza<\/i>. Dzieje si\u0119 to np. w wypadkach kl\u0119sk naturalnych, epidemii, katastrof i kataklizm\u00f3w, r\u00f3\u017cnorodnych kl\u0119sk spo\u0142ecznych, jak np. kl\u0119ska nieurodzaju i zwi\u0105zana z ni\u0105 \u2014 albo te\u017c z innym jeszcze szeregiem przyczyn \u2014 kl\u0119ska g\u0142odu.<\/p>\n<p>Wreszcie \u2014 wojna.&nbsp;<i>M\u00f3wi\u0119 o niej w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny.<\/i>&nbsp;Dwie ostatnie wojny \u015bwiatowe, z kt\u00f3rych druga sprowadzi\u0142a z sob\u0105 daleko wi\u0119ksze \u017cniwo \u015bmierci oraz daleko intensywniejsz\u0105 kumulacj\u0119 ludzkich cierpie\u0144. Z kolei za\u015b druga po\u0142owa naszego stulecia \u2014 jakby&nbsp;<i>proporcjonalnie do b\u0142\u0119d\u00f3w i wykrocze\u0144<\/i>&nbsp;naszej wsp\u00f3\u0142czesnej cywilizacji \u2014 niesie w sobie tak straszliwe zagro\u017cenie wojn\u0105 nuklearn\u0105, \u017ce nie mo\u017cemy o nim my\u015ble\u0107 inaczej, jak tylko w kategoriach z niczym niepor\u00f3wnywalnej&nbsp;<i>kumulacji cierpie\u0144<\/i>&nbsp;a\u017c do mo\u017cliwej samozag\u0142ady ludzko\u015bci: W ten spos\u00f3b \u015bwiat cierpienia, kt\u00f3ry zasadniczo znajduje sw\u00f3j podmiot w ka\u017cdym cz\u0142owieku, wydaje si\u0119 w naszej epoce \u2014 bardziej mo\u017ce ni\u017c kiedykolwiek \u2014 przechodzi\u0107 w szczeg\u00f3lne&nbsp;<i>\u201ecierpienie \u015bwiata\u201d<\/i>: \u015bwiata, jak nigdy dot\u0105d, przetworzonego post\u0119pem w dzie\u0142o cz\u0142owieka, a r\u00f3wnocze\u015bnie, jak nigdy dot\u0105d, zagro\u017conego na skutek b\u0142\u0119d\u00f3w i win cz\u0142owieka.<\/p>\n<h4><a name=\"m3\"><\/a>III<br>W POSZUKIWANIU ODPOWIEDZI NA PYTANIE O SENS CIERPIENIA<\/h4>\n<p><span class=\"nr\">9.<\/span>&nbsp;W g\u0142\u0119bi ka\u017cdego z osobna cierpienia do\u015bwiadczanego przez cz\u0142owieka, a zarazem u podstaw ca\u0142ego \u015bwiata cierpie\u0144, nieodzownie pojawia si\u0119&nbsp;<i>pytanie: dlaczego?<\/i>&nbsp;Jest to pytanie o pow\u00f3d, o racj\u0119, zarazem pytanie o cel (po co?), w ostateczno\u015bci za\u015b zawsze pytanie o sens. Pytanie to nie tylko towarzyszy ludzkiemu cierpieniu, ale zdaje si\u0119 wr\u0119cz wyznacza\u0107 jego ludzk\u0105 tre\u015b\u0107 \u2014 to, przez co cierpienie jest w\u0142a\u015bnie ludzkim cierpieniem. B\u00f3l, zw\u0142aszcza fizyczny, rozprzestrzeniony jest szeroko w \u015bwiecie zwierz\u0119cym. Tylko jednak cz\u0142owiek cierpi\u0105c wie, \u017ce cierpi i pyta \u201edlaczego\u201d \u2014 i w spos\u00f3b ju\u017c ca\u0142kowicie i specyficznie ludzki cierpi, je\u015bli nie znajduje odpowiedzi na to pytanie. Je\u015bli nie znajduje wystarczaj\u0105cej odpowiedzi. Jest to za\u015b&nbsp;<i>pytanie trudne<\/i>, podobnie jak trudne jest inne, bardzo pokrewne tamtemu, pytanie o z\u0142o. Dlaczego z\u0142o? Dlaczego w \u015bwiecie z\u0142o? Gdy pytamy w ten spos\u00f3b, zawsze przynajmniej w jakiej\u015b mierze, pytamy te\u017c o cierpienie.<\/p>\n<p>Jedno i drugie pytanie jest trudne, gdy stawia je cz\u0142owiek cz\u0142owiekowi, ludzie ludziom \u2014 a tak\u017ce, gdy&nbsp;<i>stawia je cz\u0142owiek Bogu<\/i>. Cz\u0142owiek bowiem nie stawia tego pytania \u015bwiatu, jakkolwiek cierpienie wielokrotnie przychodzi do niego od strony \u015bwiata, ale stawia je Bogu jako Stw\u00f3rcy i Panu \u015bwiata. I jest rzecz\u0105 dobrze znan\u0105, \u017ce na gruncie tego pytania dochodzi nie tylko do wielorakich za\u0142ama\u0144 i konflikt\u00f3w w stosunkach cz\u0142owieka z Bogiem, ale bywa i tak, \u017ce dochodzi&nbsp;<i>do samej negacji Boga<\/i>. Je\u015bli bowiem istnienie \u015bwiata otwiera jakby wzrok&nbsp;<i>duszy<\/i>&nbsp;ludzkiej na istnienie Boga, na Jego m\u0105dro\u015b\u0107, wszechmoc i wspania\u0142o\u015b\u0107, to z\u0142o i cierpienie zdaj\u0105 si\u0119 za\u0107miewa\u0107 ten obraz \u2014 czasem w spos\u00f3b radykalny, zw\u0142aszcza wobec codziennego dramatu tylu niezawinionych cierpie\u0144, a tak\u017ce tylu win, kt\u00f3re uchodz\u0105 bezkarnie. Ta przeto okoliczno\u015b\u0107 \u2014 mo\u017ce bardziej jeszcze ni\u017c jakakolwiek inna \u2014 wskazuje, jak donios\u0142e jest&nbsp;<i>pytanie o sens cierpienia<\/i>&nbsp;i z jak\u0105 wnikliwo\u015bci\u0105 trzeba traktowa\u0107 zar\u00f3wno samo to pytanie, jak te\u017c wszelk\u0105 mo\u017cliw\u0105 na nie odpowied\u017a.<\/p>\n<p><span class=\"nr\">10.<\/span>&nbsp;Pytanie to cz\u0142owiek mo\u017ce postawi\u0107 Bogu z sercem rozdartym, gdy umys\u0142 jest pe\u0142en przygn\u0119bienia i niepokoju; B\u00f3g za\u015b, jak to widzimy ju\u017c w objawieniu Starego Testamentu, s\u0142ucha tego pytania i oczekuje na nie. Znalaz\u0142o to sw\u00f3j naj\u017cywszy wyraz w Ksi\u0119dze Hioba.<\/p>\n<p>Znana jest historia tego sprawiedliwego cz\u0142owieka, kt\u00f3ry bez \u017cadnej ze swojej strony winy zostaje do\u015bwiadczony wielorakim cierpieniem. Traci maj\u0105tek, syn\u00f3w i c\u00f3rki, wreszcie za\u015b sam zostaje dotkni\u0119ty ci\u0119\u017ck\u0105 chorob\u0105. W tej straszliwej sytuacji pojawiaj\u0105 si\u0119 w jego domu trzej starzy znajomi, kt\u00f3rzy \u2014 ka\u017cdy w innych s\u0142owach \u2014 staraj\u0105 si\u0119 przekona\u0107 go, \u017ce&nbsp;<i>skoro<\/i>&nbsp;dotyka go tak wielorakie i tak straszliwe cierpienie,&nbsp;<i>zatem musia\u0142 dopu\u015bci\u0107 si\u0119 wielkiej winy.<\/i>&nbsp;Cierpienie bowiem \u2014 m\u00f3wi\u0105 \u2014 przychodzi na cz\u0142owieka zawsze jako kara za przest\u0119pstwo; zostaje ono zes\u0142ane przez bezwzgl\u0119dnie sprawiedliwego Boga i znajduje swoje uzasadnienie w porz\u0105dku sprawiedliwo\u015bci. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce starzy przyjaciele Hioba chc\u0105 nie tylko&nbsp;<i>jego przekona\u0107<\/i>&nbsp;o moralnej s\u0142uszno\u015bci z\u0142a, ale usi\u0142uj\u0105 niejako sami wobec siebie&nbsp;<i>obroni\u0107<\/i>&nbsp;moralny sens cierpienia. Cierpienie w ich oczach mo\u017ce mie\u0107 sens wy\u0142\u0105cznie jako kara za grzech, wy\u0142\u0105cznie wi\u0119c na gruncie sprawiedliwo\u015bci Boga, kt\u00f3ry odp\u0142aca dobrem za dobro, a z\u0142em za z\u0142o.<\/p>\n<p>Punktem odniesienia jest w tym wypadku nauka zawarta w innych Ksi\u0119gach Starego Testamentu, kt\u00f3re ukazuj\u0105 cierpienie jako kar\u0119 ze strony Boga za grzechy ludzkie.<\/p>\n<p>B\u00f3g Objawienia jest&nbsp;<i>Prawodawc\u0105 i S\u0119dzi\u0105<\/i>&nbsp;w takiej mierze, w jakiej nie mo\u017ce by\u0107 prawodawc\u0105 i s\u0119dzi\u0105 \u017caden autorytet doczesny. B\u00f3g Objawienia jest bowiem przede wszystkim&nbsp;<i>Stw\u00f3rc\u0105<\/i>, od Niego pochodzi wraz z istnieniem dobro istotne stworzenia. I dlatego te\u017c \u015bwiadome i dobrowolne naruszenie tego dobra ze strony cz\u0142owieka jest nie tylko przekroczeniem prawa, ale r\u00f3wnocze\u015bnie obraz\u0105 Stw\u00f3rcy, kt\u00f3ry jest Pierwszym Prawodawc\u0105. Takie przekroczenie ma charakter grzechu we w\u0142a\u015bciwym, czyli biblijnym i teologicznym tego s\u0142owa znaczeniu.&nbsp;<i>Z\u0142o\u015bci moralnej grzechu odpowiada kara<\/i>, kt\u00f3ra zabezpiecza porz\u0105dek moralny w tym samym transcendentnym znaczeniu, w jakim ten porz\u0105dek jest ustanowiony wol\u0105 Stw\u00f3rcy i Najwy\u017cszego Prawodawcy. St\u0105d te\u017c jedn\u0105 z najbardziej podstawowych prawd wiary religijnej, opartej r\u00f3wnie\u017c na Objawieniu, jest prawda stwierdzaj\u0105ca, \u017ce B\u00f3g jest S\u0119dzi\u0105 sprawiedliwym, kt\u00f3ry za dobre wynagradza, a za z\u0142e karze: \u201eAlbowiem (Ty, Panie) jeste\u015b sprawiedliwy we wszystkim, co\u015b nam uczyni\u0142, a wszystkie czyny Twoje pe\u0142ne prawdy, drogi za\u015b Twoje proste i wszystkie wyroki pe\u0142ne s\u0142uszno\u015bci. Bo wyda\u0142e\u015b prawdziwe wyroki we wszystkim, co sprowadzi\u0142e\u015b na nas&#8230; Bo wed\u0142ug sprawiedliwego wyroku sprowadzi\u0142e\u015b to wszystko na nas z powodu naszych grzech\u00f3w\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p23\">23<\/a><\/sup><\/p>\n<p>W opinii przyjaci\u00f3\u0142 Hioba wyra\u017ca si\u0119 przekonanie, kt\u00f3re znajduje swe miejsce r\u00f3wnie\u017c w poczuciu moralnym ludzko\u015bci: obiektywny \u0142ad moralny domaga si\u0119 kary za przest\u0119pstwo, za grzech i win\u0119. Z tego punktu widzenia cierpienie jest niejako \u201e<i>z\u0142em usprawiedliwionym<\/i>\u201d. Przekonanie tych, kt\u00f3rzy wyja\u015bniaj\u0105 cierpienie jako kar\u0119 za grzech, znajduje swe oparcie w porz\u0105dku sprawiedliwo\u015bci. Odpowiada to temu prze\u015bwiadczeniu, jakiego wyraz znajdujemy w s\u0142owach jednego z przyjaci\u00f3\u0142 Hioba: \u201eO ile wiadomo, z\u0142oczy\u0144ca \u2014 kto sieje nieprawo\u015b\u0107 \u2014 zbiera z niej plon\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p24\">24<\/a><\/sup><\/p>\n<p><span class=\"nr\">11.<\/span>&nbsp;Hiob jednak\u017ce zaprzecza s\u0142uszno\u015bci zasady, kt\u00f3ra uto\u017csamia cierpienie z kar\u0105 za grzech, a czyni to w imi\u0119 swego do\u015bwiadczenia. \u015awiadom jest bowiem, \u017ce nie zas\u0142u\u017cy\u0142 na tak\u0105 kar\u0119, owszem, przedstawia dobro, jakie czyni\u0142 w swym \u017cyciu. W ko\u0144cu tak\u017ce sam B\u00f3g upomina przyjaci\u00f3\u0142 Hioba za ich oskar\u017cenia i przyznaje, \u017ce Hiob nie zawini\u0142. Jego cierpienie jest cierpieniem niewinnego; trzeba je przyj\u0105\u0107 jako tajemnic\u0119, kt\u00f3rej cz\u0142owiek nie jest zdolny do ko\u0144ca przenikn\u0105\u0107 swym rozumem.<\/p>\n<p>Ksi\u0119ga Hioba nie narusza podstaw transcendentnego porz\u0105dku moralnego, zwi\u0105zanego ze sprawiedliwo\u015bci\u0105 \u2014 podstaw, kt\u00f3re zawieraj\u0105 si\u0119 w ca\u0142ym Objawieniu, w Starym i Nowym Przymierzu. R\u00f3wnocze\u015bnie jednak Ksi\u0119ga ta z ca\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105 ukazuje, \u017ce zasad tego porz\u0105dku nie mo\u017cna stosowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie i powierzchownie. Je\u015bli prawd\u0105 jest, \u017ce cierpienie ma sens jako kara w\u00f3wczas, kiedy jest zwi\u0105zane z win\u0105 \u2014 to natomiast&nbsp;<i>nie jest prawd\u0105, \u017ce ka\u017cde cierpienie jest nast\u0119pstwem winy<\/i>&nbsp;i posiada charakter kary. Posta\u0107 sprawiedliwego Hioba jest szczeg\u00f3lnym na to dowodem w Starym Testamencie. Objawienie \u2014 s\u0142owo Boga samego \u2014 z ca\u0142\u0105 otwarto\u015bci\u0105 stawia spraw\u0119 cierpienia cz\u0142owieka niewinnego: cierpienie niezawinione. Hiob nie zosta\u0142 ukarany, nie by\u0142o podstaw do wymierzania mu kary \u2014 chocia\u017c zosta\u0142 poddany ci\u0119\u017ckiej pr\u00f3bie. Ze wst\u0119pu do Ksi\u0119gi wynika, \u017ce B\u00f3g zgodzi\u0142 si\u0119 na t\u0119 pr\u00f3b\u0119 cz\u0142owieka w zwi\u0105zku z prowokacj\u0105 ze strony Szatana. Szatan zakwestionowa\u0142 bowiem wobec Boga sprawiedliwo\u015b\u0107 Hioba: \u201eCzy\u017c za darmo Hiob czci Boga? Pracy jego r\u0105k b\u0142ogos\u0142awi\u0142e\u015b, jego dobytek na ziemi si\u0119 mno\u017cy. Wyci\u0105gnij, prosz\u0119 r\u0119k\u0119 i dotknij jego maj\u0105tku! Na pewno Ci w twarz b\u0119dzie z\u0142orzeczy\u0142\u201d<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p25\">25<\/a><\/sup>. Je\u015bli B\u00f3g godzi si\u0119 do\u015bwiadczy\u0107 Hioba cierpieniem, to \u2014&nbsp;<i>aby wykaza\u0107 jego sprawiedliwo\u015b\u0107.<\/i>&nbsp;Cierpienie ma charakter pr\u00f3by.<\/p>\n<p>Ksi\u0119ga Hioba nie jest ostatnim s\u0142owem na ten temat w Objawieniu. W pewien spos\u00f3b jest zapowiedzi\u0105 m\u0119ki Chrystusa. Ale ju\u017c ona sama jest&nbsp;<i>dostatecznym argumentem<\/i>&nbsp;za tym, a\u017ceby odpowiedzi na pytanie o sens cierpienia nie wi\u0105za\u0107 bez reszty z porz\u0105dkiem moralnym, opartym na samej sprawiedliwo\u015bci. Je\u017celi odpowied\u017a taka posiada sw\u0105 podstawow\u0105 i transcendentn\u0105 s\u0142uszno\u015b\u0107 i wa\u017cno\u015b\u0107, to r\u00f3wnocze\u015bnie nie tylko okazuje si\u0119 ona niewystarczaj\u0105ca w takich wypadkach, jak cierpienie sprawiedliwego Hioba \u2014 ale, co wi\u0119cej, odpowied\u017a ta wydaje si\u0119 sp\u0142yca\u0107 i zubo\u017ca\u0107 samo to&nbsp;<i>poj\u0119cie sprawiedliwo\u015bci<\/i>, z jakim spotykamy si\u0119 w Objawieniu.<\/p>\n<p><span class=\"nr\">12.<\/span>&nbsp;Ksi\u0119ga Hioba stawia w spos\u00f3b wyrazisty pytanie \u201edlaczego cierpienie?\u201d, ukazuje te\u017c, \u017ce cierpienie dotyka niewinnego, ale nie daje jeszcze rozwi\u0105zania samego problemu.<\/p>\n<p>W Starym Testamencie zauwa\u017camy ju\u017c d\u0105\u017cno\u015b\u0107 do przezwyci\u0119\u017cenia pogl\u0105du, wed\u0142ug kt\u00f3rego cierpienie ma sens wy\u0142\u0105cznie jako kara za grzech o tyle, o ile podkre\u015bla si\u0119 r\u00f3wnocze\u015bnie wychowawcze znaczenie kary \u2014 cierpienia: tak wi\u0119c w cierpieniach zsy\u0142anych przez Boga na Lud Wybrany zawiera si\u0119 r\u00f3wnocze\u015bnie wezwanie ze strony Bo\u017cego Mi\u0142osierdzia. Karci ono, by doprowadzi\u0107 do nawr\u00f3cenia: \u201eprze\u015bladowania by\u0142y nie po to, aby zniszczy\u0107, ale aby wychowa\u0107 nasz nar\u00f3d\u201d<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p26\">26<\/a><\/sup>.<\/p>\n<p>W ten spos\u00f3b zostaje uwydatniony osobowy wymiar kary. W wymiarze tym kara ma sens nie przez to, \u017ce s\u0142u\u017cy \u201eodwzajemnieniu\u201d obiektywnego z\u0142a przest\u0119pstwa innym z\u0142em, ale przede wszystkim przez to, \u017ce stwarza mo\u017cliwo\u015b\u0107 odbudowania dobra w cierpi\u0105cym podmiocie.<\/p>\n<p>Jest to nies\u0142ychanie wa\u017cny aspekt cierpienia. Aspekt ten jest g\u0142\u0119boko zakorzeniony w ca\u0142ym Objawieniu Starego, a zw\u0142aszcza Nowego Przymierza. Cierpienie ma s\u0142u\u017cy\u0107&nbsp;<i>nawr\u00f3ceniu<\/i>, czyli&nbsp;<i>odbudowaniu dobra w<\/i>&nbsp;podmiocie, kt\u00f3ry w wezwaniu do pokuty mo\u017ce rozpozna\u0107 Mi\u0142osierdzie Bo\u017ce. Pokuta ma na celu przezwyci\u0119\u017cenie z\u0142a, kt\u00f3re pod r\u00f3\u017cn\u0105 postaci\u0105 drzemie w cz\u0142owieku, oraz ugruntowanie dobra zar\u00f3wno w nim samym, jak te\u017c w stosunkach z innymi, a zw\u0142aszcza z Bogiem.<\/p>\n<p><span class=\"nr\">13.<\/span>&nbsp;Aby m\u00f3c pozna\u0107 prawdziw\u0105 odpowied\u017a na pytanie \u201edlaczego cierpienie\u201d, musimy skierowa\u0107 nasze spojrzenie na objawienie Bo\u017cej mi\u0142o\u015bci, ostatecznego \u017ar\u00f3d\u0142a sensu wszystkiego, co istnieje. Mi\u0142o\u015b\u0107 jest te\u017c najpe\u0142niejszym \u017ar\u00f3d\u0142em sensu cierpienia, kt\u00f3re pozostaje zawsze tajemnic\u0105: zdajemy sobie spraw\u0119, \u017ce wszelkie nasze wyja\u015bnienia b\u0119d\u0105 zawsze niewystarczaj\u0105ce i nieadekwatne. Chrystus pozwala nam wej\u015b\u0107 w tajemnic\u0119 i odkry\u0107 \u201edlaczego cierpienie\u201d, o ile jeste\u015bmy zdolni poj\u0105\u0107 wznios\u0142o\u015b\u0107 mi\u0142o\u015bci Bo\u017cej.