Poni\u017csze artyku\u0142y ukaza\u0142y si\u0119 tak\u017ce w miesi\u0119czniku \u201eApostolstwo Chorych\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Spowied\u017a \u015bwi\u0119ta na oddziale szpitalnym<\/strong> Okres hospitalizacji nie jest \u0142a\u00adtwy, ze wzgl\u0119du na sam\u0105 cho\u00adrob\u0119, jak i na d\u0142u\u017c\u0105cy si\u0119 nieraz czas pobytu w szpitalu. Staje si\u0119 tym bardziej uci\u0105\u017cliwy, im aktywniejszy prowadzili\u015bmy wcze\u015bniej tryb \u017cycia. Kapelan szpitalny rozmawiaj\u0105c z cho\u00adrymi, poznaje czasem histori\u0119 ich \u017cycia, plany, kt\u00f3re mieli przed sob\u0105, a kt\u00f3re choroba zawiesi\u0142a. Szczeg\u00f3lnie w czasie epidemii pobyt w szpitalu jest trudny do zaakceptowania.<\/p>\n\n\n\n Przed\u0142u\u017caj\u0105cy si\u0119 czas leczenia staje si\u0119 jednak dla wielu okazj\u0105, by spojrze\u0107 z dystansem na swoje dotychczasowe \u017cy\u00adcie. Jest okazj\u0105 do refleksji nad relacjami z najbli\u017cszymi, do zastanowienia si\u0119 nad kondycj\u0105 najwa\u017cniejszej wi\u0119zi \u2013 z Bo\u00adgiem. Mam wra\u017cenie, \u017ce czasem bezpo\u00ad\u015brednia obecno\u015b\u0107 kapelana przy \u0142\u00f3\u017cku chorego generuje takie my\u015bli i pozwala na podj\u0119cie rozmowy o Bogu i o tym, co jest w naszym \u017cyciu najwa\u017cniejsze. Niekt\u00f3rzy pacjenci otwieraj\u0105 si\u0119 na zaproszenie do skorzystania z sakramentu pojednania, jeszcze inni sami o niego prosz\u0105. S\u0105 i ta\u00adkie sytuacje, kiedy bliscy chorego prosz\u0105 kap\u0142ana o spotkanie z cierpi\u0105cym cz\u0142on\u00adkiem ich rodziny: m\u0119\u017cem, \u017con\u0105, bratem, siostr\u0105 czy dzieckiem. W tym ostatnim przypadku przypomina mi si\u0119 nieraz sce\u00adna z Ewangelii opisuj\u0105ca uzdrowienie chorego, kt\u00f3rego \u2013 dos\u0142ownie \u2013 wiara bliskich przyprowadzi\u0142a, \u201eprzynios\u0142a\u201d na noszach pod stopy Jezusa (por. \u0141k 5, 17-26). Pro\u015bba o spowied\u017a chorego skierowana do kap\u0142ana przez rodzin\u0119 musi by\u0107 jednak potwierdzona pragnie\u00adniem samego penitenta.<\/p>\n\n\n\n Do\u015bwiadczenie obecnej pos\u0142ugi w szpitalu covidowym sk\u0142oni\u0142o mnie do napisania tego artyku\u0142u. Tekst ten jest zaproszeniem do przyst\u0105pienia do spowiedzi \u015bwi\u0119tej. Zdaj\u0119 sobie spraw\u0119, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 Czytelnik\u00f3w \u201eApostolstwa Chorych\u201d czyta miesi\u0119cznik w domu. Niemniej r\u00f3wnie\u017c i dla nich artyku\u0142 ten mo\u017ce by\u0107 zach\u0119t\u0105 do zaproszenia ka\u00adp\u0142ana z wizyt\u0105 duszpastersk\u0105 do domu w celu przyj\u0119cia sakrament\u00f3w, za\u015b dla przebywaj\u0105cych w szpitalu pomoc\u0105 w przygotowaniu do sakramentu po\u00adkuty i pojednania.<\/p>\n\n\n\n Czym jest sakrament?