<\/p>\n<p>Aby odnale\u017a\u0107 g\u0142\u0119boki sens cierpienia, id\u0105c za objawionym S\u0142owem Boga, trzeba otworzy\u0107 si\u0119 szeroko w stron\u0119 ludzkiego podmiotu w jego wielorakiej potencjalno\u015bci. Trzeba nade wszystko przyj\u0105\u0107 \u015bwiat\u0142o Objawienia, nie tylko, o ile wyra\u017ca ono transcendentny porz\u0105dek sprawiedliwo\u015bci \u2014 ale, o ile porz\u0105dek ten prze\u015bwietla mi\u0142o\u015bci\u0105 jako ostatecznym \u017ar\u00f3d\u0142em sensu wszystkiego, co istnieje. Mi\u0142o\u015b\u0107 jest te\u017c najpe\u0142niejszym \u017ar\u00f3d\u0142em odpowiedzi na pytanie o sens cierpienia. Odpowiedzi tej udzieli\u0142 B\u00f3g cz\u0142owiekowi w Krzy\u017cu Jezusa Chrystusa.<\/p>\n<h4><a name=\"m4\"><\/a>IV<br>JEZUS CHRYSTUS: CIERPIENIE PRZEZWYCI\u0118\u017bONE MI\u0141O\u015aCI\u0104<\/h4>\n<p><span class=\"nr\">14.<\/span>&nbsp;\u201eTak bowiem B\u00f3g umi\u0142owa\u0142 \u015bwiat, \u017ce Syna swego Jednorodzonego da\u0142, aby ka\u017cdy, kto w Niego wierzy, nie zgin\u0105\u0142, ale mia\u0142 \u017cycie wieczne\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p27\">27<\/a><\/sup>&nbsp;S\u0142owa te, wypowiedziane przez Chrystusa w rozmowie z Nikodemem, wprowadzaj\u0105 nas w samo centrum&nbsp;<i>zbawczego dzia\u0142ania Boga<\/i>. Wyra\u017caj\u0105 one te\u017c sam\u0105 istot\u0119 chrze\u015bcija\u0144skiej soteriologii, czyli teologii zbawienia. Zbawienie oznacza wyzwolenie od z\u0142a, a przez to samo pozostaje w \u015bcis\u0142ym zwi\u0105zku ze spraw\u0105 cierpienia. Wedle s\u0142\u00f3w wypowiedzianych do Nikodema, B\u00f3g daje swego Syna \u201e\u015bwiatu\u201d w tym celu, aby wyzwoli\u0107 cz\u0142owieka od z\u0142a, kt\u00f3re niesie w sobie ostateczn\u0105 i absolutn\u0105 perspektyw\u0119 cierpienia. R\u00f3wnocze\u015bnie to samo&nbsp;<i>s\u0142owo \u201edaje\u201d<\/i>&nbsp;(\u201eda\u0142\u201d) wskazuje na to, i\u017c owego wyzwolenia ma dokona\u0107 Syn Jednorodzony przez swoje w\u0142asne cierpienie. W tym za\u015b wyra\u017ca si\u0119 mi\u0142o\u015b\u0107, mi\u0142o\u015b\u0107 niesko\u0144czona \u2014 zar\u00f3wno tego Jednorodzonego Syna, jak i Ojca, kt\u00f3ry w tym celu Syna swego \u201edaje\u201d. Jest to mi\u0142o\u015b\u0107 do cz\u0142owieka, mi\u0142o\u015b\u0107 do \u201e\u015bwiata\u201d: mi\u0142o\u015b\u0107 zbawcza.<\/p>\n<p>Znajdujemy si\u0119 tutaj \u2014 to nale\u017cy sobie we wsp\u00f3lnym rozwa\u017caniu tej sprawy wyra\u017anie u\u015bwiadomi\u0107 \u2014 w ca\u0142kowicie nowym wymiarze naszego tematu. Innym ni\u017c ten, kt\u00f3ry wyznacza\u0142 i poniek\u0105d zamyka\u0142 szukanie sensu cierpienia w granicach sprawiedliwo\u015bci. Jest to&nbsp;<i>wymiar Odkupienia<\/i>, do kt\u00f3rego zdaj\u0105 si\u0119 przygotowywa\u0107 w Starym Testamencie (przynajmniej wed\u0142ug Wulgaty) s\u0142owa sprawiedliwego Hioba: \u201eLecz ja wiem: Wybawca m\u00f3j \u017cyje, na ziemi wyst\u0105pi jako ostatni. Potem&#8230; cia\u0142em swym Boga zobacz\u0119\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p28\">28<\/a><\/sup>&nbsp;O ile rozwa\u017canie dotychczasowe skoncentrowane by\u0142o przede wszystkim i poniek\u0105d wy\u0142\u0105cznie na cierpieniu w jego wielorakiej postaci doczesnej (tak r\u00f3wnie\u017c i cierpienia sprawiedliwego Hioba) \u2014 to natomiast przytoczone obecnie s\u0142owa z rozmowy Chrystusa z Nikodemem dotycz\u0105&nbsp;<i>cierpienia w jego znaczeniu podstawowym i ostatecznym.<\/i>&nbsp;B\u00f3g daje swojego Jednorodzonego Syna, aby cz\u0142owiek \u201enie zgin\u0105\u0142\u201d, a znaczenie tego \u201enie zgin\u0105\u0142\u201d okre\u015blaj\u0105 dok\u0142adnie dalsze s\u0142owa: \u201eale mia\u0142 \u017cycie wieczne\u201d.<\/p>\n<p>Cz\u0142owiek \u201eginie\u201d, gdy traci \u201e\u017cycie wieczne\u201d. Przeciwie\u0144stwem zbawienia nie jest wi\u0119c samo tylko doczesne cierpienie \u2014 jakiekolwiek \u2014 ale cierpienie ostateczne: utrata \u017cycia wiecznego, odrzucenie od Boga, pot\u0119pienie. Syn Jednorodzony zosta\u0142 dany ludzko\u015bci, aby ochroni\u0107 cz\u0142owieka przede wszystkim od tego ostatecznego z\u0142a i&nbsp;<i>ostatecznego cierpienia.<\/i>&nbsp;W swoim zbawczym pos\u0142annictwie ma On przeto dotkn\u0105\u0107 z\u0142a u samych jego transcendentnych korzeni, z kt\u00f3rych wyrasta ono w dziejach cz\u0142owieka. Owe transcendentne korzenie z\u0142a tkwi\u0105 w grzechu i w \u015bmierci, one bowiem znajduj\u0105 si\u0119 u podstaw utraty \u017cycia wiecznego. Pos\u0142annictwo Jednorodzonego Syna polega na&nbsp;<i>przezwyci\u0119\u017ceniu grzechu i \u015bmierci.<\/i>&nbsp;Przezwyci\u0119\u017ca grzech swoim pos\u0142usze\u0144stwem a\u017c do \u015bmierci. Przezwyci\u0119\u017ca za\u015b \u015bmier\u0107 \u2014 Zmartwychwstaniem.<\/p>\n<p><span class=\"nr\">15.<\/span>&nbsp;Kiedy m\u00f3wimy, \u017ce Chrystus swym pos\u0142annictwem dotyka z\u0142a u samych jego korzeni \u2014 mamy na my\u015bli nie tylko z\u0142o i cierpienie ostateczne, pozadoczesne (\u201eaby cz\u0142owiek nie zgin\u0105\u0142, ale mia\u0142 \u017cycie wieczne\u201d), ale tak\u017ce \u2014 przynajmniej po\u015brednio&nbsp;<i>\u2014 z\u0142o i cierpienie<\/i>&nbsp;w jego&nbsp;<i>wymiarze doczesnym i historycznym.<\/i>&nbsp;I ono bowiem pozostaje w powi\u0105zaniu z grzechem i \u015bmierci\u0105. A chocia\u017c nale\u017cy z wielk\u0105 ostro\u017cno\u015bci\u0105 os\u0105dza\u0107 cierpienie cz\u0142owieka jako nast\u0119pstwo konkretnych grzech\u00f3w (wskazuje na to w\u0142a\u015bnie przyk\u0142ad sprawiedliwego Hioba), to jednak nie mo\u017cna go odrywa\u0107 od grzechu pierworodnego, od tego, co \u015bw. Jan nazywa \u201egrzechem \u015bwiata\u201d,<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p29\">29<\/a><\/sup>&nbsp;<i>od grzesznego pod\u0142o\u017ca<\/i>&nbsp;dzia\u0142a\u0144 osobistych i proces\u00f3w spo\u0142ecznych w dziejach cz\u0142owieka. Je\u017celi nie mo\u017cna tutaj stosowa\u0107 zaw\u0119\u017conego kryterium bezpo\u015bredniej zale\u017cno\u015bci (jak to uczynili trzej przyjaciele Hioba), to jednak nie mo\u017cna te\u017c zrezygnowa\u0107 z kryterium wielorakiego uwik\u0142ania w grzech u pod\u0142o\u017ca ludzkich cierpie\u0144.<\/p>\n<p>Podobnie, gdy chodzi&nbsp;<i>o \u015bmier\u0107.<\/i>&nbsp;Wielokrotnie jest ona oczekiwana nawet jako wyzwolenie od cierpie\u0144 tego \u017cycia. R\u00f3wnocze\u015bnie nie spos\u00f3b przeoczy\u0107, \u017ce stanowi ona jakby ostateczn\u0105 syntez\u0119 ich destruktywnej dzia\u0142alno\u015bci zar\u00f3wno w ludzkim organizmie, jak i w psychice. Przede wszystkim jednak \u015bmier\u0107 przynosi z sob\u0105&nbsp;<i>rozpad<\/i>&nbsp;ca\u0142ej psychofizycznej osobowo\u015bci cz\u0142owieka. Dusza zostaje oderwana od cia\u0142a i \u017cyje poza nim, cia\u0142o za\u015b zostaje poddane stopniowemu rozk\u0142adowi zgodnie z brzmieniem owych s\u0142\u00f3w Boga, kt\u00f3re zosta\u0142y wypowiedziane po grzechu, jaki cz\u0142owiek pope\u0142ni\u0142 na pocz\u0105tku swych ziemskich dziej\u00f3w: \u201eprochem jeste\u015b i w proch si\u0119 obr\u00f3cisz\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p30\">30<\/a><\/sup>&nbsp;Chocia\u017c wi\u0119c \u015bmier\u0107 nie jest cierpieniem w doczesnym znaczeniu tego s\u0142owa, chocia\u017c znajduje si\u0119 niejako&nbsp;<i>poza granic\u0105<\/i>&nbsp;wszystkich cierpie\u0144 \u2014 to r\u00f3wnocze\u015bnie z\u0142o, jakiego w niej doznaje istota ludzka, ma charakter definitywny i syntetyczny. Swoim dzia\u0142aniem zbawczym Jednorodzony Syn wyzwala cz\u0142owieka od grzechu i od \u015bmierci. Przede wszystkim&nbsp;<i>usuwa<\/i>&nbsp;z dziej\u00f3w cz\u0142owieka&nbsp;<i>panowanie grzechu<\/i>, kt\u00f3re zakorzeni\u0142o si\u0119 pod wp\u0142ywem z\u0142ego Ducha, poczynaj\u0105c od grzechu pierworodnego, i daje cz\u0142owiekowi mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u017cycia w \u0142asce u\u015bwi\u0119caj\u0105cej. W \u015blad za zwyci\u0119stwem nad grzechem, usuwa r\u00f3wnie\u017c panowanie&nbsp;<i>\u015bmierci<\/i>, daj\u0105c swoim Zmartwychwstaniem pocz\u0105tek przysz\u0142ego cia\u0142 zmartwychwstania. Jedno i drugie jest istotnym warunkiem \u201e\u017cycia wiecznego\u201d, czyli ostatecznej szcz\u0119\u015bliwo\u015bci cz\u0142owieka w zjednoczeniu z Bogiem, co oznacza dla zbawionych ca\u0142kowite usuni\u0119cie cierpienia w perspektywie eschatologicznej.<\/p>\n<p>W wyniku zbawczego czynu Chrystusa cz\u0142owiek bytuje na ziemi z&nbsp;<i>nadziej\u0105<\/i>&nbsp;\u017cycia i \u015bwi\u0119to\u015bci wiecznej. A chocia\u017c to przezwyci\u0119\u017cenie grzechu i \u015bmierci, jakiego dokona\u0142 Chrystus swym Krzy\u017cem i Zmartwychwstaniem, nie usuwa cierpie\u0144 doczesnych z \u017cycia ludzkiego, nie uwalnia od cierpienia ca\u0142ego historycznego wymiaru ludzkiego bytowania \u2014 to jednak i na ca\u0142y ten wymiar i na ka\u017cde cierpienie&nbsp;<i>rzuca nowe \u015bwiat\u0142o<\/i>, kt\u00f3re jest \u015bwiat\u0142em zbawienia. Jest to \u015bwiat\u0142o Ewangelii, czyli Dobrej Nowiny. W centrum tego \u015bwiat\u0142a znajduje si\u0119 prawda wypowiedziana w rozmowie z Nikodemem: \u201eTak&#8230; B\u00f3g umi\u0142owa\u0142 \u015bwiat, \u017ce Syna swego Jednorodzonego da\u0142\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p31\">31<\/a><\/sup><\/p>\n<p>Ta prawda zmienia od podstaw obraz dziej\u00f3w cz\u0142owieka oraz jego ziemskiej sytuacji: pomimo grzechu, kt\u00f3ry zakorzeni\u0142 si\u0119 w tych dziejach i jako dziedzictwo pierworodne, i jako \u201egrzech \u015bwiata\u201d, i jako suma grzech\u00f3w osobistych, B\u00f3g Ojciec Jednorodzonego Syna&nbsp;<i>umi\u0142owa\u0142<\/i>, czyli&nbsp;<i>trwale mi\u0142uje;<\/i>&nbsp;w czasie za\u015b \u2014 z tej w\u0142a\u015bnie przewy\u017cszaj\u0105cej wszystko mi\u0142o\u015bci \u201edaje\u201d tego Syna, aby dotkn\u0105\u0142 samych korzeni ludzkiego z\u0142a i tak przybli\u017cy\u0142 si\u0119 w spos\u00f3b zbawczy do ca\u0142ego tego \u015bwiata cierpienia, jakie jest udzia\u0142em cz\u0142owieka.<\/p>\n<p><span class=\"nr\">16.<\/span>&nbsp;W swej mesja\u0144skiej dzia\u0142alno\u015bci w\u015br\u00f3d Izraela, Chrystus przybli\u017ca\u0142 si\u0119 nieustannie&nbsp;<i>do \u015bwiata ludzkiego cierpienia.<\/i>&nbsp;\u201ePrzeszed\u0142&#8230; dobrze czyni\u0105c\u201d<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p32\">32<\/a><\/sup>&nbsp;\u2014 a czyny te odnosi\u0142y si\u0119 przede wszystkim do cierpi\u0105cych i oczekuj\u0105cych pomocy. Uzdrawia\u0142 chorych, pociesza\u0142 strapionych, karmi\u0142 g\u0142odnych, wyzwala\u0142 ludzi od g\u0142uchoty, \u015blepoty, tr\u0105du, op\u0119tania i r\u00f3\u017cnych kalectw, trzykrotnie przywr\u00f3ci\u0142 umar\u0142ego do \u017cycia. By\u0142 wra\u017cliwy na ka\u017cde ludzkie cierpienie, zar\u00f3wno cierpienie cia\u0142a, jak duszy. R\u00f3wnocze\u015bnie za\u015b naucza\u0142, a w centrum swego nauczania postawi\u0142&nbsp;<i>osiem b\u0142ogos\u0142awie\u0144stw<\/i>, kt\u00f3re s\u0105 skierowane do ludzi doznaj\u0105cych r\u00f3\u017cnorodnych cierpie\u0144 w \u017cyciu doczesnym. S\u0105 to \u201eubodzy w duchu\u201d i ci, \u201ekt\u00f3rzy si\u0119 smuc\u0105\u201d, i ci, \u201ekt\u00f3rzy \u0142akn\u0105 i pragn\u0105 sprawiedliwo\u015bci\u201d, i ci, \u201ekt\u00f3rzy cierpi\u0105 prze\u015bladowania dla sprawiedliwo\u015bci\u201d, gdy ludzie im ur\u0105gaj\u0105 i prze\u015bladuj\u0105 ich i gdy m\u00f3wi\u0105 k\u0142amliwie wszystko z\u0142e na nich z powodu Chrystusa&#8230;<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p33\">33<\/a><\/sup>&nbsp;Tak wedle Mateusza. \u0141ukasz wymienia jeszcze osobno tych, \u201ekt\u00f3rzy teraz g\u0142oduj\u0105\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p34\">34<\/a><\/sup><\/p>\n<p>Nade wszystko jednak\u017ce Chrystus przybli\u017cy\u0142 si\u0119 do \u015bwiata ludzkiego cierpienia przez to,&nbsp;<i>\u017ce sam to cierpienie wzi\u0105\u0142 na siebie.<\/i>&nbsp;W czasie swej publicznej dzia\u0142alno\u015bci doznawa\u0142 nie tylko trudu, bezdomno\u015bci, niezrozumienia nawet ze strony najbli\u017cszych, ale nade wszystko coraz szczelniej otacza\u0142 go kr\u0105g wrogo\u015bci i coraz wyra\u017aniejsze stawa\u0142y si\u0119 przygotowania do usuni\u0119cia Go spo\u015br\u00f3d \u017cyj\u0105cych. Chrystus jest \u015bwiadom tego i wielokrotnie m\u00f3wi swoim uczniom o cierpieniach i \u015bmierci, kt\u00f3re czekaj\u0105 na Niego. \u201eOto idziemy do Jerozolimy. Tam Syn Cz\u0142owieczy&nbsp;<i>zostanie wydany<\/i>&nbsp;arcykap\u0142anom i uczonym w Pi\u015bmie. Oni ska\u017c\u0105 Go na \u015bmier\u0107 i wydadz\u0105 poganom. I b\u0119d\u0105 z Niego szydzi\u0107, opluj\u0105 Go, ubiczuj\u0105 i zabij\u0105, a po trzech dniach zmartwychwstanie\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p35\">35<\/a><\/sup>&nbsp;Chrystus idzie na spotkanie swojej m\u0119ki i \u015bmierci z ca\u0142\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 pos\u0142annictwa, kt\u00f3re ma wype\u0142ni\u0107 w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b. W\u0142a\u015bnie&nbsp;<i>przez to swoje cierpienie<\/i>&nbsp;ma sprawi\u0107, \u017ceby cz\u0142owiek \u201enie zgin\u0105\u0142, ale mia\u0142 \u017cycie wieczne\u201d. W\u0142a\u015bnie przez sw\u00f3j Krzy\u017c ma dotkn\u0105\u0107 korzeni z\u0142a tkwi\u0105cych w dziejach cz\u0142owieka i w duszach ludzkich. W\u0142a\u015bnie przez Krzy\u017c ma dokona\u0107&nbsp;<i>dzie\u0142a zbawienia<\/i>. To dzie\u0142o ma w planie odwiecznej Mi\u0142o\u015bci charakter odkupie\u0144czy.<\/p>\n<p>I dlatego Chrystus bardzo surowo karci Piotra, gdy ten chce Go odwie\u015b\u0107 od my\u015bli o cierpieniu i \u015bmierci krzy\u017cowej.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p36\">36<\/a><\/sup>&nbsp;A gdy w czasie pojmania w Ogr\u00f3jcu ten\u017ce sam Piotr usi\u0142uje Go broni\u0107 z pomoc\u0105 miecza, Chrystus m\u00f3wi: \u201eSchowaj miecz sw\u00f3j do pochwy&#8230; Jak\u017ce wi\u0119c&nbsp;<i>spe\u0142ni\u0105 si\u0119 Pisma, \u017ce tak si\u0119 sta\u0107 musi?<\/i>\u201d<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p37\">37<\/a><\/sup>&nbsp;I m\u00f3wi jeszcze: \u201eCzy\u017c nie mam pi\u0107&nbsp;<i>kielicha, kt\u00f3ry Mi poda\u0142 Ojciec?<\/i>\u201d<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p38\">38<\/a><\/sup>&nbsp;Ta odpowied\u017a, podobnie jak inne, powracaj\u0105ce w r\u00f3\u017cnych miejscach Ewangelii, \u015bwiadczy o Tym, jak zasadniczo, jak dog\u0142\u0119bnie Chrystus przenikni\u0119ty by\u0142 t\u0105 my\u015bl\u0105, kt\u00f3r\u0105 wyrazi\u0142 w rozmowie z Nikodemem: \u201eTak bowiem B\u00f3g umi\u0142owa\u0142 \u015bwiat, \u017ce Syna swego Jednorodzonego da\u0142, aby ka\u017cdy, kto w Niego wierzy, nie zgin\u0105\u0142, ale mia\u0142 \u017cycie wieczne\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p39\">39<\/a><\/sup>&nbsp;Chrystus idzie w stron\u0119 w\u0142asnego cierpienia, \u015bwiadomy zbawczej jego mocy, idzie pos\u0142uszny Ojcu, ale przede wszystkim&nbsp;<i>zjednoczony z Ojcem w tej mi\u0142o\u015bci<\/i>, kt\u00f3r\u0105 On umi\u0142owa\u0142 \u015bwiat i cz\u0142owieka w \u015bwiecie. I dlatego \u015bw. Pawe\u0142 napisze o Chrystusie: \u201eumi\u0142owa\u0142 mnie i samego siebie wyda\u0142 za mnie\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p40\">40<\/a><\/sup><\/p>\n<p><span class=\"nr\">17.<\/span>&nbsp;Pisma musia\u0142y si\u0119 wype\u0142ni\u0107. By\u0142o wiele tych tekst\u00f3w mesja\u0144skich Starego Testamentu, kt\u00f3re naprowadza\u0142y na cierpienia przysz\u0142ego Pomaza\u0144ca Bo\u017cego. Po\u015br\u00f3d nich wszystkich szczeg\u00f3lnie przejmuj\u0105ca jest tzw.&nbsp;<i>Czwarta pie\u015b\u0144 S\u0142ugi Jahwe<\/i>&nbsp;z Ksi\u0119gi Izajasza. Prorok, kt\u00f3rego s\u0142usznie nazywa si\u0119 \u201epi\u0105tym Ewangelist\u0105\u201d, roztacza w tej Pie\u015bni obraz cierpie\u0144 S\u0142ugi z takim dog\u0142\u0119bnym realizmem, jakby patrzy\u0142 na nie w\u0142asnymi oczyma: oczyma cia\u0142a i ducha. M\u0119ka Chrystusa staje si\u0119 w \u015bwietle werset\u00f3w Izajasza jakby&nbsp;<i>jeszcze bardziej wyrazista<\/i>&nbsp;i mocniej przemawiaj\u0105ca ni\u017c w opisach samych Ewangelist\u00f3w. Oto staje przed nami prawdziwy M\u0105\u017c bole\u015bci.<\/p>\n<pre>\u201eNie mia\u0142 On wdzi\u0119ku ani te\u017c blasku,\naby na Niego popatrze\u0107 [...]\nWzgardzony i odepchni\u0119ty przez ludzi,\nM\u0105\u017c bole\u015bci, oswojony z cierpieniem,\njak kto\u015b, przed kim si\u0119 twarze zakrywa,\nwzgardzony tak, i\u017c mieli\u015bmy Go za nic.\nLecz On si\u0119 obarczy\u0142 naszym cierpieniem,\nOn d\u017awiga\u0142 nasze bole\u015bci,\na my\u015bmy Go za skaza\u0144ca uznali,\nch\u0142ostanego przez Boga i zdeptanego.\nLecz On by\u0142 przebity za nasze grzechy,\nzdruzgotany za nasze winy.\nSpad\u0142a Na\u0144 ch\u0142osta zbawienna dla nas,\na w Jego ranach jest nasze zdrowie.\nWszyscy\u015bmy pob\u0142\u0105dzili jak owce,\nka\u017cdy z nas si\u0119 obr\u00f3ci\u0142 ku w\u0142asnej drodze,\na Pan zwali\u0142 na Niego\nwiny nas wszystkich\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p41\">41<\/a><\/sup><\/pre>\n<p>Pie\u015b\u0144 cierpi\u0105cego S\u0142ugi zawiera opis, w kt\u00f3rym mo\u017cna niejako zidentyfikowa\u0107 wszystkie szczeg\u00f3\u0142owe momenty m\u0119ki Chrystusa: pojmanie, poni\u017cenie, policzkowanie, oplwanie, podeptanie samej ludzkiej godno\u015bci wi\u0119\u017ania, s\u0105d niesprawiedliwy, a potem \u2014 ubiczowanie, ukoronowanie cierniami i naigrawanie, d\u017awiganie krzy\u017ca, przybicie do krzy\u017ca, konanie.<\/p>\n<p>Bardziej jeszcze od tego opisu m\u0119ki przemawia do nas ze s\u0142\u00f3w proroka&nbsp;<i>g\u0142\u0119bia ofiary Chrystusa.<\/i>&nbsp;Oto, chocia\u017c sam niewinny, przyjmuje na siebie poniek\u0105d cierpienia wszystkich ludzi dlatego, \u017ce przyjmuje grzechy wszystkich \u2014 \u201ePan zwali\u0142 na Niego winy nas wszystkich\u201d: ca\u0142y grzech cz\u0142owieka w jego rozci\u0105g\u0142o\u015bci i g\u0142\u0119bi staje si\u0119 w\u0142a\u015bciwym \u017ar\u00f3d\u0142em cierpienia Odkupiciela. Je\u017celi cierpienie \u201emierzy si\u0119\u201d z\u0142em doznawanym, to s\u0142owa proroka pozwalaj\u0105 nam ogarn\u0105\u0107&nbsp;<i>miar\u0119 tego z\u0142a<\/i>&nbsp;i tego cierpienia, jakie przyj\u0105\u0142 na siebie Chrystus. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce jest to cierpienie \u201ezast\u0119pcze\u201d, nade wszystko jednak jest ono \u201eodkupie\u0144cze\u201d. M\u0105\u017c bole\u015bci z tego proroctwa jest prawdziwie owym \u201eBarankiem Bo\u017cym, kt\u00f3ry g\u0142adzi grzech \u015bwiata\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p42\">42<\/a><\/sup>&nbsp;W Jego cierpieniu grzechy zostaj\u0105 zg\u0142adzone w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce On jeden, jako Jednorodzony Syn, m\u00f3g\u0142 je podj\u0105\u0107, wzi\u0105\u0107 na siebie,&nbsp;<i>z t\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 ku Ojcu, kt\u00f3ra przewy\u017csza z\u0142o wszelkiego grzechu<\/i>, unicestwia niejako to z\u0142o w duchowej przestrzeni stosunk\u00f3w pomi\u0119dzy Bogiem a ludzko\u015bci\u0105 i wype\u0142nia t\u0119 przestrze\u0144 dobrem.<\/p>\n<p>Dotykamy w tym punkcie dwoisto\u015bci natur jednego osobowego Podmiotu cierpienia odkupie\u0144czego. Ten, kt\u00f3ry swoj\u0105 m\u0119k\u0105 i \u015bmierci\u0105 na Krzy\u017cu dokonuje Odkupienia, jest Jednorodzonym Synem, kt\u00f3rego B\u00f3g \u201eda\u0142\u201d. R\u00f3wnocze\u015bnie za\u015b ten&nbsp;<i>wsp\u00f3\u0142istotny Ojcu Syn cierpi jako cz\u0142owiek.<\/i>&nbsp;Jego cierpienie ma ludzkie wymiary, ma te\u017c jedyn\u0105 w dziejach ludzko\u015bci g\u0142\u0119bi\u0119 oraz intensywno\u015b\u0107, kt\u00f3ra b\u0119d\u0105c ludzk\u0105, mo\u017ce by\u0107 tak\u0105 niepor\u00f3wnywaln\u0105 g\u0142\u0119bi\u0105 i intensywno\u015bci\u0105 cierpienia dlatego, \u017ce Cz\u0142owiek, kt\u00f3ry cierpi, jest podmiotowo Jednorodzonym Synem: \u201eB\u00f3g z Boga\u201d. On wi\u0119c tylko \u2014 Jednorodzony Syn \u2014 sam jeden jest zdolny ogarn\u0105\u0107 miar\u0119 z\u0142a, jakie zawiera si\u0119 w grzechu cz\u0142owieka: w ka\u017cdym \u2014 i w \u201eca\u0142ym\u201d grzechu wedle rozmiar\u00f3w historycznego bytowania ludzko\u015bci na ziemi.<\/p>\n<p><span class=\"nr\">18.<\/span>&nbsp;Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce rozwa\u017cania powy\u017csze prowadz\u0105 nas ju\u017c prosto do Ogr\u00f3jca i na Golgot\u0119, gdzie wype\u0142ni\u0142a si\u0119 Pie\u015b\u0144 cierpi\u0105cego S\u0142ugi, zawarta w Ksi\u0119dze Izajasza. Zanim jeszcze tam p\u00f3jdziemy, odczytajmy dalsze wersety Pie\u015bni, kt\u00f3re m\u0119k\u0119 Ogr\u00f3jca i Golgoty proroczo antycypuj\u0105. S\u0142uga cierpi\u0105cy \u2014 i to jest z kolei istotne dla analizy m\u0119ki Chrystusa \u2014 owe cierpienia, o jakich by\u0142a mowa powy\u017cej,&nbsp;<i>przyjmuje na siebie ca\u0142kowicie dobrowolnie<\/i>:<\/p>\n<pre>\u201eDr\u0119czono Go, lecz sam si\u0119 da\u0142 gn\u0119bi\u0107,\nnawet nie otworzy\u0142 ust swoich.\nJak baranek na rze\u017a prowadzony,\njak owca niema wobec strzyg\u0105cych j\u0105,\ntak On nie otworzy\u0142 ust swoich.\nPo udr\u0119ce i s\u0105dzie zosta\u0142 usuni\u0119ty;\na kto si\u0119 przejmuje Jego losem?\nTak! Zg\u0142adzono Go z krainy \u017cyj\u0105cych;\nza grzechy mego ludu zosta\u0142 zbity na \u015bmier\u0107.\nGr\u00f3b Mu wyznaczono mi\u0119dzy bezbo\u017cnymi [...]\nchocia\u017c nikomu nie wyrz\u0105dzi\u0142 krzywdy\ni w Jego ustach k\u0142amstwo nie posta\u0142o\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p43\">43<\/a><\/sup><\/pre>\n<p><i>Chrystus cierpi dobrowolnie i cierpi niewinnie<\/i>. Podejmuje On swoim cierpieniem to pytanie, kt\u00f3re \u2014 stawiane wielekro\u0107 przez ludzi \u2014 zosta\u0142o postawione w spos\u00f3b poniek\u0105d radykalny przez Ksi\u0119g\u0119 Hioba. Chrystus jednak\u017ce nie tylko wnosi z sob\u0105 to samo pytanie, i to w spos\u00f3b bardziej jeszcze radykalny \u2014 bo przecie\u017c jest nie tylko cz\u0142owiekiem jak Hiob, ale Jednorodzonym Synem Boga \u2014 ale przynosi tak\u017ce maksimum&nbsp;<i>mo\u017cliwej na to pytanie odpowiedzi.<\/i>&nbsp;Odpowied\u017a wyrasta poniek\u0105d z tego samego tworzywa, z kt\u00f3rego zbudowane jest pytanie. Odpowied\u017a na pytanie o cierpienie, o sens cierpienia, daje Chrystus nie samym swoim nauczaniem: Dobr\u0105 Nowin\u0105, ale przede wszystkim w\u0142asnym cierpieniem, kt\u00f3re z tym nauczaniem, z Dobr\u0105 Nowin\u0105, scalone jest w spos\u00f3b organiczny i nierozerwalny. Jest to jakby&nbsp;<i>ostatnie, syntetyczne s\u0142owo<\/i>&nbsp;tego&nbsp;<i>nauczania<\/i>: \u201enauka krzy\u017ca\u201d, jak kiedy\u015b powie \u015bw. Pawe\u0142.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p44\">44<\/a><\/sup><\/p>\n<p>Ta \u201emowa krzy\u017ca\u201d wype\u0142nia definitywn\u0105 realno\u015bci\u0105 obraz ze starego proroctwa. Wiele miejsc, wiele wypowiedzi w ci\u0105gu publicznego nauczania Chrystusa, \u015bwiadczy o tym, \u017ce przyjmuje On od pocz\u0105tku to cierpienie, kt\u00f3re jest wol\u0105 Ojca, dla zbawienia \u015bwiata. Jednak\u017ce punktem definitywnym staje si\u0119 tutaj&nbsp;<i>modlitwa w Ogr\u00f3jcu.<\/i>&nbsp;S\u0142owa: \u201eOjcze m\u00f3j, je\u015bli to mo\u017cliwe, niech Mnie ominie ten kielich! Wszak\u017ce nie jak Ja chc\u0119, ale jak Ty\u201d;<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p45\">45<\/a><\/sup>&nbsp;z kolei: \u201eOjcze m\u00f3j, je\u015bli nie mo\u017ce omin\u0105\u0107 Mnie ten kielich, i musz\u0119 go wypi\u0107, niech si\u0119 stanie wola Twoja!\u201d<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p46\">46<\/a><\/sup>&nbsp;\u2014 maj\u0105 wielorak\u0105 wymow\u0119. \u015awiadcz\u0105 one o prawdzie tej mi\u0142o\u015bci, jak\u0105 Syn Jednorodzony w swym pos\u0142usze\u0144stwie \u201edaje\u201d Ojcu. R\u00f3wnocze\u015bnie za\u015b \u015bwiadcz\u0105 o prawdzie Jego cierpienia. S\u0142owa modlitwy Chrystusa w Ogr\u00f3jcu \u015bwiadcz\u0105&nbsp;<i>o prawdzie mi\u0142o\u015bci poprzez prawd\u0119 cierpienia.<\/i>&nbsp;T\u0119 ludzk\u0105, na wskro\u015b ludzk\u0105, prawd\u0119 cierpienia s\u0142owa Chrystusa potwierdzaj\u0105 z ca\u0142\u0105 prostot\u0105: cierpienie jest doznawaniem z\u0142a, przed kt\u00f3rym cz\u0142owiek si\u0119 wzdraga. M\u00f3wi: \u201eniech odejdzie\u201d, \u201eniech ominie\u201d \u2014 w\u0142a\u015bnie tak, jak w Ogr\u00f3jcu m\u00f3wi Chrystus.<\/p>\n<p>S\u0142owa Jego \u015bwiadcz\u0105 zarazem o tej jedynej i niepor\u00f3wnywalnej g\u0142\u0119bi i intensywno\u015bci cierpienia, kt\u00f3rej m\u00f3g\u0142 do\u015bwiadczy\u0107 jedynie Cz\u0142owiek b\u0119d\u0105cy Jednorodzonym Synem \u2014&nbsp;<i>o tej g\u0142\u0119bi i intensywno\u015bci<\/i>, kt\u00f3r\u0105 na sw\u00f3j spos\u00f3b pomagaj\u0105 zrozumie\u0107 przytoczone uprzednio prorockie s\u0142owa. Nie: zrozumie\u0107 do ko\u0144ca, na to trzeba by przenikn\u0105\u0107 Bosko-ludzk\u0105 tajemnic\u0119 Podmiotu, ale przynajmniej uchwyci\u0107 t\u0119 r\u00f3\u017cnic\u0119 (i podobie\u0144stwo zarazem), jaka zachodzi pomi\u0119dzy ka\u017cdym mo\u017cliwym cierpieniem cz\u0142owieka a cierpieniem Boga-Cz\u0142owieka. Ogr\u00f3jec jest tym miejscem, w kt\u00f3rym to w\u0142a\u015bnie cierpienie, w ca\u0142ej wyra\u017conej przez proroka prawdzie doznawanego w nim z\u0142a,&nbsp;<i>ods\u0142oni\u0142o si\u0119 jakby definitywnie przed oczyma duszy Chrystusa.<\/i><\/p>\n<p>W \u015blad za s\u0142owami Ogr\u00f3jca id\u0105 s\u0142owa wypowiedziane na Golgocie, kt\u00f3re \u015bwiadcz\u0105 o tej jedynej w dziejach \u015bwiata g\u0142\u0119bi z\u0142a do\u015bwiadczanego cierpienia. Kiedy Chrystus m\u00f3wi: \u201eBo\u017ce m\u00f3j, Bo\u017ce m\u00f3j, czemu\u015b Mnie opu\u015bci\u0142?\u201d \u2014 to s\u0142owa Jego s\u0105 nie tylko wyrazem owego opuszczenia, jakie nieraz odzywa\u0142o si\u0119 w Starym Testamencie, zw\u0142aszcza w psalmach, w szczeg\u00f3lno\u015bci za\u015b w tym psalmie, z kt\u00f3rego pochodz\u0105 powy\u017csze s\u0142owa.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p47\">47<\/a><\/sup>&nbsp;Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce te s\u0142owa o opuszczeniu rodz\u0105 si\u0119 na gruncie nienaruszalnego zjednoczenia Syna z Ojcem \u2014 rodz\u0105 si\u0119 za\u015b dlatego, \u017ce Ojciec \u201ezwali\u0142 na Niego grzechy wszystkich nas\u201d,<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p48\">48<\/a><\/sup>&nbsp;w \u015blad za czym \u015bw. Pawe\u0142 powie: \u201eTego, kt\u00f3ry nie zna\u0142 grzechu, B\u00f3g uczyni\u0142 grzechem dla nas\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p49\">49<\/a><\/sup><\/p>\n<p>Wraz z tym straszliwym brzemieniem, mierz\u0105c si\u0119 z \u201eca\u0142ym\u201d&nbsp;<i>z\u0142em odwr\u00f3cenia od Boga<\/i>, jakie zawiera si\u0119 w grzechu, Chrystus poprzez Bosk\u0105 g\u0142\u0119bi\u0119 synowskiego zjednoczenia z Ojcem&nbsp;<i>doznaje<\/i>&nbsp;w spos\u00f3b po ludzku niewyra\u017calny&nbsp;<i>tego cierpienia, jakim jest od\u0142\u0105czenie<\/i>&nbsp;\u2014 odtr\u0105cenie&nbsp;<i>od Ojca<\/i>, zerwanie z Bogiem. Ale w\u0142a\u015bnie przez takie cierpienie dokonuje Odkupienia \u2014 i mo\u017ce konaj\u0105c powiedzie\u0107: \u201eWykona\u0142o si\u0119!\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p50\">50<\/a><\/sup><\/p>\n<p>Mo\u017cna te\u017c powiedzie\u0107, i\u017c wykona\u0142o si\u0119 pismo, \u017ce zosta\u0142y wype\u0142nione definitywn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105 s\u0142owa Pie\u015bni cierpi\u0105cego S\u0142ugi: \u201eSpodoba\u0142o si\u0119 Panu zmia\u017cd\u017cy\u0107 Go cierpieniem\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p51\">51<\/a><\/sup>&nbsp;Cierpienie ludzkie osi\u0105gn\u0119\u0142o sw\u00f3j zenit w m\u0119ce Chrystusa. R\u00f3wnocze\u015bnie za\u015b wesz\u0142o ono w ca\u0142kowicie nowy wymiar i w nowy porz\u0105dek:&nbsp;<i>zosta\u0142o zwi\u0105zane z mi\u0142o\u015bci\u0105 \u2014 z<\/i>&nbsp;t\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105, o jakiej mowi\u0142 Chrystus Nikodemowi, z t\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105, kt\u00f3ra tworzy dobro, wyprowadzaj\u0105c je r\u00f3wnie\u017c ze z\u0142a, wyprowadzaj\u0105c poprzez cierpienie tak, jak najwy\u017csze dobro Odkupienia \u015bwiata zosta\u0142o wyprowadzone z Krzy\u017ca Chrystusa i stale z niego bierze sw\u00f3j pocz\u0105tek. Krzy\u017c Chrystusa sta\u0142 si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em, z kt\u00f3rego bij\u0105 strumienie wody \u017cywej.