<\/p>\n\n\n\n To pierwsze wa\u017cne pytanie, kt\u00f3re sobie stawiamy. Ka\u017cdy sakrament \u2013 tak\u017ce wi\u0119c i spowied\u017a \u015bwi\u0119ta \u2013 to widzialny znak niewidzialnej \u0142aski Boga, to spo\u00adtkanie z Chrystusem. Sakrament jest \u201ewidzialnym znakiem\u201d \u2013 bo B\u00f3g obec\u00adny jest namacalnie: w gestach, s\u0142owach modlitwy wypowiadanej przez kap\u0142ana i osob\u0119 przyjmuj\u0105c\u0105 sakrament. Za tymi gestami i s\u0142owami kryje si\u0119 \u2013 niewidzial\u00adna \u0142aska Bo\u017ca \u2013 Bo\u017cy dar udzielany cz\u0142o\u00adwiekowi. W przypadku sakramentu Eu\u00adcharystii tym Bo\u017cym darem jest Hostia, Komunia \u015bwi\u0119ta, w kt\u00f3rej obecny jest \u017cywy B\u00f3g.<\/p>\n\n\n\n W przypadku sakramentu spowie\u00addzi \u015bwi\u0119tej wa\u017cnymi s\u0142owami, czyli tzw. formu\u0142\u0105 sakramentaln\u0105 jest akt rozgrzeszenia, z kt\u00f3rym zwi\u0105zany jest gest wyci\u0105gni\u0119tej d\u0142oni kap\u0142ana nad g\u0142o\u00adw\u0105 penitenta oraz znak krzy\u017ca \u015bwi\u0119tego czyniony na zako\u0144czenie rozgrzeszenia. Nieraz zdarza si\u0119, \u017ce penitent nie pa\u00admi\u0119ta formu\u0142y spowiedzi. Oczywi\u015bcie jest ona istotna, ale drugorz\u0119dna. Po\u00admaga w wyznaniu grzech\u00f3w (pomoc\u0105 w odbyciu dobrej spowiedzi \u015bwi\u0119tej jest okre\u015blenie czasu, jaki up\u0142yn\u0105\u0142 od ostat\u00adniego sakramentu pokuty). Spowiednik nie mo\u017ce zapomnie\u0107 aktu rozgrzeszenia, nie mo\u017ce go r\u00f3wnie\u017c zniekszta\u0142ci\u0107. To bardzo wa\u017cne. Kap\u0142an zw\u0142aszcza w mo\u00admencie sprawowania sakramentu spo\u00adwiedzi nie dzia\u0142a we w\u0142asnym imieniu, ale w imieniu Chrystusa i Ko\u015bcio\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Przypomnijmy sobie wi\u0119c te wa\u017c\u00adne s\u0142owa, kt\u00f3re s\u0142yszymy nad sob\u0105 po wyznaniu grzech\u00f3w i udzielonej nauce: \u201eB\u00f3g, Ojciec mi\u0142osierdzia, kt\u00f3ry pojedna\u0142 \u015bwiat ze sob\u0105 przez \u015bmier\u0107 i zmartwych\u00adwstanie swojego Syna i zes\u0142a\u0142 Ducha \u015awi\u0119tego na odpuszczenie grzech\u00f3w, niech ci udzieli przebaczenia i pokoju przez pos\u0142ug\u0119 Ko\u015bcio\u0142a. I ja odpuszczam tobie grzechy w imi\u0119 Ojca i Syna, i Du\u00adcha \u015awi\u0119tego\u201d. Penitent s\u0142ysz\u0105c te s\u0142owa, odpowiada: \u201eAmen\u201d.<\/p>\n\n\n\n Za tymi s\u0142owami kryje si\u0119 g\u0142\u0119boka prawda o mi\u0142osierdziu Boga, kt\u00f3re Chry\u00adstus wys\u0142u\u017cy\u0142 przez swoj\u0105 m\u0119k\u0119 i \u015bmier\u0107 na krzy\u017cu. Lubi\u0119 powtarza\u0107 sobie, gdy sam jako penitent przyst\u0119puj\u0119 do spo\u00adwiedzi \u015bwi\u0119tej, \u017ce wystarczy\u0142aby jedna kropla Krwi Chrystusa, by mnie odkupi\u0107. Tak drogocenna jest Krew Chrystusa. R\u00f3wnocze\u015bnie prosz\u0119 Boga, bym na darmo nie rozlewa\u0142 tej Krwi przez sta\u0142e powracanie do grzech\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Mi\u0142osierdzie