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p52\">52<\/a><\/sup>&nbsp;W nim te\u017c musimy postawi\u0107 na nowo pytanie o sens cierpienia i odczyta\u0107 do ko\u0144ca odpowied\u017a na to pytanie.<\/p>\n<h4><a name=\"m5\"><\/a>V<br>UCZESTNICY CIERPIE\u0143 CHRYSTUSA<\/h4>\n<p><span class=\"nr\">19.<\/span>&nbsp;Ta sama Pie\u015b\u0144 cierpi\u0105cego S\u0142ugi z Ksi\u0119gi proroka Izajasza prowadzi nas w dalszych swoich wersetach w kierunku tego w\u0142a\u015bnie pytania i tej odpowiedzi:<\/p>\n<pre>\u201eJe\u015bli On wyda swe \u017cycie na ofiar\u0119 za grzechy,\nujrzy potomstwo, dni swe przed\u0142u\u017cy,\na wola Pa\u0144ska spe\u0142ni si\u0119 przez Niego.\nPo udr\u0119kach swej duszy,\nujrzy \u015bwiat\u0142o i nim si\u0119 nasyci.\nZacny m\u00f3j S\u0142uga usprawiedliwi wielu,\nich nieprawo\u015bci On sam d\u017awiga\u0107 b\u0119dzie.\nDlatego w nagrod\u0119 przydziel\u0119 Mu t\u0142umy,\ni posi\u0105dzie mo\u017cnych jako zdobycz,\nza to, \u017ce Siebie na \u015bmier\u0107 ofiarowa\u0142\ni policzony zosta\u0142 pomi\u0119dzy przest\u0119pc\u00f3w.\nA On poni\u00f3s\u0142 grzechy wielu,\ni or\u0119duje za przest\u0119pcami.\u201d<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p53\">53<\/a><\/sup><\/pre>\n<p>Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce wraz z m\u0119k\u0105 Chrystusa ca\u0142e cierpienie ludzkie znalaz\u0142o si\u0119 w nowej sytuacji. T\u0119 sytuacj\u0119 jak gdyby przeczuwa\u0142 Hiob, gdy m\u00f3wi\u0142 \u201eLecz ja wiem: Wybawca m\u00f3j \u017cyje&#8230;\u201d<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p54\">54<\/a><\/sup>&nbsp;\u2014 i do niej jak gdyby skierowywa\u0142 swoje \u00f3wczesne cierpienie, kt\u00f3re bez Odkupienia nie mog\u0142o mu objawi\u0107 pe\u0142ni swojego sensu. W Krzy\u017cu Chrystusa nie tylko Odkupienie dokona\u0142o si\u0119 przez cierpienie, ale samo&nbsp;<i>cierpienie ludzkie zosta\u0142o te\u017c odkupione.<\/i>&nbsp;Chrystus \u2014 bez \u017cadnej w\u0142asnej winy \u2014 wzi\u0105\u0142 na siebie \u201eca\u0142e z\u0142o grzechu\u201d. Do\u015bwiadczenie tego z\u0142a wyznaczy\u0142o niepor\u00f3wnywaln\u0105 miar\u0119 cierpienia Chrystusa \u2014 tego cierpienia, kt\u00f3re sta\u0142o si\u0119&nbsp;<i>cen\u0105 Odkupienia.<\/i>&nbsp;M\u00f3wi o tym Pie\u015b\u0144 cierpi\u0105cego S\u0142ugi z Ksi\u0119gi Izajasza. W swoim czasie b\u0119d\u0105 o tym m\u00f3wi\u0107 \u015bwiadkowie Nowego Przymierza zawartego we Krwi Chrystusa. Oto s\u0142owa Piotra aposto\u0142a z pierwszego listu: \u201ewiecie bowiem, \u017ce z waszego, odziedziczonego po przodkach, z\u0142ego post\u0119powania zostali\u015bcie wykupieni nie czym\u015b przemijaj\u0105cym, srebrem lub z\u0142otem, ale&nbsp;<i>drogocenn\u0105 Krwi\u0105 Chrystusa<\/i>, jako Baranka niepokalanego i bez zmazy\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p55\">55<\/a><\/sup><\/p>\n<p>Pawe\u0142 aposto\u0142 w Li\u015bcie do Galat\u00f3w powie: \u201e&#8230;wyda\u0142 samego siebie za nasze grzechy, aby wyrwa\u0107 nas z obecnego z\u0142ego \u015bwiata\u201d,<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p56\">56<\/a><\/sup>&nbsp;za\u015b w Li\u015bcie do Koryntian zawo\u0142a: \u201e<i>za [wielk\u0105] bowiem cen\u0119 zostali\u015bcie nabyci.<\/i>&nbsp;Chwalcie wi\u0119c Boga w waszym ciele!\u201d<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p57\">57<\/a><\/sup><\/p>\n<p>W tych i podobnych s\u0142owach \u015bwiadkowie Nowego Przymierza m\u00f3wi\u0105 o wielko\u015bci Odkupienia, kt\u00f3re dokona\u0142o si\u0119 przez cierpienie Chrystusa. Odkupiciel cierpia\u0142 za cz\u0142owieka \u2014 i dla cz\u0142owieka. Ka\u017cdy cz\u0142owiek ma&nbsp;<i>udzia\u0142 w Odkupieniu.<\/i>&nbsp;Ka\u017cdy te\u017c jest&nbsp;<i>wezwany do uczestnictwa w owym cierpieniu<\/i>, przez kt\u00f3re Odkupienie si\u0119 dokona\u0142o. Jest wezwany do uczestnictwa w tym cierpieniu, przez kt\u00f3re ka\u017cde ludzkie cierpienie zosta\u0142o tak\u017ce odkupione. Dokonuj\u0105c Odkupienia przez cierpienie, Chrystus&nbsp;<i>wyni\u00f3s\u0142<\/i>&nbsp;zarazem ludzkie&nbsp;<i>cierpienie na poziom Odkupienia.<\/i>&nbsp;Przeto te\u017c w swoim ludzkim cierpieniu ka\u017cdy cz\u0142owiek mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 uczestnikiem odkupie\u0144czego cierpienia Chrystusa.<\/p>\n<p><span class=\"nr\">20.<\/span>&nbsp;Teksty Nowego Testamentu na wielu miejscach daj\u0105 temu wyraz. W Drugim Li\u015bcie do Koryntian Aposto\u0142 pisze: \u201ezewsz\u0105d znosimy cierpienia, lecz nie poddajemy si\u0119 zw\u0105tpieniu; \u017cyjemy w niedostatku, lecz nie rozpaczamy; znosimy prze\u015bladowania, lecz nie czujemy si\u0119 osamotnieni; obalaj\u0105 nas na ziemi\u0119, lecz nie giniemy.&nbsp;<i>Nosimy nieustannie w ciele naszym konanie Jezusa<\/i>, aby \u017cycie Jezusa objawi\u0142o si\u0119 w naszym ciele. Ci\u0105gle bowiem jeste\u015bmy wydawani na \u015bmier\u0107 z powodu Jezusa, aby \u017cycie Jezusa objawi\u0142o si\u0119 w naszym \u015bmiertelnym ciele&#8230; przekonani, \u017ce Ten, kt\u00f3ry wskrzesi\u0142 Jezusa, z Jezusem przywr\u00f3ci \u017cycie tak\u017ce nam\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p58\">58<\/a><\/sup><\/p>\n<p>\u015aw. Pawe\u0142 m\u00f3wi o r\u00f3\u017cnych cierpieniach, w szczeg\u00f3lno\u015bci o tych, jakie stawa\u0142y si\u0119 udzia\u0142em pierwszych chrze\u015bcijan \u201ez powodu Jezusa\u201d. Cierpienia te pozwalaj\u0105 adresatom tego listu uczestniczy\u0107 w dziele Odkupienia, kt\u00f3re dokona\u0142o si\u0119 przez cierpienia i \u015bmier\u0107 Odkupiciela.&nbsp;<i>Wymowa Krzy\u017ca i \u015bmierci<\/i>&nbsp;zostaje wszak\u017ce dope\u0142niona&nbsp;<i>wymow\u0105 Zmartwychwstania.<\/i>&nbsp;Cz\u0142owiek znajduje w Zmartwychwstaniu ca\u0142kowicie nowe \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3re pomaga mu przedziera\u0107 si\u0119 poprzez g\u0119sty mrok upokorze\u0144, zw\u0105tpie\u0144, rozpaczy i prze\u015bladowania. Dlatego te\u017c Aposto\u0142 w Drugim Li\u015bcie do Koryntian napisze: \u201eJak bowiem&nbsp;<i>obfituj\u0105 w nas cierpienia Chrystusa<\/i>, tak te\u017c wielkiej doznajemy przez Chrystusa pociechy\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p59\">59<\/a><\/sup>&nbsp;Gdzie indziej zwraca si\u0119 do swych adresat\u00f3w ze s\u0142owami zach\u0119ty: \u201eNiechaj Pan skieruje serca wasze ku mi\u0142o\u015bci Bo\u017cej i cierpliwo\u015bci Chrystusowej\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p60\">60<\/a><\/sup>&nbsp;Za\u015b w Li\u015bcie do Rzymian pisze: \u201eA zatem prosz\u0119 was, bracia, przez mi\u0142osierdzie Bo\u017ce, aby\u015bcie dali&nbsp;<i>cia\u0142a swoje na ofiar\u0119 \u017cyw\u0105, \u015bwi\u0119t\u0105<\/i>, Bogu przyjemn\u0105, jako wyraz waszej rozumnej s\u0142u\u017cby Bo\u017cej.\u201d<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p61\">61<\/a><\/sup><\/p>\n<p>Samo uczestnictwo w cierpieniu Chrystusa znajduje w tych apostolskich wypowiedziach jakby podw\u00f3jny wymiar. Je\u017celi cz\u0142owiek staje si\u0119 uczestnikiem cierpie\u0144 Chrystusa \u2014 to dlatego, \u017ce Chrystus&nbsp;<i>otworzy\u0142 swe cierpienia dla cz\u0142owieka<\/i>, \u017ce On sam sta\u0142 si\u0119 w swoim odkupie\u0144czym cierpieniu poniek\u0105d uczestnikiem wszystkich ludzkich cierpie\u0144. Cz\u0142owiek odkrywaj\u0105c przez wiar\u0119 odkupie\u0144cze cierpienie Chrystusa, odkrywa zarazem w nim swoje w\u0142asne cierpienia,&nbsp;<i>odnajduje je przez wiar\u0119<\/i>&nbsp;na nowo, nasycone now\u0105 tre\u015bci\u0105 i nowym znaczeniem.<\/p>\n<p>To odkrycie podyktowa\u0142o \u015bw. Paw\u0142owi szczeg\u00f3lnie mocne s\u0142owa w Li\u015bcie do Galat\u00f3w: \u201eRazem z Chrystusem jestem przybity do krzy\u017ca. Teraz za\u015b ju\u017c nie ja \u017cyj\u0119, lecz \u017cyje we mnie Chrystus. Cho\u0107 nadal prowadz\u0119 \u017cycie w ciele, jednak obecne \u017cycie moje jest \u017cyciem wiary w Syna Bo\u017cego, kt\u00f3ry umi\u0142owa\u0142 mnie i samego siebie wyda\u0142 za mnie\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p62\">62<\/a><\/sup>&nbsp;Wiara pozwala Autorowi tych s\u0142\u00f3w pozna\u0107 t\u0119 mi\u0142o\u015b\u0107, kt\u00f3ra poprowadzi\u0142a Chrystusa na Krzy\u017c. Skoro za\u015b tak umi\u0142owa\u0142, cierpi\u0105c i umieraj\u0105c, zatem tym swoim cierpieniem i \u015bmierci\u0105&nbsp;<i>\u017cyje w tym, kogo tak umi\u0142owa\u0142<\/i>&nbsp;\u2014 \u017cyje w cz\u0142owieku: w Pawle. A \u017cyj\u0105c w nim \u2014 w miar\u0119 jak Pawe\u0142, \u015bwiadomy tego przez wiar\u0119, odpowiada mi\u0142o\u015bci\u0105 na Jego mi\u0142o\u015b\u0107 \u2014 Chrystus staje si\u0119 te\u017c w szczeg\u00f3lny spos\u00f3b&nbsp;<i>zjednoczony z cz\u0142owiekiem<\/i>, z Paw\u0142em,&nbsp;<i>przez Krzy\u017c<\/i>. To zjednoczenie podyktowa\u0142o Aposto\u0142owi w tym samym Li\u015bcie do Galat\u00f3w inne jeszcze, nie mniej mocne s\u0142owa: \u201eCo do mnie, nie daj Bo\u017ce, bym si\u0119 mia\u0142&nbsp;<i>chlubi\u0107<\/i>&nbsp;z czego innego, jak tylko z&nbsp;<i>krzy\u017ca<\/i>&nbsp;Pana naszego Jezusa Chrystusa, dzi\u0119ki kt\u00f3remu \u015bwiat sta\u0142 si\u0119 ukrzy\u017cowany dla mnie, a ja dla \u015bwiata\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p63\">63<\/a><\/sup><\/p>\n<p><span class=\"nr\">21.<\/span>&nbsp;Krzy\u017c Chrystusa rzuca tak przenikliwie zbawcze \u015bwiat\u0142o na \u017cycie cz\u0142owieka, a w szczeg\u00f3lno\u015bci na jego cierpienie, poniewa\u017c przez wiar\u0119 trafia do niego&nbsp;<i>wesp\u00f3\u0142 ze Zmartwychwstaniem:<\/i>&nbsp;tajemnica pasyjna zawarta jest w tajemnicy paschalnej. \u015awiadkowie m\u0119ki Chrystusa s\u0105 zarazem \u015bwiadkami Jego Zmartwychwstania. Pisze Pawe\u0142: \u201ebylebym pozyska\u0142 Chrystusa i znalaz\u0142 si\u0119 w Nim&#8230; przez poznanie Jego: zar\u00f3wno mocy&nbsp;<i>Jego zmartwychwstania<\/i>, jak&nbsp;<i>i udzia\u0142u w Jego cierpieniach<\/i>&nbsp;\u2014 w nadziei, \u017ce upodobniaj\u0105c si\u0119 do Jego \u015bmierci, dojd\u0119 jako\u015b do pe\u0142nego powstania z martwych\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p64\">64<\/a><\/sup>&nbsp;Istotnie, Aposto\u0142 naprz\u00f3d do\u015bwiadczy\u0142 \u201emocy Chrystusowego zmartwychwstania\u201d na drodze pod Damaszkiem, a potem dopiero w tym paschalnym \u015bwietle doszed\u0142 do takiego \u201eudzia\u0142u w Jego cierpieniach\u201d, jakiemu daje wyraz chocia\u017cby w Li\u015bcie do Galat\u00f3w. Droga Paw\u0142owa jest wyra\u017anie paschalna:&nbsp;<i>uczestnictwo w Krzy\u017cu<\/i>&nbsp;Chrystusa przychodzi&nbsp;<i>przez do\u015bwiadczenie Zmartwychwsta\u0142ego<\/i>, przez szczeg\u00f3lny wi\u0119c udzia\u0142 w Zmartwychwstaniu. St\u0105d te\u017c w wypowiedziach Aposto\u0142a na temat cierpienia tak cz\u0119sto pojawia si\u0119 motyw chwa\u0142y, kt\u00f3rej Krzy\u017c Chrystusowy daje pocz\u0105tek.<\/p>\n<p>\u015awiadkowie Krzy\u017ca i Zmartwychwstania byli prze\u015bwiadczeni, i\u017c \u201eprzez wiele ucisk\u00f3w trzeba nam wej\u015b\u0107 do kr\u00f3lestwa Bo\u017cego\u201d<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p65\">65<\/a><\/sup>&nbsp;Pawe\u0142 za\u015b pisz\u0105c do Tesaloniczan, tak si\u0119 odzywa: \u201eChlubimy si\u0119 wami z powodu waszej cierpliwo\u015bci i wiary we wszystkich waszych prze\u015bladowaniach i uciskach, kt\u00f3re znosicie. S\u0105 one zapowiedzi\u0105 sprawiedliwego s\u0105du Boga; celem jego jest uznanie was&nbsp;<i>za godnych kr\u00f3lestwa Bo\u017cego<\/i>, za kt\u00f3re te\u017c cierpicie\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p66\">66<\/a><\/sup>&nbsp;Tak wi\u0119c uczestniczenie w cierpieniach Chrystusa jest r\u00f3wnocze\u015bnie cierpieniem dla kr\u00f3lestwa Bo\u017cego. W oczach sprawiedliwego Boga, w obliczu Jego s\u0105du, uczestnicy cierpie\u0144 Chrystusa staj\u0105 si\u0119 godni tego kr\u00f3lestwa. Przez swoje cierpienie odwzajemniaj\u0105 oni niejako t\u0119 niesko\u0144czon\u0105 cen\u0119 m\u0119ki i \u015bmierci Chrystusa, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 cen\u0105 naszego Odkupienia: za t\u0119 cen\u0119 kr\u00f3lestwo Bo\u017ce zosta\u0142o ugruntowane na nowo w dziejach cz\u0142owieka, staj\u0105c si\u0119 ostateczn\u0105 perspektyw\u0105 jego ziemskiego bytowania. Chrystus wprowadzi\u0142 nas do tego kr\u00f3lestwa przez swe cierpienie. I przez cierpienie r\u00f3wnie\u017c&nbsp;<i>dojrzewaj\u0105<\/i>&nbsp;do niego ludzie ogarni\u0119ci tajemnic\u0105 Chrystusowego Odkupienia.<\/p>\n<p><span class=\"nr\">22.<\/span>&nbsp;Z perspektyw\u0105 kr\u00f3lestwa Bo\u017cego&nbsp;<i>\u0142\u0105czy<\/i>&nbsp;si\u0119 nadzieja owej chwa\u0142y, kt\u00f3rej pocz\u0105tek jest w Krzy\u017cu Chrystusa. Zmartwychwstanie objawi\u0142o t\u0119 chwa\u0142\u0119 \u2014 eschatologiczn\u0105 chwa\u0142\u0119 \u2014 kt\u00f3ra w Krzy\u017cu Chrystusa by\u0142a ca\u0142kowicie przes\u0142oni\u0119ta bezmiarem cierpienia. Uczestnicy cierpie\u0144 Chrystusa s\u0105 poprzez w\u0142asne swoje cierpienia wezwani r\u00f3wnie\u017c&nbsp;<i>do uczestnictwa w chwale.<\/i>&nbsp;Na r\u00f3\u017cnych miejscach Pawe\u0142 daje temu wyraz. Pisze do Rzymian: \u201eskoro wsp\u00f3lnie z Nim cierpimy, to po to, by te\u017c wsp\u00f3lnie z Nim mie\u0107 udzia\u0142 w chwale. S\u0105dz\u0119 bowiem, \u017ce cierpie\u0144 tera\u017aniejszych nie mo\u017cna stawia\u0107 na r\u00f3wni z chwa\u0142\u0105, kt\u00f3ra ma si\u0119 w nas objawi\u0107\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p67\">67<\/a><\/sup>&nbsp;W drugim za\u015b Li\u015bcie do Koryntian czytamy: \u201eniewielkie bowiem utrapienia nasze obecnego czasu gotuj\u0105 bezmiar chwa\u0142y przysz\u0142ego wieku dla nas, kt\u00f3rzy si\u0119 wpatrujemy nie w to, co widzialne, lecz w to, co niewidzialne\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p68\">68<\/a><\/sup>&nbsp;Aposto\u0142 Piotr wypowie t\u0119 prawd\u0119 w nast\u0119puj\u0105cych s\u0142owach swego listu: \u201ecieszcie si\u0119, im bardziej jeste\u015bcie uczestnikami cierpie\u0144 Chrystusowych, aby\u015bcie si\u0119 cieszyli i radowali przy objawieniu si\u0119 Jego chwa\u0142y\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p69\">69<\/a><\/sup><\/p>\n<p>Motyw&nbsp;<i>cierpienia i chwa\u0142y<\/i>&nbsp;posiada sw\u0105 \u015bci\u015ble ewangeliczn\u0105 charakterystyk\u0119, kt\u00f3ra wyja\u015bnia si\u0119 przez odniesienie do Krzy\u017ca i Zmartwychwstania. Zmartwychwstanie sta\u0142o si\u0119 przede wszystkim objawieniem chwa\u0142y, kt\u00f3ra odpowiada wywy\u017cszeniu Chrystusa przez Krzy\u017c. Je\u017celi bowiem Krzy\u017c by\u0142 w oczach ludzkich&nbsp;<i>wyniszczeniem<\/i>&nbsp;Chrystusa, by\u0142 on r\u00f3wnocze\u015bnie w oczach Bo\u017cych Jego&nbsp;<i>wyniesieniem.<\/i>&nbsp;Na Krzy\u017cu Chrystus osi\u0105gn\u0105\u0142 i urzeczywistni\u0142 ca\u0142\u0105 pe\u0142ni\u0119 swojego pos\u0142annictwa: wype\u0142niaj\u0105c wol\u0119 Ojca, spe\u0142ni\u0142 zarazem siebie. W s\u0142abo\u015bci okaza\u0142 sw\u0105&nbsp;<i>moc<\/i>, a w uni\u017ceniu ca\u0142\u0105&nbsp;<i>mesja\u0144sk\u0105 wielko\u015b\u0107.<\/i>&nbsp;Czy\u017c \u015bwiadectwem tej wielko\u015bci nie s\u0105 cho\u0107by wszystkie s\u0142owa wypowiedziane podczas konania na Golgocie, a zw\u0142aszcza s\u0142owa odnosz\u0105ce si\u0119 do sprawc\u00f3w ukrzy\u017cowania: \u201eOjcze, przebacz im, bo nie wiedz\u0105, co czyni\u0105\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p70\">70<\/a><\/sup>&nbsp;Do uczestnik\u00f3w cierpie\u0144 Chrystusowych przemawiaj\u0105 te s\u0142owa si\u0142\u0105 najwy\u017cszego przyk\u0142adu. Cierpienie jest r\u00f3wnie\u017c wezwaniem do ujawnienia moralnej wielko\u015bci cz\u0142owieka, jego&nbsp;<i>duchowej dojrza\u0142o\u015bci.<\/i>&nbsp;Dali tego dow\u00f3d w r\u00f3\u017cnych pokoleniach m\u0119czennicy i wyznawcy Chrystusa wierni s\u0142owom: \u201eNie b\u00f3jcie si\u0119 tych, kt\u00f3rzy zabijaj\u0105 cia\u0142o, lecz duszy zabi\u0107 nie mog\u0105\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p71\">71<\/a><\/sup><\/p>\n<p>Zmartwychwstanie Chrystusa objawi\u0142o \u201echwa\u0142\u0119 przysz\u0142ego wieku\u201d, a r\u00f3wnocze\u015bnie potwierdzi\u0142o \u201echlub\u0119 krzy\u017ca\u201d: ow\u0105&nbsp;<i>chwa\u0142\u0119, kt\u00f3ra zawiera si\u0119 w samym cierpieniu<\/i>&nbsp;Chrystusa i kt\u00f3ra wielokrotnie odzwierciedli\u0142a si\u0119 i odzwierciedla w cierpieniu cz\u0142owieka jako wyraz jego duchowej wielko\u015bci. Trzeba da\u0107 \u015bwiadectwo tej chwa\u0142y nie tylko m\u0119czennikom wiary, ale tak\u017ce wielu innym ludziom, kt\u00f3rzy \u2014 nieraz bez wiary w Chrystusa \u2014 cierpi\u0105 i oddaj\u0105 \u017cycie dla prawdy i s\u0142usznej sprawy. W cierpieniach ich wszystkich potwierdza si\u0119 w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny wielka godno\u015b\u0107 cz\u0142owieka.<\/p>\n<p><span class=\"nr\">23.<\/span>&nbsp;Cierpienie bowiem zawsze&nbsp;<i>jest pr\u00f3b\u0105<\/i>, czasem nad wyraz ci\u0119\u017ck\u0105 pr\u00f3b\u0105, kt\u00f3rej poddane zostaje cz\u0142owiecze\u0144stwo. Z kart list\u00f3w \u015bw. Paw\u0142a przemawia do nas niejednokrotnie \u00f3w ewangeliczny&nbsp;<i>paradoks s\u0142abo\u015bci i mocy<\/i>, kt\u00f3rego sam Aposto\u0142 do\u015bwiadczy\u0142 w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny i kt\u00f3rego do\u015bwiadczaj\u0105 wraz z nim wszyscy uczestnicy cierpie\u0144 Chrystusowych. Pisze w Drugim Li\u015bcie do Koryntian: \u201eNajch\u0119tniej wi\u0119c b\u0119d\u0119 si\u0119 chlubi\u0142 z moich s\u0142abo\u015bci, aby zamieszka\u0142a we mnie moc Chrystusa\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p72\">72<\/a><\/sup>&nbsp;W Drugim Li\u015bcie do Tymoteusza czytamy: \u201eZ tej w\u0142a\u015bnie przyczyny znosz\u0119 i to obecne cierpienie, ale za ujm\u0119 sobie tego nie poczytuj\u0119, bo wiem, komu uwierzy\u0142em\u201d<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p73\">73<\/a><\/sup>&nbsp;W Li\u015bcie za\u015b do Filipian wprost powie: \u201e<i>Wszystko mog\u0119 w Tym<\/i>, kt\u00f3ry mnie umacnia\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p74\">74<\/a><\/sup><\/p>\n<p>Uczestnicy cierpie\u0144 Chrystusowych maj\u0105 przed oczyma paschaln\u0105 tajemnic\u0119 Krzy\u017ca i Zmartwychwstania. W tajemnicy tej Chrystus zst\u0119puje niejako do ostatecznych granic s\u0142abo\u015bci i obezw\u0142adnienia cz\u0142owieka \u2014 wszak kona przybity do Krzy\u017ca. Je\u015bli r\u00f3wnocze\u015bnie&nbsp;<i>w s\u0142abo\u015bci<\/i>&nbsp;tej dope\u0142nia si\u0119 Jego&nbsp;<i>wyniesienie<\/i>, potwierdzone moc\u0105 Zmartwychwstania, to znaczy, \u017ce s\u0142abo\u015bci wszelkich cierpie\u0144 cz\u0142owieka mo\u017ce przenikn\u0105\u0107 ta sama Bo\u017ca moc, kt\u00f3ra objawi\u0142a si\u0119 w Krzy\u017cu Chrystusa. W tym zrozumieniu:&nbsp;<i>cierpie\u0107 \u2014<\/i>&nbsp;to znaczy&nbsp;<i>stawa\u0107 si\u0119<\/i>&nbsp;jakby szczeg\u00f3lnie&nbsp;<i>podatnym<\/i>, szczeg\u00f3lnie otwartym&nbsp;<i>na dzia\u0142anie zbawczych mocy Boga<\/i>, ofiarowanych ludzko\u015bci w Chrystusie. W Nim B\u00f3g potwierdzi\u0142, \u017ce chce dzia\u0142a\u0107 szczeg\u00f3lnie poprzez cierpienie, kt\u00f3re jest s\u0142abo\u015bci\u0105 i wyniszczeniem cz\u0142owieka \u2014 i chce w tej w\u0142a\u015bnie s\u0142abo\u015bci i wyniszczeniu objawia\u0107 swoj\u0105 moc. Tym mo\u017ce si\u0119 tak\u017ce t\u0142umaczy\u0107 wezwanie z listu Piotra: \u201eJe\u017celi za\u015b (kto\u015b) cierpi jako chrze\u015bcijanin, niech si\u0119 nie wstydzi, ale niech wychwala Boga w tym imieniu!\u201d<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p75\">75<\/a><\/sup><\/p>\n<p>W Li\u015bcie do Rzymian aposto\u0142 Pawe\u0142 szerzej jeszcze wypowie si\u0119 na temat owego \u201ekszta\u0142towania si\u0119 mocy w s\u0142abo\u015bci\u201d, owego&nbsp;<i>duchowego hartowania<\/i>&nbsp;si\u0119 cz\u0142owieka w\u015br\u00f3d do\u015bwiadcze\u0144 i ucisk\u00f3w, kt\u00f3re jest szczeg\u00f3lnym powo\u0142aniem uczestnik\u00f3w cierpie\u0144 Chrystusowych: \u201eChlubimy si\u0119 tak\u017ce z ucisk\u00f3w, wiedz\u0105c, \u017ce ucisk wyrabia wytrwa\u0142o\u015b\u0107, a wytrwa\u0142o\u015b\u0107 \u2014 wypr\u00f3bowan\u0105 cnot\u0119, wypr\u00f3bowana cnota za\u015b \u2014 nadziej\u0119. A nadzieja zawie\u015b\u0107 nie mo\u017ce, poniewa\u017c mi\u0142o\u015b\u0107 Bo\u017ca rozlana jest w sercach naszych przez Ducha \u015awi\u0119tego, kt\u00f3ry zosta\u0142 nam dany\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p76\">76<\/a><\/sup>&nbsp;Zawiera si\u0119 w cierpieniu jakby szczeg\u00f3lne&nbsp;<i>wyzwanie do cnoty<\/i>, kt\u00f3r\u0105 cz\u0142owiek musi wypracowywa\u0107 ze swojej strony. Jest to cnota wytrwa\u0142o\u015bci w znoszeniu tego, co dolega i boli. Czyni\u0105c to, cz\u0142owiek wyzwala nadziej\u0119, kt\u00f3ra podtrzymuje w nim prze\u015bwiadczenie, \u017ce cierpienie go nie przemo\u017ce, nie pozbawi w\u0142a\u015bciwej cz\u0142owiekowi godno\u015bci wraz z poczuciem sensu \u017cycia. I oto ten sens si\u0119 objawia wraz&nbsp;<i>z dzia\u0142aniem mi\u0142o\u015bci Bo\u017cej<\/i>, kt\u00f3ra jest najwi\u0119kszym darem Ducha \u015awi\u0119tego. W miar\u0119 jak uczestniczy w tej mi\u0142o\u015bci, cz\u0142owiek w cierpieniu odnajduje do ko\u0144ca siebie: odnajduje \u201edusz\u0119\u201d, kt\u00f3r\u0105 \u2014 zdawa\u0142o mu si\u0119, \u017ce przez cierpienie \u201estraci\u0142\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p77\">77<\/a><\/sup><\/p>\n<p><span class=\"nr\">24.<\/span>&nbsp;Jednak\u017ce do\u015bwiadczenia Aposto\u0142a, uczestnika cierpie\u0144 Chrystusowych, id\u0105 jeszcze dalej. W Li\u015bcie do Kolosan czytamy te s\u0142owa, kt\u00f3re stanowi\u0105 jakby ostatni etap duchowego itinerarium w zwi\u0105zku z cierpieniem. \u015aw. Pawe\u0142 pisze: \u201eTeraz raduj\u0119 si\u0119 w cierpieniach za was i ze swej strony w moim ciele&nbsp;<i>dope\u0142niam braki udr\u0119k<\/i>&nbsp;Chrystusa dla dobra Jego Cia\u0142a, kt\u00f3rym jest Ko\u015bci\u00f3\u0142\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p78\">78<\/a><\/sup>&nbsp;Tak napisa\u0142 Pawe\u0142 aposto\u0142, kt\u00f3ry w innym li\u015bcie zapytuje swych adresat\u00f3w: \u201eCzy\u017c nie wiecie, \u017ce cia\u0142a wasze s\u0105 cz\u0142onkami Chrystusa?\u201d<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p79\">79<\/a><\/sup><\/p>\n<p>W tajemnicy paschalnej Chrystus da\u0142 pocz\u0105tek&nbsp;<i>zjednoczenia z cz\u0142owiekiem we wsp\u00f3lnocie Ko\u015bcio\u0142a.<\/i>&nbsp;Tajemnica Ko\u015bcio\u0142a wyra\u017ca si\u0119 w tym, \u017ce ju\u017c w Chrzcie \u015bwi\u0119tym, kt\u00f3ry upodabnia do Chrystusa, a nast\u0119pnie poprzez Ofiar\u0119 Chrystusa \u2014 sakramentalnie przez Eucharysti\u0119 \u2014 Ko\u015bci\u00f3\u0142 stale buduje si\u0119 duchowo jako Cia\u0142o Chrystusa. W Ciele tym Chrystus chce by\u0107 zjednoczony z wszystkimi lud\u017ami. W spos\u00f3b szczeg\u00f3lny za\u015b jest zjednoczony z tymi, kt\u00f3rzy cierpi\u0105. Przytoczone s\u0142owa z Listu do Kolosan \u015bwiadcz\u0105 o wyj\u0105tkowym charakterze tego zjednoczenia. Oto bowiem ten,&nbsp;<i>kto cierpi w zjednoczeniu z Chrystusem<\/i>&nbsp;\u2014 jak w zjednoczeniu z Chrystusem znosi swe \u201eutrapienia\u201d aposto\u0142 Pawe\u0142 \u2014 ten nie tylko czerpie z Chrystusa ow\u0105 moc, o jakiej mowa by\u0142a poprzednio, ale ten tak\u017ce \u201edope\u0142nia\u201d swym cierpieniem \u201ebraki udr\u0119k Chrystusa\u201d. W tym ewangelicznym obrazie uwydatnia si\u0119 w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny prawda&nbsp;<i>o tw\u00f3rczym charakterze cierpienia.<\/i>&nbsp;Cierpienie Chrystusa stworzy\u0142o dobro Odkupienia \u015bwiata. To dobro samo w sobie jest niewyczerpalne i niesko\u0144czone. \u017baden cz\u0142owiek niczego nie mo\u017ce doda\u0107 do dobra Odkupienia. R\u00f3wnocze\u015bnie jednak, w tajemnicy Ko\u015bcio\u0142a jako swojego Cia\u0142a, Chrystus niejako otworzy\u0142 w\u0142asne odkupie\u0144cze cierpienie na ka\u017cde cierpienie cz\u0142owieka. O ile cz\u0142owiek staje si\u0119 uczestnikiem cierpie\u0144 Chrystusa \u2014 w jakimkolwiek miejscu \u015bwiata i czasie historii \u2014&nbsp;<i>na sw\u00f3j spos\u00f3b dope\u0142nia<\/i>&nbsp;to cierpienie, przez kt\u00f3re Chrystus dokona\u0142 Odkupienia \u015bwiata.<\/p>\n<p>Czy to znaczy, \u017ce Odkupienie dokonane przez Chrystusa jest niepe\u0142ne? Nie. To znaczy tylko, \u017ce Odkupienie, dokonane moc\u0105 zado\u015b\u0107czyni\u0105cej mi\u0142o\u015bci, jest&nbsp;<i>stale otwarte na ka\u017cd\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107<\/i>, kt\u00f3ra wyra\u017ca si\u0119&nbsp;<i>w ludzkim cierpieniu.<\/i>&nbsp;W tym wymiarze \u2014 w wymiarze mi\u0142o\u015bci \u2014 Odkupienie, kt\u00f3re do ko\u0144ca si\u0119 dokona\u0142o, stale si\u0119 niejako od nowa dokonuje. Chrystus dokona\u0142 Odkupienia bez reszty i do ko\u0144ca, r\u00f3wnocze\u015bnie za\u015b go nie zamkn\u0105\u0142: w tym odkupie\u0144czym cierpieniu, poprzez kt\u00f3re dokona\u0142o si\u0119 Odkupienie \u015bwiata, Chrystus otwar\u0142 si\u0119 od pocz\u0105tku i stale si\u0119 otwiera na ka\u017cde ludzkie cierpienie. Owszem, to zdaje si\u0119 nale\u017ce\u0107&nbsp;<i>do samej istoty odkupie\u0144czego cierpienia Chrystusa<\/i>, \u017ce pragnie ono stale by\u0107 dope\u0142niane.<\/p>\n<p>W taki spos\u00f3b, z takim w\u0142a\u015bnie otwarciem na ka\u017cde ludzkie cierpienie, Chrystus dokona\u0142 swoim w\u0142asnym cierpieniem Odkupienia \u015bwiata. R\u00f3wnocze\u015bnie bowiem Odkupienie to, cho\u0107 dokonane w ca\u0142ej pe\u0142ni cierpieniem Chrystusa, \u017cyje i rozwija si\u0119 na sw\u00f3j spos\u00f3b w dziejach cz\u0142owieka. \u017byje i rozwija si\u0119 jako Cia\u0142o Chrystusa, czyli Ko\u015bci\u00f3\u0142 \u2014 i w tym wymiarze ka\u017cde ludzkie cierpienie moc\u0105 zjednoczenia w mi\u0142o\u015bci z Chrystusem dope\u0142nia cierpienie Chrystusa. Dope\u0142nia je&nbsp;<i>tak, jak Ko\u015bci\u00f3\u0142 dope\u0142nia odkupie\u0144czego dzie\u0142a Chrystusa<\/i>. Tajemnica Ko\u015bcio\u0142a \u2014 owego Cia\u0142a, kt\u00f3re dope\u0142nia ukrzy\u017cowane i zmartwychwsta\u0142e Cia\u0142o Chrystusa \u2014 wskazuje r\u00f3wnocze\u015bnie na ow\u0105 przestrze\u0144, w kt\u00f3rej cierpienia ludzkie dope\u0142niaja cierpie\u0144 Chrystusa. Tylko w tym zakresie i w tym wymiarze Ko\u015bcio\u0142a-Cia\u0142a Chrystusa, kt\u00f3re wci\u0105\u017c si\u0119 rozwija w przestrzeni i czasie, mo\u017cna my\u015ble\u0107 i m\u00f3wi\u0107 o \u201ebrakach udr\u0119k Chrystusa\u201d. Aposto\u0142 zreszt\u0105 to wyra\u017anie uwydatnia, gdy pisze o \u201edope\u0142nianiu brak\u00f3w udr\u0119k Chrystusa dla dobra Jego Cia\u0142a, kt\u00f3rym jest Ko\u015bci\u00f3\u0142\u201d.<\/p>\n<p>To&nbsp;<i>Ko\u015bci\u00f3\u0142<\/i>, kt\u00f3ry nieustannie czerpie z niesko\u0144czonych zasob\u00f3w Odkupienia, wprowadzaj\u0105c to Odkupienie w \u017cycie ludzko\u015bci,&nbsp;<i>jest tym wymiarem<\/i>, w kt\u00f3rym odkupie\u0144cze cierpienie Chrystusa stale mo\u017ce by\u0107 dope\u0142niane cierpieniem cz\u0142owieka. W tym uwydatnia si\u0119 r\u00f3wnie\u017c Bosko-ludzka natura Ko\u015bcio\u0142a. Cierpienie zdaje si\u0119 w jaki\u015b szczeg\u00f3lny spos\u00f3b uczestniczy\u0107 we w\u0142a\u015bciwo\u015bciach tej natury. I dlatego te\u017c cierpienie posiada w obliczu Ko\u015bcio\u0142a szczeg\u00f3ln\u0105 warto\u015b\u0107. Jest takim dobrem, nad kt\u00f3rym Ko\u015bci\u00f3\u0142 pochyla si\u0119 ze czci\u0105 poprzez ca\u0142\u0105 g\u0142\u0119bi\u0119 swej wiary w Odkupienie. Pochyla si\u0119 zarazem ca\u0142\u0105 g\u0142\u0119bi\u0105 tej wiary, jak\u0105 ogarnia w sobie samym niewypowiedzian\u0105 tajemnic\u0119 Cia\u0142a Chrystusa.<\/p>\n<h4><a name=\"m6\"><\/a>VI<br>EWANGELIA CIERPIENIA<\/h4>\n<p><span class=\"nr\">25.<\/span>&nbsp;\u015awiadkowie Krzy\u017ca i Zmartwychwstania Chrystusa pozostawili Ko\u015bcio\u0142owi i ludzko\u015bci swoist\u0105 ewangeli\u0119 cierpienia. Napisa\u0142 j\u0105 sam Odkupiciel naprz\u00f3d swoim w\u0142asnym cierpieniem podj\u0119tym z mi\u0142o\u015bci, aby \u201ecz\u0142owiek nie zgin\u0105\u0142, ale mia\u0142 \u017cycie wieczne\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p80\">80<\/a><\/sup>&nbsp;To cierpienie razem z \u017cywym s\u0142owem nauczania sta\u0142o si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em obfitym dla uczestnik\u00f3w cierpie\u0144 Jezusowych w pierwszym i wszystkich nast\u0119pnych pokoleniach Jego uczni\u00f3w i wyznawc\u00f3w. Otuchy dodaje ewangeliczna i historyczna prawda, \u017ce przy boku Chrystusa pierwsze i uprzywilejowane miejsce zajmuje Jego Naj\u015bwi\u0119tsza Matka, kt\u00f3ra&nbsp;<i>ca\u0142ym \u017cyciem<\/i>&nbsp;z\u0142o\u017cy\u0142a godne na\u015bladowania \u015bwiadectwo tej szczeg\u00f3lnej ewangelii cierpienia. Wszystkie cierpienia, kt\u00f3re z\u0142\u0105czy\u0142y si\u0119 w Niej jakby w jedno, nieprzerwane pasmo, \u015bwiadcz\u0105 nie tylko o niewzruszonej wierze Maryi, ale stanowi\u0105 Jej wk\u0142ad w dzie\u0142o powszechnego zbawienia. Ju\u017c od chwili Zwiastowania anielskiego dostrzega Ona w swoim macierzy\u0144skim powo\u0142aniu \u201eprzeznaczenie\u201d, aby uczestniczy\u0107 w spos\u00f3b jedyny i niepowtarzalny w pos\u0142annictwie swego Syna. Znajduje to wnet potwierdzenie w okoliczno\u015bciach towarzysz\u0105cych narodzeniu Jezusa w Betlejem i w uroczystych s\u0142owach przepowiedni starca Symeona, \u017ce ostry miecz przeniknie Jej dusz\u0119. Dalszym potwierdzeniem by\u0142y bolesne prze\u017cycia l\u0119ku, a z kolei trud\u00f3w pospiesznej ucieczki do Egiptu, spowodowanej okrutnym wyrokiem Heroda.<\/p>\n<p>A wreszcie, po wszystkich wydarzeniach ukrytego i publicznego \u017cycia Syna, w kt\u00f3rych uczestniczy\u0142a z ca\u0142\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105 swego serca \u2014 w\u0142a\u015bnie na Kalwarii cierpienie Matki u boku cierpi\u0105cego Jezusa osi\u0105gn\u0119\u0142o stopie\u0144 przechodz\u0105cy wszelk\u0105 ludzk\u0105 wyobra\u017ani\u0119; by\u0142o ono jednak w tajemniczy i nadprzyrodzony spos\u00f3b owocne dla Odkupienia \u015bwiata. Droga na Kalwari\u0119 i trwanie u st\u00f3p Krzy\u017ca wraz z umi\u0142owanym Uczniem stanowi\u0142y o szczeg\u00f3lnym udziale Maryi w odkupie\u0144czej \u015bmierci Syna. S\u0142owa za\u015b, kt\u00f3re us\u0142ysza\u0142a z Jego ust, by\u0142y jakby uroczystym potwierdzeniem tej swoistej ewangelii, kt\u00f3ra mia\u0142a by\u0107 g\u0142oszona ca\u0142ej wsp\u00f3lnocie wierz\u0105cych.<\/p>\n<p>Jako \u015bwiadek m\u0119ki Syna, dzi\u0119ki&nbsp;<i>obecno\u015bci<\/i>&nbsp;i jako jej uczestniczka poprzez&nbsp;<i>wsp\u00f3\u0142cierpienie<\/i>, Maryja da\u0142a jedyny w swoim rodzaju wk\u0142ad w ewangeli\u0119 cierpienia, prze\u017cywaj\u0105c ju\u017c wcze\u015bniej to, co \u015bw. Pawe\u0142 wyrazi\u0142 w przytoczonym na pocz\u0105tku tek\u015bcie. Ma te\u017c Ona najszczeg\u00f3lniejsze prawo powiedzie\u0107, \u017ce dope\u0142nia w swym w\u0142asnym ciele \u2014 jak i w swej duszy \u2014 tego, czego nie dostaje cierpieniom Chrystusa.<\/p>\n<p>W \u015bwietle niezr\u00f3wnanego wzoru samego Chrystusa, jaki ze szczeg\u00f3ln\u0105 wyrazisto\u015bci\u0105 odzwierciedli\u0142 si\u0119 w \u017cyciu Jego Matki, ewangelia cierpienia poprzez do\u015bwiadczenie i s\u0142owo Aposto\u0142\u00f3w staje si\u0119&nbsp;<i>niewyczerpanym \u017ar\u00f3d\u0142em dla coraz to nowych pokole\u0144<\/i>&nbsp;w ci\u0105gu dziej\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a. Ewangelia cierpienia oznacza nie tylko obecno\u015b\u0107 cierpienia w Ewangelii, jako jednego z temat\u00f3w Dobrej Nowiny. Oznacza ona zarazem objawienie&nbsp;<i>zbawczej mocy i zbawczego sensu<\/i>&nbsp;cierpienia w mesja\u0144skim pos\u0142annictwie Chrystusa, z kolei za\u015b w pos\u0142annictwie i powo\u0142aniu Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n<p>Chrystus&nbsp;<i>nie ukrywa\u0142<\/i>&nbsp;wobec swoich s\u0142uchaczy&nbsp;<i>potrzeby cierpienia.<\/i>&nbsp;Bardzo wyra\u017anie m\u00f3wi\u0142 o tym, \u017ce kto chce i\u015b\u0107 za Nim, musi wzi\u0105\u0107 krzy\u017c na ka\u017cdy dzie\u0144,<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p81\">81<\/a><\/sup>&nbsp;a uczniom swoim stawia\u0142 wymagania natury moralnej, kt\u00f3rych spe\u0142nienie jest mo\u017cliwe tylko pod warunkiem \u201ezaparcia samego siebie\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p82\">82<\/a><\/sup>&nbsp;Droga, kt\u00f3ra wiedzie do kr\u00f3lestwa niebieskiego, jest \u201ew\u0105ska i stroma\u201d i Chrystus przeciwstawia j\u0105 drodze \u201ewygodnej i szerokiej\u201d, kt\u00f3ra jednak\u017ce \u201ewiedzie na pot\u0119pienie\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p83\">83<\/a><\/sup>&nbsp;Szereg razy m\u00f3wi\u0142 Chrystus r\u00f3wnie\u017c o tym, \u017ce uczni\u00f3w Jego i wyznawc\u00f3w&nbsp;<i>b\u0119d\u0105 spotyka\u0107 wielorakie prze\u015bladowania<\/i>, co jak wiadomo sprawdzi\u0142o si\u0119 nie tylko w pierwszych stuleciach istnienia Ko\u015bcio\u0142a w cesarstwie rzymskim, ale sprawdza\u0142o si\u0119 i sprawdza w r\u00f3\u017cnych okresach historii i w r\u00f3\u017cnych miejscach globu, r\u00f3wnie\u017c za naszych czas\u00f3w.<\/p>\n<p>Oto niekt\u00f3re z wypowiedzi Chrystusowych na ten temat: \u201eLecz przed tym wszystkim podnios\u0105 na was r\u0119ce i b\u0119d\u0105 was prze\u015bladowa\u0107. Wydadz\u0105 was do synagog i do wi\u0119zie\u0144 oraz z powodu mojego imienia wlec was b\u0119d\u0105 do kr\u00f3l\u00f3w i namiestnik\u00f3w. B\u0119dzie to dla was sposobno\u015b\u0107 do&nbsp;<i>sk\u0142adania \u015bwiadectwa<\/i>. Postan\u00f3wcie sobie w sercu nie obmy\u015bla\u0107 naprz\u00f3d swej obrony. Ja bowiem dam wam wymow\u0119 i m\u0105dro\u015b\u0107, kt\u00f3rej \u017caden z waszych prze\u015bladowc\u00f3w nie b\u0119dzie si\u0119 m\u00f3g\u0142 oprze\u0107 ani si\u0119 sprzeciwi\u0107. A wydawa\u0107 was b\u0119d\u0105 nawet rodzice i bracia, krewni i przyjaciele i niekt\u00f3rych z was o \u015bmier\u0107 przyprawi\u0105. I z powodu mojego imienia b\u0119dziecie w nienawi\u015bci u wszystkich. Ale w\u0142os z g\u0142owy wam nie zginie. Przez swoj\u0105 wytrwa\u0142o\u015b\u0107 ocalicie wasze \u017cycie\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p84\">84<\/a><\/sup><\/p>\n<p>Ewangelia cierpienia m\u00f3wi naprz\u00f3d na wielu miejscach o cierpieniu \u201edla Chrystusa\u201d, \u201ez powodu Chrystusa\u201d. M\u00f3wi o tym s\u0142owami samego Jezusa, jak te\u017c s\u0142owami Jego Aposto\u0142\u00f3w. Mistrz nie tai wobec swoich uczni\u00f3w i na\u015bladowc\u00f3w perspektywy takiego cierpienia, owszem \u2014 otwiera j\u0105 z ca\u0142\u0105 szczero\u015bci\u0105, wskazuj\u0105c r\u00f3wnocze\u015bnie na moce nadprzyrodzone, jakie b\u0119d\u0105 im towarzyszy\u0107 w\u015br\u00f3d prze\u015bladowa\u0144 i cierpie\u0144 \u201edla Jego imienia\u201d. Cierpienia te b\u0119d\u0105 zarazem jakby&nbsp;<i>szczeg\u00f3lnym sprawdzianem<\/i>&nbsp;podobie\u0144stwa do Chrystusa oraz jedno\u015bci z Nim. \u201eJe\u017celi was \u015bwiat nienawidzi, wiedzcie, \u017ce Mnie pierwej znienawidzi\u0142&#8230; Ale poniewa\u017c nie jeste\u015bcie ze \u015bwiata, bo Ja was wybra\u0142em sobie ze \u015bwiata, dlatego was \u015bwiat nienawidzi&#8230; \u00abS\u0142uga nie jest wi\u0119kszy od swego pana\u00bb. Je\u017celi Mnie prze\u015bladowali, to i was b\u0119d\u0105 prze\u015bladowa\u0107&#8230; Ale to wszystko wam b\u0119d\u0105 czyni\u0107 z powodu mego imienia, bo nie znaj\u0105 Tego, kt\u00f3ry Mnie pos\u0142a\u0142\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p85\">85<\/a><\/sup>&nbsp;\u201eTo wam powiedzia\u0142em, aby\u015bcie pok\u00f3j we Mnie mieli. Na \u015bwiecie doznacie ucisku, ale miejcie odwag\u0119: Jam zwyci\u0119\u017cy\u0142 \u015bwiat\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p86\">86<\/a><\/sup><\/p>\n<p>Ten pierwszy rozdzia\u0142 ewangelii cierpienia, kt\u00f3ry m\u00f3wi o prze\u015bladowaniach, czyli cierpieniach ze wzgl\u0119du na Chrystusa, zawiera w sobie szczeg\u00f3lne&nbsp;<i>wezwanie do odwagi i m\u0119stwa<\/i>, poparte wymow\u0105 Zmartwychwstania. Chrystus zwyci\u0119\u017cy\u0142 \u015bwiat ostatecznie swoim Zmartwychwstaniem, jednak\u017ce poprzez zwi\u0105zek Zmartwychwstania z m\u0119k\u0105 i \u015bmierci\u0105 \u2014 zwyci\u0119\u017ca\u0142 ten \u015bwiat r\u00f3wnocze\u015bnie swoim cierpieniem. Owszem, cierpienie zosta\u0142o w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny w\u0142\u0105czone w owo zwyci\u0119stwo nad \u015bwiatem, jakie objawi\u0142o si\u0119 w Zmartwychwstaniu. Chrystus zachowuje w swym zmartwychwsta\u0142ym ciele \u015blady krzy\u017cowych ran na r\u0119kach, nogach i w boku. Przez Zmartwychwstanie objawia On&nbsp;<i>zwyci\u0119sk\u0105 moc cierpienia<\/i>&nbsp;i prze\u015bwiadczenie o tej mocy stara si\u0119 tchn\u0105\u0107 w serca tych, kt\u00f3rych wybra\u0142 jako swych Aposto\u0142\u00f3w, oraz tych, kt\u00f3rych stale wybiera i posy\u0142a. \u015aw. Pawe\u0142 aposto\u0142 powie: \u201eI wszystkich, kt\u00f3rzy chc\u0105 \u017cy\u0107 zbo\u017cnie w Chrystusie Jezusie, spotkaj\u0105 prze\u015bladowania\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p87\">87<\/a><\/sup><\/p>\n<p><span class=\"nr\">26.<\/span>&nbsp;Je\u017celi pierwszy wielki rozdzia\u0142 ewangelii cierpienia pisz\u0105 przez pokolenia ci, kt\u00f3rzy cierpi\u0105 prze\u015bladowania dla Chrystusa, to w parze z tym idzie przez dzieje drugi wielki rozdzia\u0142 tej\u017ce ewangelii cierpienia. Pisz\u0105 go wszyscy ci,&nbsp;<i>kt\u00f3rzy cierpi\u0105 wraz z Chrystusem<\/i>, jednocz\u0105c swoje ludzkie cierpienie z Jego cierpieniem odkupie\u0144czym. Wype\u0142nia si\u0119 na nich to wszystko, co pierwsi \u015bwiadkowie m\u0119ki i Zmartwychwstania powiedzieli i napisali o uczestnictwie w cierpieniach Chrystusowych. Wype\u0142nia si\u0119 na nich wi\u0119c ewangelia cierpienia, a r\u00f3wnocze\u015bnie ka\u017cdy z nich pisze j\u0105 jako\u015b w dalszym ci\u0105gu \u2014 pisze i g\u0142osi \u015bwiatu, przepowiada swemu otoczeniu i ludziom wsp\u00f3\u0142czesnym. Poprzez wieki i pokolenia stwierdzono, \u017ce&nbsp;<i>w cierpieniu kryje si\u0119<\/i>&nbsp;szczeg\u00f3lna&nbsp;<i>moc przybli\u017caj\u0105ca<\/i>&nbsp;cz\u0142owieka wewn\u0119trznie do&nbsp;<i>Chrystusa<\/i>, jaka\u015b szczeg\u00f3lna \u0142aska. Tej \u0142asce zawdzi\u0119cza swoje g\u0142\u0119bokie nawr\u00f3cenie wielu \u015bwi\u0119tych, jak cho\u0107by \u015bw. Franciszek z Asy\u017cu, \u015bw. Ignacy Loyola i wielu innych.<\/p>\n<p>Owocem owego nawr\u00f3cenia jest nie tylko to, \u017ce cz\u0142owiek odkrywa zbawczy sens cierpienia, ale nade wszystko to, \u017ce w cierpieniu staje si\u0119 ca\u0142kowicie nowym cz\u0142owiekiem. Znajduje jakby&nbsp;<i>now\u0105 miar\u0119 ca\u0142ego<\/i>&nbsp;swojego&nbsp;<i>\u017cycia<\/i>&nbsp;i powo\u0142ania. Odkrycie to jest szczeg\u00f3lnym potwierdzeniem wielko\u015bci duchowej, kt\u00f3ra w cz\u0142owieku ca\u0142kiem niewsp\u00f3\u0142miernie przerasta cia\u0142o. W\u00f3wczas, gdy to cia\u0142o jest g\u0142\u0119boko chore, ca\u0142kowicie niesprawne, a cz\u0142owiek jakby niezdolny do \u017cycia i do dzia\u0142ania \u2014 owa wewn\u0119trzna&nbsp;<i>dojrza\u0142o\u015b\u0107 i wielko\u015b\u0107 duchowa<\/i>&nbsp;tym bardziej jeszcze&nbsp;<i>si\u0119 uwydatnia<\/i>, stanowi\u0105c przejmuj\u0105c\u0105 lekcj\u0119 dla ludzi zdrowych i normalnych.<\/p>\n<p>Owa wewn\u0119trzna dojrza\u0142o\u015b\u0107 i wielko\u015b\u0107 duchowa w cierpieniu z pewno\u015bci\u0105 jest&nbsp;<i>owocem<\/i>&nbsp;szczeg\u00f3lnego&nbsp;<i>nawr\u00f3cenia<\/i>&nbsp;oraz wsp\u00f3\u0142pracy z \u0142ask\u0105 ukrzy\u017cowanego Odkupiciela. Tak On sam dzia\u0142a po\u015br\u00f3d ludzkich cierpie\u0144 przez swego Ducha Prawdy, przez Ducha Pocieszyciela. To On przetwarza niejako sam\u0105 substancj\u0119 \u017cycia duchowego, wskazuj\u0105c cz\u0142owiekowi cierpi\u0105cemu miejsce blisko siebie. To&nbsp;<i>On<\/i>&nbsp;\u2014 jako wewn\u0119trzny Mistrz i Nauczyciel \u2014&nbsp;<i>uczy<\/i>&nbsp;swojego cierpi\u0105cego brata lub siostr\u0119&nbsp;<i>tej przedziwnej zamiany<\/i>, kt\u00f3ra tkwi w samym sercu tajemnicy Odkupienia. Cierpienie samo w sobie jest doznawaniem z\u0142a. Chrystus uczyni\u0142 z niego najmocniejsz\u0105 podstaw\u0119 ostatecznego dobra, jest to za\u015b dobro zbawienia wiecznego. Cierpieniem swoim na Krzy\u017cu dosi\u0119gn\u0105\u0142 samych korzeni z\u0142a: grzechu i \u015bmierci. Pokona\u0142 sprawc\u0119 z\u0142a, kt\u00f3rym jest Szatan, i jego permanentny bunt wobec Stw\u00f3rcy. Wobec swojego cierpi\u0105cego brata lub siostry Chrystus stopniowo&nbsp;<i>otwiera<\/i>&nbsp;i roztacza&nbsp;<i>horyzonty kr\u00f3lestwa Bo\u017cego:<\/i>&nbsp;\u015bwiata nawr\u00f3conego do Stw\u00f3rcy, \u015bwiata wyzwolonego od grzechu, buduj\u0105cego si\u0119 na zbawczej pot\u0119dze mi\u0142o\u015bci. I do tego \u015bwiata, do tego kr\u00f3lestwa Ojca Chrystus powoli, ale skutecznie wprowadza cz\u0142owieka cierpi\u0105cego, niejako poprzez samo serce jego cierpienia. Cierpienie bowiem nie mo\u017ce by\u0107 przetworzone i&nbsp;<i>przeobra\u017cone<\/i>&nbsp;\u0142ask\u0105 od zewn\u0105trz, ale&nbsp;<i>od wewn\u0105trz.<\/i>&nbsp;Chrystus za\u015b, przez swoje w\u0142asne odkupie\u0144cze cierpienie, znajduje si\u0119 jak najbardziej wewn\u0105trz ka\u017cdego ludzkiego cierpienia i mo\u017ce w nim od wewn\u0105trz dzia\u0142a\u0107 moc\u0105 swojego Ducha Prawdy, Ducha-Pocieszyciela.<\/p>\n<p>Nie do\u015b\u0107 na tym, Boski Odkupiciel pragnie dotrze\u0107 do serca ka\u017cdego cierpi\u0105cego cz\u0142owieka poprzez serce swojej Naj\u015bwi\u0119tszej Matki, pierwszej i najdoskonalszej w\u015br\u00f3d wszystkich odkupionych. Jak gdyby przed\u0142u\u017caj\u0105c to macierzy\u0144stwo, kt\u00f3re za spraw\u0105 Ducha \u015awi\u0119tego da\u0142o Mu \u017cycie, Chrystus przed swoj\u0105 \u015bmierci\u0105 powierza Maryi, zawsze Dziewicy,&nbsp;<i>nowy rodzaj macierzy\u0144stwa<\/i>&nbsp;\u2014 duchowego i powszechnego \u2014 wobec wszystkich ludzi, tak, by ka\u017cdy w swym pielgrzymowaniu wiary m\u00f3g\u0142 razem z Maryj\u0105 trwa\u0107 w \u015bcis\u0142ym zjednoczeniu z Nim a\u017c po Krzy\u017c i by ka\u017cde cierpienie, odrodzone moc\u0105 tego Krzy\u017ca, stawa\u0142o si\u0119 w s\u0142abo\u015bci cz\u0142owieka prawdziw\u0105 moc\u0105 Bo\u017c\u0105.<\/p>\n<p>Nie zawsze ten proces wewn\u0119trzny przebiega jednakowo. Cz\u0119sto z trudno\u015bci\u0105 si\u0119 rozpoczyna i nawi\u0105zuje. Ju\u017c sam punkt wyj\u015bcia bywa r\u00f3\u017cny: r\u00f3\u017cne usposobienie wnosi cz\u0142owiek w swoje cierpienie. Mo\u017cna jednak\u017ce przyj\u0105\u0107, \u017ce prawie ka\u017cdy wchodzi w cierpienie z&nbsp;<i>typowo ludzkim<\/i>&nbsp;sprzeciwem oraz&nbsp;<i>z pytaniem \u201edlaczego\u201d<\/i>. Pyta o sens cierpienia i szuka na to pytanie odpowiedzi na swoim ludzkim poziomie. Niejednokrotnie zapewne stawia to pytanie r\u00f3wnie\u017c Bogu \u2014 i stawia wobec Chrystusa. Nie mo\u017ce przy tym nie dostrzega\u0107, \u017ce Ten, wobec kogo stawia swe pytanie, sam cierpi \u2014 a wi\u0119c, \u017ce chce mu&nbsp;<i>odpowiada\u0107<\/i>&nbsp;z Krzy\u017ca,&nbsp;<i>z po\u015brodka swego w\u0142asnego cierpienia.<\/i>&nbsp;Trzeba jednak\u017ce nieraz czasu, nawet d\u0142ugiego czasu, a\u017ceby ta odpowied\u017a zacz\u0119\u0142a by\u0107 wewn\u0119trznie s\u0142yszalna. Chrystus bowiem na ludzkie pytanie o sens cierpienia nie odpowiada wprost i nie odpowiada w oderwaniu. Cz\u0142owiek s\u0142yszy Jego zbawcz\u0105 odpowied\u017a, w miar\u0119 jak sam staje si\u0119 uczestnikiem cierpie\u0144 Chrystusa.<\/p>\n<p>Odpowied\u017a, kt\u00f3ra przychodzi przez takie uczestnictwo na drodze wewn\u0119trznego spotkania z Mistrzem, jest z kolei&nbsp;<i>czym\u015b wi\u0119cej ni\u017c tylko oderwan\u0105 odpowiedzi\u0105<\/i>&nbsp;na pytanie o sens cierpienia. Jest to bowiem nade wszystko wezwanie. Powo\u0142anie. Chrystus nie wyja\u015bnia w oderwaniu racji cierpienia, ale przede wszystkim m\u00f3wi: \u201eP\u00f3jd\u017a za Mn\u0105!\u201d P\u00f3jd\u017a! We\u017a udzia\u0142 swoim cierpieniem w tym zbawianiu \u015bwiata, kt\u00f3re dokonuje si\u0119 przez moje cierpienie! Przez m\u00f3j Krzy\u017c. W miar\u0119 jak&nbsp;<i>cz\u0142owiek bierze sw\u00f3j krzy\u017c<\/i>, \u0142\u0105cz\u0105c si\u0119 duchowo z Krzy\u017cem Chrystusa, ods\u0142ania si\u0119 przed nim zbawczy sens cierpienia. Cz\u0142owiek nie odnajduje tego sensu na swoim ludzkim poziomie, ale na poziomie cierpienia Chrystusa. R\u00f3wnocze\u015bnie jednak z tego Chrystusowego poziomu \u00f3w zbawczy sens cierpienia&nbsp;<i>zst\u0119puje na poziom cz\u0142owieka<\/i>&nbsp;i staje si\u0119 poniek\u0105d wyrazem jego w\u0142asnej odpowiedzi. W\u00f3wczas te\u017c cz\u0142owiek odnajduje w swoim cierpieniu pok\u00f3j wewn\u0119trzny, a nawet duchow\u0105 rado\u015b\u0107.<\/p>\n<p><span class=\"nr\">27.<\/span>&nbsp;O takiej to rado\u015bci m\u00f3wi Aposto\u0142 w Li\u015bcie do Kolosan: \u201eraduj\u0119 si\u0119 w cierpieniach za was\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p88\">88<\/a><\/sup>&nbsp;\u0179r\u00f3d\u0142em rado\u015bci staje si\u0119&nbsp;<i>przezwyci\u0119\u017cenie poczucia nieu\u017cyteczno\u015bci cierpienia<\/i>&nbsp;\u2014 poczucia, kt\u00f3re bardzo mocno bywa zakorzenione w ludzkim cierpieniu. Cierpienie nie tylko wyniszcza cz\u0142owieka w nim samym, ale zdaje si\u0119 czyni\u0107 go ci\u0119\u017carem dla drugich. Cz\u0142owiek czuje si\u0119 skazany na ich pomoc i opiek\u0119, a r\u00f3wnocze\u015bnie sam zdaje si\u0119 sobie niepo\u017cytecznym. Odkrycie zbawczego sensu cierpienia w zjednoczeniu z Chrystusem&nbsp;<i>przeobra\u017ca<\/i>&nbsp;to przygn\u0119biaj\u0105ce&nbsp;<i>poczucie.<\/i>&nbsp;Wiara w uczestnictwo w cierpieniach Chrystusa niesie w sobie t\u0119 wewn\u0119trzn\u0105 pewno\u015b\u0107, \u017ce cz\u0142owiek cierpi\u0105cy \u201edope\u0142nia braki udr\u0119k Chrystusa\u201d, \u017ce w duchowym wymiarze dzie\u0142a Odkupienia&nbsp;<i>s\u0142u\u017cy<\/i>, podobnie jak Chrystus,&nbsp;<i>zbawieniu swoich braci i si\u00f3str<\/i>. Nie tylko wi\u0119c jest po\u017cyteczny dla drugich, ale, co wi\u0119cej \u2014 spe\u0142nia s\u0142u\u017cb\u0119 niczym niezast\u0105pion\u0105. W Ciele Chrystusa, kt\u00f3re nieustannie wyrasta z Krzy\u017ca Odkupiciela, w\u0142a\u015bnie cierpienie, przenikni\u0119te duchem Chrystusowej Ofiary, jest niczym&nbsp;<i>niezast\u0105pionym po\u015brednikiem i sprawc\u0105 d\u00f3br<\/i>&nbsp;nieodzownych dla zbawienia \u015bwiata. To ono, bardziej ni\u017c cokolwiek innego, toruje drog\u0119 \u0142asce przeobra\u017caj\u0105cej dusze ludzkie. To ono, bardziej ni\u017c cokolwiek innego, uobecnia moce Odkupienia w dziejach ludzko\u015bci. W owym \u201ekosmicznym\u201d zmaganiu si\u0119 duchowych mocy dobra i z\u0142a, o jakim m\u00f3wi List do Efezjan,<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p89\">89<\/a><\/sup>&nbsp;cierpienia ludzkie zjednoczone z odkupie\u0144czym cierpieniem Chrystusa stanowi\u0105&nbsp;<i>szczeg\u00f3lne oparcie dla mocy dobra<\/i>, toruj\u0105c drog\u0119 zwyci\u0119stwu tych zbawczych mocy.<\/p>\n<p>I dlatego Ko\u015bci\u00f3\u0142 upatruje we wszystkich cierpi\u0105cych braciach i siostrach Chrystusa jakby wieloraki&nbsp;<i>podmiot<\/i>&nbsp;swojej&nbsp;<i>nadprzyrodzonej<\/i>&nbsp;si\u0142y. Jak\u017ce cz\u0119sto do nich w\u0142a\u015bnie odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 pasterze Ko\u015bcio\u0142a, u nich w\u0142a\u015bnie szukaj\u0105 pomocy i oparcia! Ewangelia cierpienia pisze si\u0119 nieustannie \u2014 i nieustannie przemawia s\u0142owem tego przedziwnego paradoksu: \u017ar\u00f3d\u0142a mocy Bo\u017cej bij\u0105 w\u0142a\u015bnie z po\u015brodka ludzkiej s\u0142abo\u015bci. Uczestnicy cierpie\u0144 Chrystusa przechowuj\u0105 w swoich w\u0142asnych cierpieniach najszczeg\u00f3lniejsz\u0105&nbsp;<i>cz\u0105stk\u0119 niesko\u0144czonego skarbu<\/i>&nbsp;Odkupienia \u015bwiata i tym skarbem mog\u0105 si\u0119 dzieli\u0107 z innymi. Im bardziej cz\u0142owiek jest zagro\u017cony grzechem, im ci\u0119\u017csze struktury grzechu d\u017awiga w sobie wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat, tym wi\u0119ksz\u0105 wymow\u0119 posiada w sobie ludzkie cierpienie. I tym bardziej Ko\u015bci\u00f3\u0142 czuje potrzeb\u0119 odwo\u0142ywania si\u0119 do ludzkich cierpie\u0144 dla ocalenia \u015bwiata.<\/p>\n<h4><a name=\"m7\"><\/a>VII<br>MI\u0141OSIERNY SAMARYTANIN<\/h4>\n<p><span class=\"nr\">28.<\/span>&nbsp;Do ewangelii cierpienia przynale\u017cy r\u00f3wnie\u017c \u2014 i to w spos\u00f3b organiczny \u2014 przypowie\u015b\u0107 o mi\u0142osiernym Samarytaninie. Poprzez t\u0119 przypowie\u015b\u0107 chcia\u0142 Chrystus udzieli\u0107 odpowiedzi na pytanie \u201ekto jest moim bli\u017anim?\u201d<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p90\">90<\/a><\/sup>&nbsp;\u2014 po\u015br\u00f3d trzech bowiem przechodni\u00f3w na drodze z Jerozolimy do Jerycha, na kt\u00f3rej le\u017ca\u0142 obrabowany i poraniony przez zb\u00f3jc\u00f3w, na p\u00f3\u0142 umar\u0142y cz\u0142owiek, w\u0142a\u015bnie \u00f3w Samarytanin okaza\u0142 si\u0119&nbsp;<i>prawdziwie \u201ebli\u017anim\u201d<\/i>&nbsp;owego nieszcz\u0119\u015bliwego: \u201ebli\u017anim\u201d, to znaczy zarazem tym, kto wype\u0142ni\u0142 przykazanie mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego. T\u0105 sam\u0105 drog\u0105 sz\u0142o dwu innych ludzi, jeden kap\u0142an, a drugi lewita, ale ka\u017cdy z nich \u201ezobaczy\u0142 go i min\u0105\u0142\u201d. Natomiast Samarytanin, \u201egdy go zobaczy\u0142, wzruszy\u0142 si\u0119 g\u0142\u0119boko: podszed\u0142 do niego i opatrzy\u0142 mu rany\u201d, nast\u0119pnie za\u015b \u201ezawi\u00f3z\u0142 do gospody i piel\u0119gnowa\u0142 go\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p91\">91<\/a><\/sup>&nbsp;Odje\u017cd\u017caj\u0105c za\u015b, poleci\u0142 staranie o cierpi\u0105cego cz\u0142owieka gospodarzowi, zobowi\u0105zuj\u0105c si\u0119 pokry\u0107 zwi\u0105zane z tym wydatki. Przypowie\u015b\u0107 o mi\u0142osiernym Samarytaninie nale\u017cy do ewangelii cierpienia, wskazuje bowiem, jaki winien by\u0107 stosunek ka\u017cdego z nas do cierpi\u0105cych bli\u017anich. Nie wolno nam ich \u201emija\u0107\u201d, przechodzi\u0107 mimo z oboj\u0119tno\u015bci\u0105, ale winni\u015bmy przy nich \u201ezatrzymywa\u0107 si\u0119\u201d. Mi\u0142osiernym Samarytaninem jest&nbsp;<i>ka\u017cdy cz\u0142owiek, kt\u00f3ry zatrzymuje si\u0119 przy cierpieniu drugiego cz\u0142owieka<\/i>, jakiekolwiek by ono by\u0142o. Owo zatrzymanie si\u0119 nie oznacza ciekawo\u015bci, ale gotowo\u015b\u0107. Jest to otwarcie jakiej\u015b wewn\u0119trznej dyspozycji serca, kt\u00f3re ma tak\u017ce sw\u00f3j wyraz uczuciowy. Mi\u0142osiernym Samarytaninem jest&nbsp;<i>ka\u017cdy cz\u0142owiek wra\u017cliwy na cudze cierpienie<\/i>, cz\u0142owiek, kt\u00f3ry \u201ewzrusza si\u0119\u201d nieszcz\u0119\u015bciem bli\u017aniego. Je\u017celi Chrystus, znawca wn\u0119trza ludzkiego, podkre\u015bla owo wzruszenie, to znaczy, \u017ce jest ono r\u00f3wnie\u017c wa\u017cne dla ca\u0142ej naszej postawy wobec cudzego cierpienia. Trzeba wi\u0119c w sobie piel\u0119gnowa\u0107 ow\u0105 wra\u017cliwo\u015b\u0107 serca, kt\u00f3ra \u015bwiadczy&nbsp;<i>o wsp\u00f3\u0142czuciu<\/i>&nbsp;z cierpi\u0105cym. Czasem owo wsp\u00f3\u0142czucie pozostaje jedynym lub g\u0142\u00f3wnym wyrazem naszej mi\u0142o\u015bci i solidarno\u015bci z cierpi\u0105cym cz\u0142owiekiem.<\/p>\n<p>Jednak\u017ce mi\u0142osierny Samarytanin z Chrystusowej przypowie\u015bci nie poprzestaje na samym wzruszeniu i wsp\u00f3\u0142czuciu. Staje si\u0119 ono dla niego bod\u017acem do dzia\u0142a\u0144, kt\u00f3re maj\u0105 na celu przyniesienie pomocy poranionemu cz\u0142owiekowi. Mi\u0142osiernym Samarytaninem jest wi\u0119c ostatecznie ten,&nbsp;<i>kto \u015bwiadczy pomoc w cierpieniu<\/i>, jakiejkolwiek by\u0142oby ono natury. Pomoc, o ile mo\u017cno\u015bci, skuteczn\u0105. W t\u0119 pomoc wk\u0142ada swoje serce, nie \u017ca\u0142uje r\u00f3wnie\u017c \u015brodk\u00f3w materialnych. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce daje siebie, swoje w\u0142asne \u201eja\u201d, otwieraj\u0105c to \u201eja\u201d dla drugiego. Dotykamy w tym miejscu jednego z kluczowych punkt\u00f3w ca\u0142ej chrze\u015bcija\u0144skiej antropologii. \u201eCz\u0142owiek&#8230; nie mo\u017ce odnale\u017a\u0107 si\u0119 w pe\u0142ni inaczej, jak tylko poprzez bezinteresowny dar z siebie samego\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p92\">92<\/a><\/sup>&nbsp;Mi\u0142osierny Samarytanin \u2014 to&nbsp;<i>cz\u0142owiek zdolny do takiego w\u0142a\u015bnie daru z siebie samego.<\/i><\/p>\n<p><span class=\"nr\">29.<\/span>&nbsp;Id\u0105c za ewangeliczn\u0105 przypowie\u015bci\u0105, mo\u017cna by powiedzie\u0107, \u017ce cierpienie, kt\u00f3re pod tylu r\u00f3\u017cnymi postaciami obecne jest w naszym ludzkim \u015bwiecie, jest w nim obecne tak\u017ce i po to, a\u017ceby&nbsp;<i>wyzwala\u0107 w cz\u0142owieku mi\u0142o\u015b\u0107<\/i>, \u00f3w w\u0142a\u015bnie bezinteresowny dar z w\u0142asnego \u201eja\u201d na rzecz innych ludzi, ludzi cierpi\u0105cych. \u015awiat ludzkiego cierpienia przyzywa niejako bez przestanku inny \u015bwiat: \u015bwiat ludzkiej mi\u0142o\u015bci \u2014 i t\u0119 bezinteresown\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107, jaka budzi si\u0119 w jego sercu i uczynkach, cz\u0142owiek niejako zawdzi\u0119cza cierpieniu. Nie mo\u017ce cz\u0142owiek: \u201ebli\u017ani\u201d wobec niego przechodzi\u0107 oboj\u0119tnie. W imi\u0119 najbardziej nawet podstawowej ludzkiej solidarno\u015bci, tym bardziej w imi\u0119 mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego musi si\u0119 \u201ezatrzyma\u0107\u201d, \u201ewzruszy\u0107\u201d, post\u0119puj\u0105c tak, jak \u00f3w Samarytanin z ewangelicznej przypowie\u015bci. Przypowie\u015b\u0107 sama w sobie wyra\u017ca&nbsp;<i>prawd\u0119 g\u0142\u0119boko chrze\u015bcija\u0144sk\u0105<\/i>, ale zarazem jak\u017ce bardzo&nbsp;<i>og\u00f3lnoludzk\u0105.<\/i>&nbsp;Nie bez przyczyny r\u00f3wnie\u017c w j\u0119zyku \u015bwieckim nazywa si\u0119 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 samaryta\u0144sk\u0105 wszelk\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 dla dobra ludzi cierpi\u0105cych i potrzebuj\u0105cych pomocy.<\/p>\n<p><i>Dzia\u0142alno\u015b\u0107<\/i>&nbsp;ta przybiera w ci\u0105gu wiek\u00f3w zorganizowane&nbsp;<i>formy instytucjonalne<\/i>&nbsp;i stwarza teren dla pracy w odno\u015bnych&nbsp;<i>zawodach.<\/i>&nbsp;Jak\u017ce bardzo samaryta\u0144ski jest zaw\u00f3d lekarza czy piel\u0119gniarki, czy inne im podobne! Ze wzgl\u0119du na \u201eewangeliczn\u0105\u201d tre\u015b\u0107, jaka si\u0119 w nim zawiera, sk\u0142onni jeste\u015bmy my\u015ble\u0107 tutaj bardziej o powo\u0142aniu, nie tylko o zawodzie. Instytucje za\u015b, kt\u00f3re na przestrzeni pokole\u0144 pe\u0142ni\u0142y pos\u0142ug\u0119 samaryta\u0144sk\u0105, w naszych czasach jeszcze bardziej si\u0119 rozbudowa\u0142y i wyspecjalizowa\u0142y. \u015awiadczy to niew\u0105tpliwie o tym, \u017ce cz\u0142owiek wsp\u00f3\u0142czesny z coraz wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0105 i wnikliwo\u015bci\u0105 zatrzymuje si\u0119 przy cierpieniach swoich bli\u017anich, coraz dok\u0142adniej stara si\u0119 je zrozumie\u0107 i im zapobiega\u0107. Coraz wi\u0119ksz\u0105 te\u017c posiada w tej dziedzinie umiej\u0119tno\u015b\u0107 i specjalizacj\u0119. Patrz\u0105c na to wszystko mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce przypowie\u015b\u0107 o ewangelicznym Samarytaninie sta\u0142a si\u0119&nbsp;<i>jednym z istotnych sk\u0142adnik\u00f3w og\u00f3lnoludzkiej kultury moralnej i cywilizacji.<\/i>&nbsp;My\u015bl\u0105c za\u015b o wszystkich ludziach, kt\u00f3rzy swoj\u0105 wiedz\u0105 i umiej\u0119tno\u015bci\u0105 oddaj\u0105 wielorakie przys\u0142ugi cierpi\u0105cym bli\u017anim, nie mo\u017cemy si\u0119 powstrzyma\u0107 od wyraz\u00f3w uznania i wdzi\u0119czno\u015bci pod ich adresem.<\/p>\n<p>Adres ten rozszerza si\u0119 na wszystkich, kt\u00f3rzy swoj\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 wobec cierpi\u0105cych traktuj\u0105 bezinteresownie,&nbsp;<i>dobrowolnie anga\u017cuj\u0105c si\u0119 do pomocy<\/i>&nbsp;samaryta\u0144skiej i przeznaczaj\u0105c dla tej sprawy wszystek czas i si\u0142y, jakie pozostaj\u0105 do ich dyspozycji poza prac\u0105 zawodow\u0105. Tak\u0105 dobrowoln\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 samaryta\u0144sk\u0105 czy te\u017c charytatywn\u0105 mo\u017cna nazwa\u0107 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 spo\u0142eczn\u0105, mo\u017cna j\u0105 te\u017c okre\u015bli\u0107 jako&nbsp;<i>apostolstwo<\/i>, ile razy podejmowana zostaje z motyw\u00f3w wprost ewangelieznych, zw\u0142aszcza gdy dzieje si\u0119 to w \u0142\u0105czno\u015bci z Ko\u015bcio\u0142em lub inn\u0105 wsp\u00f3lnot\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105. Dobrowolna dzia\u0142alno\u015b\u0107 samaryta\u0144ska realizuje si\u0119 poprzez odpowiednie&nbsp;<i>\u015brodowiska<\/i>&nbsp;czy te\u017c stworzone w tym celu&nbsp;<i>organizacje.<\/i>&nbsp;Dzia\u0142anie w tej formie posiada donios\u0142e znaczenie, zw\u0142aszcza gdy chodzi o podejmowanie wi\u0119kszych zada\u0144, wymagaj\u0105cych wsp\u00f3\u0142pracy i u\u017cycia \u015brodk\u00f3w technicznych. Nie mniej cenna jest r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142alno\u015b\u0107&nbsp;<i>indywidualna<\/i>, szczeg\u00f3lnie ze strony os\u00f3b, kt\u00f3re do takiej dzia\u0142alno\u015bci bardziej s\u0105 dysponowane oraz w stosunku do tych odmian ludzkiego cierpienia, wobec kt\u00f3rych pomoc nie mo\u017ce by\u0107 inna, tylko w\u0142a\u015bnie indywidualna i osobista. Pomoc&nbsp;<i>rodzinna<\/i>&nbsp;oznacza b\u0105d\u017a uczynki mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego \u015bwiadczone osobom nale\u017c\u0105cym do tej samej rodziny, b\u0105d\u017a te\u017c pomoc wzajemn\u0105 mi\u0119dzy rodzinami.<\/p>\n<p>Trudno tutaj wymieni\u0107 wszystkie rodzaje, odmiany i zakresy dzia\u0142alno\u015bci samaryta\u0144skiej, jakie istniej\u0105 w Ko\u015bciele i w spo\u0142ecze\u0144stwie. Trzeba stwierdzi\u0107, \u017ce jest ich bardzo wiele. Trzeba te\u017c wyrazi\u0107 rado\u015b\u0107, \u017ce dzi\u0119ki nim&nbsp;<i>podstawowe warto\u015bci moralne:<\/i>&nbsp;warto\u015b\u0107 ludzkiej solidarno\u015bci, warto\u015b\u0107 chrze\u015bcija\u0144skiej mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego, kszta\u0142tuj\u0105 obraz \u017cycia spo\u0142ecznego i stosunk\u00f3w mi\u0119dzyludzkich, zmagaj\u0105c si\u0119 na tym froncie z r\u00f3\u017cnymi formami nienawi\u015bci, gwa\u0142tu, okrucie\u0144stwa, pogardy dla cz\u0142owieka czy te\u017c zwyczajnej \u201eznieczulicy\u201d, czyli oboj\u0119tno\u015bci na bli\u017aniego i jego cierpienie.<\/p>\n<p>Ogromne jest przy tym&nbsp;<i>znaczenie w\u0142a\u015bciwych postaw w wychowaniu.<\/i>&nbsp;Rodzina, szko\u0142a, inne instytucje wychowawcze, ju\u017c nawet z samych motyw\u00f3w humanitarnych, musz\u0105 wytrwale pracowa\u0107 nad rozbudzaniem i pog\u0142\u0119bianiem owej wra\u017cliwo\u015bci na bli\u017aniego i jego cierpienie, kt\u00f3rej symbolem sta\u0142a si\u0119 posta\u0107 ewangelicznego Samarytanina. Ko\u015bci\u00f3\u0142 oczywi\u015bcie musi czyni\u0107 to samo, jeszcze g\u0142\u0119biej \u2014 o ile mo\u017cno\u015bci&nbsp;<i>\u2014 wczuwaj\u0105c<\/i>&nbsp;si\u0119 w&nbsp;<i>motywacje<\/i>, jakie Chrystus zawar\u0142 w tej swojej przypowie\u015bci oraz w ca\u0142ej Ewangelii. Wymowa przypowie\u015bci o mi\u0142osiernym Samarytaninie, jak te\u017c i ca\u0142ej Ewangelii, jest w szczeg\u00f3lno\u015bci ta, \u017ce cz\u0142owiek musi si\u0119 poczu\u0107&nbsp;<i>powo\u0142any niejako w pierwszej osobie<\/i>&nbsp;do \u015bwiadczenia mi\u0142o\u015bci w cierpieniu. Instytucje s\u0105 bardzo wa\u017cne i nieodzowne, jednak\u017ce \u017cadna instytucja sama z siebie nie zast\u0105pi ludzkiego serca, ludzkiego wsp\u00f3\u0142czucia, ludzkiej mi\u0142o\u015bci, ludzkiej inicjatywy, gdy chodzi o wyj\u015bcie naprzeciw cierpieniu drugiego cz\u0142owieka. Odnosi si\u0119 to do cierpie\u0144 fizycznych; o ile\u017c bardziej jeszcze, gdy chodzi o r\u00f3\u017cnorodne cierpienia moralne, gdy przede wszystkim cierpi dusza.<\/p>\n<p><span class=\"nr\">30.<\/span>&nbsp;Przypowie\u015b\u0107 o mi\u0142osiernym Samarytaninie nale\u017cy niew\u0105tpliwie do ewangelii cierpienia i razem z t\u0105 ewangeli\u0105 idzie przez dzieje Ko\u015bcio\u0142a, chrze\u015bcija\u0144stwa, przez dzieje cz\u0142owieka i ludzko\u015bci. \u015awiadczy ona o tym, \u017ce objawienie zbawczego sensu cierpienia przez Chrystusa&nbsp;<i>nie uto\u017csamia si\u0119 \u017cadn\u0105 miar\u0105 z postaw\u0105 bierno\u015bci.<\/i>&nbsp;Wr\u0119cz przeciwnie. Ewangelia jest zaprzeczeniem bierno\u015bci wobec cierpienia. Sam Chrystus w tej dziedzinie jest nade wszystko czynny. W ten spos\u00f3b urzeczywistnia mesja\u0144ski program swego pos\u0142annictwa, stosownie do s\u0142\u00f3w Proroka: \u201eDuch Pa\u0144ski spoczywa na Mnie, poniewa\u017c Mnie nama\u015bci\u0142 i pos\u0142a\u0142 Mnie, abym ubogim ni\u00f3s\u0142 dobr\u0105 nowin\u0119, wi\u0119\u017aniom g\u0142osi\u0142 wolno\u015b\u0107, a niewidomym przejrzenie, abym uci\u015bnionych odsy\u0142a\u0142 wolnymi, abym obwo\u0142ywa\u0142 rok \u0142aski od Pana\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p93\">93<\/a><\/sup>&nbsp;Chrystus ten&nbsp;<i>mesja\u0144ski program<\/i>&nbsp;swego pos\u0142annictwa wype\u0142nia ponadobficie. Przechodzi \u201edobrze czyni\u0105c\u201d<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p94\">94<\/a><\/sup>&nbsp;\u2014 a dobro Jego uczynk\u00f3w uwydatni\u0142o si\u0119 nade wszystko wobec ludzkiego cierpienia. Przypowie\u015b\u0107 o mi\u0142osiernym Samarytaninie pozostaje w najg\u0142\u0119bszej harmonii z post\u0119powaniem samego Chrystusa.<\/p>\n<p>Przypowie\u015b\u0107 ta wejdzie na ko\u0144cu swoj\u0105 istotn\u0105 tre\u015bci\u0105 do tych wstrz\u0105saj\u0105cych s\u0142\u00f3w o s\u0105dzie ostatecznym, jakie Mateusz zapisa\u0142 w swej Ewangelii: \u201eP\u00f3jd\u017acie, b\u0142ogos\u0142awieni Ojca mojego, we\u017acie w posiadanie kr\u00f3lestwo, przygotowane wam od za\u0142o\u017cenia \u015bwiata! Bo by\u0142em g\u0142odny, a dali\u015bcie Mi je\u015b\u0107; by\u0142em spragniony, a dali\u015bcie Mi pi\u0107; by\u0142em przybyszem, a przyj\u0119li\u015bcie Mnie; by\u0142em nagi, a przyodziali\u015bcie Mnie; by\u0142em chory, a odwiedzili\u015bcie Mnie; by\u0142em w wi\u0119zieniu, a przyszli\u015bcie do Mnie\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p95\">95<\/a><\/sup><\/p>\n<p>Pytaj\u0105cym za\u015b sprawiedliwym: kiedy to wszystko Jemu w\u0142a\u015bnie uczynili, Syn Cz\u0142owieczy odpowie: \u201eZaprawd\u0119, powiadam wam: Wszystko,&nbsp;<i>co uczynili\u015bcie jednemu z tych braci<\/i>&nbsp;moich najmniejszych,&nbsp;<i>Mnie\u015bcie uczynili<\/i>\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p96\">96<\/a><\/sup>&nbsp;Przeciwny wyrok spotyka tych, kt\u00f3rzy przeciwnie post\u0119powali: \u201eWszystko, czego nie uczynili\u015bcie jednemu z tych najmniejszych, tego\u015bcie i Mnie nie uczynili\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p97\">97<\/a><\/sup><\/p>\n<p>Mo\u017cna by z pewno\u015bci\u0105 wyd\u0142u\u017cy\u0107 list\u0119 cierpie\u0144, kt\u00f3re spotka\u0142y si\u0119 z ludzk\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105, wsp\u00f3\u0142czuciem, pomoc\u0105 \u2014 lub te\u017c z ni\u0105 si\u0119 nie spotka\u0142y. Pierwsza i druga cz\u0119\u015b\u0107 Chrystusowej wypowiedzi o s\u0105dzie ostatecznym wskazuje jednoznacznie na to, jak zasadnicze w perspektywie \u017cycia wiecznego ka\u017cdego cz\u0142owieka jest to, aby \u2014 podobnie jak mi\u0142osierny Samarytanin \u2014 \u201ezatrzyma\u0142 si\u0119\u201d przy cierpieniu swego bli\u017aniego, a\u017ceby nim \u201esi\u0119 wzruszy\u0142\u201d, a\u017ceby wreszcie udzieli\u0142 pomocy. W mesja\u0144skim programie Chrystusa, kt\u00f3ry jest zarazem&nbsp;<i>programem kr\u00f3lestwa Bo\u017cego<\/i>, cierpienie jest w \u015bwiecie po to, a\u017ceby wyzwala\u0142o mi\u0142o\u015b\u0107, a\u017ceby rodzi\u0142o uczynki mi\u0142o\u015bci bli\u017aniego, a\u017ceby ca\u0142\u0105 ludzk\u0105 cywilizacj\u0119 przetwarza\u0142o w \u201ecywilizacj\u0119 mi\u0142o\u015bci\u201d. W tej mi\u0142o\u015bci zbawczy sens cierpienia wype\u0142nia si\u0119 do ko\u0144ca i osi\u0105ga sw\u00f3j wymiar ostateczny. S\u0142owa Chrystusa o s\u0105dzie ostatecznym pozwalaj\u0105 to zrozumie\u0107 w ca\u0142ej ewangelicznej prostocie i przenikliwo\u015bci.<\/p>\n<p>Te s\u0142owa o mi\u0142o\u015bci, o uczynkach mi\u0142o\u015bci, zwi\u0105zanych z ludzkim cierpieniem, pozwalaj\u0105 nam raz jeszcze odkry\u0107 samo&nbsp;<i>odkupie\u0144cze cierpienie Chrystusa u podstawy<\/i>&nbsp;wszystkich&nbsp;<i>ludzkich cierpie\u0144<\/i>. Chrystus m\u00f3wi \u2014 \u201eMnie\u015bcie uczynili&#8230;\u201d To On sam jest Tym, kt\u00f3ry doznaje mi\u0142o\u015bci w ka\u017cdym; tu On sam jest Tym, kt\u00f3ry doznaje pomocy, gdy ta pomoc bywa \u015bwiadczona komukolwiek, ka\u017cdemu bez wyj\u0105tku cierpi\u0105cemu. To On sam jest obecny w tym cierpi\u0105cym, poniewa\u017c Jego odkupie\u0144cze cierpienie raz na zawsze zosta\u0142o otwarte na wszelkie ludzkie cierpienie. I wszyscy cierpi\u0105cy raz na zawsze zostali wezwani, aby stali si\u0119 \u201euczestnikami cierpie\u0144 Chrystusowych\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p98\">98<\/a><\/sup>&nbsp;Tak jak te\u017c wszyscy zostali wezwani, aby \u201edope\u0142nia\u0107\u201d cierpieniem swoim \u201ebraki udr\u0119k Chrystusa\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p99\">99<\/a><\/sup>&nbsp;Chrystus nauczy\u0142 cz\u0142owieka r\u00f3wnocze\u015bnie&nbsp;<i>\u015bwiadczy\u0107 dobro cierpieniem<\/i>&nbsp;\u2014 oraz&nbsp;<i>\u015bwiadczy\u0107 dobro cierpi\u0105cemu.<\/i>&nbsp;W tym podw\u00f3jnym aspekcie ods\u0142oni\u0142 sens cierpienia do samego ko\u0144ca.<\/p>\n<h4><a name=\"m8\"><\/a>VIII<br>ZAKO\u0143CZENIE<\/h4>\n<p><span class=\"nr\">31.<\/span>&nbsp;Jest to sens cierpienia r\u00f3wnocze\u015bnie na wskro\u015b nadprzyrodzony i na wskro\u015b ludzki. Jest&nbsp;<i>nadprzyrodzony<\/i>, poniewa\u017c zakorzenia si\u0119 w Boskiej tajemnicy Odkupienia \u015bwiata. Jest r\u00f3wnocze\u015bnie g\u0142\u0119boko&nbsp;<i>ludzki<\/i>, poniewa\u017c cz\u0142owiek odnajduje w nim siebie, swoje cz\u0142owiecze\u0144stwo, swoj\u0105 godno\u015b\u0107, swoje pos\u0142annictwo.<\/p>\n<p>Cierpienie z pewno\u015bci\u0105 nale\u017cy do tajemnicy cz\u0142owieka. Mo\u017ce nie tak jak on otoczone jest t\u0105 tajemnic\u0105 \u2014 tajemnic\u0105 szczeg\u00f3lnie nieprzeniknion\u0105. Sob\u00f3r Watyka\u0144ski II da\u0142 wyraz tej prawdzie, \u017ce \u201etajemnica cz\u0142owieka wyja\u015bnia si\u0119 naprawd\u0119 dopiero w tajemnicy S\u0142owa Wcielonego. Albowiem&#8230;&nbsp;<i>Chrystus<\/i>, nowy Adam, ju\u017c w samym objawieniu tajemnicy Ojca i Jego mi\u0142o\u015bci,&nbsp;<i>objawia w pe\u0142ni cz\u0142owieka<\/i>&nbsp;samemu&nbsp;<i>cz\u0142owiekowi<\/i>&nbsp;i okazuje mu najwy\u017csze jego powo\u0142anie\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p100\">100<\/a><\/sup>&nbsp;Je\u017celi s\u0142owa te odnosz\u0105 si\u0119 do wszystkiego, co sk\u0142ada si\u0119 na tajemnic\u0119 cz\u0142owieka, to z pewno\u015bci\u0105 odnosz\u0105 si\u0119 w spos\u00f3b najszczeg\u00f3lniejszy do&nbsp;<i>ludzkiego cierpienia.<\/i>&nbsp;W\u0142a\u015bnie w tym punkcie owo \u201eobjawienie cz\u0142owieka samemu cz\u0142owiekowi i okazanie mu jego najwy\u017cszego powo\u0142ania\u201d jest&nbsp;<i>nieodzowne.<\/i>&nbsp;Bywa te\u017c \u2014 jak o tym m\u00f3wi do\u015bwiadczenie \u2014 szczeg\u00f3lnie&nbsp;<i>dramatyczne.<\/i>&nbsp;Kiedy jednak wype\u0142ni si\u0119 do ko\u0144ca i stanie si\u0119 \u015bwiat\u0142em \u017cycia ludzkiego, jest te\u017c szczeg\u00f3lnie&nbsp;<i>b\u0142ogos\u0142awione.<\/i>&nbsp;\u201ePrzez Chrystusa&#8230; i w Chrystusie rozja\u015bnia si\u0119 zagadka cierpienia i \u015bmierci\u201d.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p101\">101<\/a><\/sup><\/p>\n<p>Ko\u0144czymy niniejsze rozwa\u017cania o cierpieniu w roku, w kt\u00f3rym Ko\u015bci\u00f3\u0142 prze\u017cywa nadzwyczajny Jubileusz zwi\u0105zany z rocznic\u0105 Odkupienia.<\/p>\n<p>Tajemnica Odkupienia \u015bwiata jest w spos\u00f3b przedziwny&nbsp;<i>zakorzeniona w cierpieniu<\/i>&nbsp;i wzajemnie \u2014 cierpienie znajduje w niej sw\u00f3j najwy\u017cszy i najpewniejszy punkt odniesienia.<\/p>\n<p>Pragniemy ten Rok Odkupienia prze\u017cywa\u0107 w szczeg\u00f3lnej \u0142\u0105czno\u015bci z wszystkimi, kt\u00f3rzy cierpi\u0105. Dlatego trzeba, aby pod Krzy\u017cem na Kalwarii znale\u017ali si\u0119 wszyscy, kt\u00f3rzy wierz\u0105 w Chrystusa, szczeg\u00f3lnie ci, kt\u00f3rzy cierpi\u0105 z powodu swojej wiary w Niego, Ukrzy\u017cowanego i Zmartwychwsta\u0142ego, aby ofiara ich cierpie\u0144 przyspieszy\u0142a wype\u0142nienie si\u0119 modlitwy samego Zbawiciela o jedno\u015b\u0107 wszystkich.<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p102\">102<\/a><\/sup>&nbsp;Niech przyjd\u0105 tam r\u00f3wnie\u017c ludzie dobrej woli, aby&nbsp;<i>w mi\u0142o\u015bci<\/i>&nbsp;mogli znale\u017a\u0107 zbawczy sens w\u0142asnego cierpienia i w\u0142a\u015bciw\u0105 odpowied\u017a na wszystkie swoje pytania, poniewa\u017c na Krzy\u017cu znajduje si\u0119 \u201eOdkupiciel cz\u0142owieka\u201d, Cz\u0142owiek bole\u015bci, kt\u00f3ry przyj\u0105\u0142 na siebie cierpienia fizyczne i moralne ludzi wszystkich czas\u00f3w.<\/p>\n<p><i>Wraz z Maryj\u0105, Matk\u0105 Chrystusa<\/i>, stoj\u0105c\u0105 pod&nbsp;<i>Krzy\u017cem<\/i>,<sup><a href=\"http:\/\/dsz.katowice.pl\/sites\/default\/files\/doko\/salvifici_note.html#p103\">103<\/a><\/sup>&nbsp;zatrzymujemy si\u0119 przy wszystkich krzy\u017cach wsp\u00f3\u0142czesnego cz\u0142owieka.<\/p>\n<p>Przyzywamy wszystkich&nbsp;<i>\u015awi\u0119tych<\/i>, kt\u00f3rzy w ci\u0105gu dziej\u00f3w byli szczeg\u00f3lnymi uczestnikami cierpie\u0144 Chrystusa. Prosimy, aby nas wspierali.<\/p>\n<p>I prosimy Was wszystkich,&nbsp;<i>kt\u00f3rzy cierpicie<\/i>, aby\u015bcie nas wspierali. W\u0142a\u015bnie Was, kt\u00f3rzy jeste\u015bcie s\u0142abi, prosimy, aby\u015bcie&nbsp;<i>stawali si\u0119 \u017ar\u00f3d\u0142em mocy<\/i>&nbsp;dla Ko\u015bcio\u0142a i dla ludzko\u015bci. W straszliwym zmaganiu si\u0119 pomi\u0119dzy si\u0142ami dobra i z\u0142a, kt\u00f3rego widowni\u0105 jest nasz wsp\u00f3\u0142czesny \u015bwiat \u2014 niech Wasze cierpienie w jedno\u015bci z Krzy\u017cem Chrystusa przewa\u017cy!<\/p>\n<p>Wszystkim umi\u0142owanym Braciom i Siostrom z serca udzielam Apostolskiego B\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa.<\/p>\n<p class=\"autor\"><i>W Rzymie, u \u015aw. Piotra, 11 lutego 1984 roku, w dniu liturgicznego wspomnienia Matki Bo\u017cej z Lourdes, w sz\u00f3stym roku Pontyfikatu.<\/i><br>Jan Pawe\u0142 II<\/p>\n<h2>\n<p><\/p><\/h2>\n<div class=\"copyright\">\n<p class=\"copy\">Copyright \u00a9 by&nbsp;<a>L&#8217;Osservatore Romano<\/a>&nbsp;and Polish Bishops Conference<\/p>\n<\/div>\n<p><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jan Pawe\u0142 II LIST APOSTOLSKI&nbsp;SALVIFICI DOLORISOJCA \u015aWI\u0118TEGO JANA PAW\u0141A IIDO BISKUP\u00d3W, KAP\u0141AN\u00d3W,RODZIN ZAKONNYCHI WIERNYCH KO\u015aCIO\u0141A KATOLICKIEGOO CHRZE\u015aCIJA\u0143SKIM SENSIELUDZKIEGO CIERPIENIA Spis tre\u015bci I. WST\u0118P II. \u015aWIAT LUDZKIEGO CIERPIENIA III. W POSZUKIWANIU ODPOWIEDZI NA PYTANIE O SENS CIERPIENIA IV. JEZUS CHRYSTUS: CIERPIENIE PRZEZWYCI\u0118\u017bONE MI\u0141O\u015aCI\u0104 V. UCZESTNICY CIERPIE\u0143 CHRYSTUSA VI. EWANGELIA CIERPIENIA VII. MI\u0141OSIERNY SAMARYTANIN VIII. ZAKO\u0143CZENIE Czcigodni [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"default","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[50],"tags":[],"class_list":["post-1538","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-dokumenty-kosciola"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1538","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1538"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1538\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1542,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1538\/revisions\/1542"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1538"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1538"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1538"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}