Boga i pojednanie si\u0119 skruszonego cz\u0142owieka z Bogiem stano\u00adwi\u0105 j\u0105dro sakramentu spowiedzi \u015bwi\u0119tej. Przyst\u0119puj\u0105c do niego, winni\u015bmy na po\u00adcz\u0105tku wzbudzi\u0107 akt wiary. Po pierw\u00adsze uzmys\u0142owi\u0107 sobie, \u017ce w spowiedzi spotkam si\u0119 z Mi\u0142osiernym Bogiem, przez po\u015brednictwo Jego s\u0142ugi \u2013 kap\u0142ana. B\u00f3g jemu ufa, wi\u0119c i ja r\u00f3wnie\u017c winie\u00adnem zachowa\u0107 tak\u0105 ufno\u015b\u0107. I po drugie, w obliczu majestatu Boga powinienem wyzna\u0107 wszystkie swoje grzechy, czyli z\u0142o, kt\u00f3re uczyni\u0142em wobec Boga, bli\u017a\u00adniego i siebie samego. Tym, co niejako \u201eprzyci\u0105ga\u201d nas do spowiedzi \u015bwi\u0119tej, jest wiara w mi\u0142o\u015b\u0107 Boga, kt\u00f3ry nie zniech\u0119ca si\u0119 grzesznikiem, nawet tym, kt\u00f3ry na wiele lat Go opu\u015bci\u0142, pope\u0142ni\u0142 wielkie z\u0142o lub stale powraca do tych samych grzech\u00f3w. Pragniemy w spowiedzi od\u00adda\u0107 Bogu nasz grzech, czyli to, co ci\u0105\u017cy nam na sercu \u2013 nieraz d\u0142ugimi latami. Pobyt w szpitalu, kt\u00f3ry spowalnia nasz\u0105 aktywno\u015b\u0107 \u017cyciow\u0105, wydobywa z naszego serca wszystko to, o czym pr\u00f3bowali\u015bmy by\u0107 mo\u017ce zapomnie\u0107, a mo\u017ce i wyprze\u0107.<\/p>\n\n\n\n Pi\u0119\u0107 warunk\u00f3w dobrej spowiedzi<\/p>\n\n\n\n Ko\u015bci\u00f3\u0142 przypomina o pi\u0119ciu wa\u00adrunkach dobrej spowiedzi \u015bwi\u0119tej. S\u0105 nimi: rachunek sumienia, \u017cal za grzechy, mocne postanowienie poprawy, szczera spowied\u017a i zado\u015b\u0107uczynienie.<\/p>\n\n\n\n Przed rozpocz\u0119ciem rachunku su\u00admienia warto pomodli\u0107 si\u0119 do Ducha \u015awi\u0119tego, Matki Naj\u015bwi\u0119tszej, do swojego patrona i Anio\u0142a Str\u00f3\u017ca (zob. Dodatek). Nast\u0119pnie przeprowadzamy rachunek sumienia. Czym jest ten pierwszy wa\u00adrunek? Jest przegl\u0105dni\u0119ciem naszego serca w \u201elustrze\u201d s\u0142owa Bo\u017cego. S\u0142owo Bo\u017ce powinno os\u0105dzi\u0107 nas, nie nasze wewn\u0119trzne odczucia. Gdy uczestniczy\u00admy w rekolekcjach tym s\u0142owem, kt\u00f3re mo\u017ce nam pom\u00f3c, s\u0105 g\u0142oszone nauki rekolekcyjne. W sytuacji nadzwyczajnej, gdy znajdujemy si\u0119 w szpitalu, mo\u017ce\u00admy przeprowadzi\u0107 rachunek sumienia samodzielnie, w oparciu o przykazanie mi\u0142o\u015bci Boga i bli\u017aniego [\u201eB\u0119dziesz mi\u00ad\u0142owa\u0142 Pana, Boga swego, ca\u0142ym swoim sercem, ca\u0142\u0105 swoj\u0105 dusz\u0105, ca\u0142ym swoim umys\u0142em i ca\u0142\u0105 swoj\u0105 moc\u0105. B\u0119dziesz mi\u0142owa\u0142 swego bli\u017aniego jak siebie sa\u00admego\u201d (Mk 12, 30-31)], przypominaj\u0105c sobie Dekalog (por. Wj 20, 3-17) oraz przykazania ko\u015bcielne.<\/p>\n\n\n\n Przywo\u0142uj\u0105c przykazanie mi\u0142o\u015bci, jak i Dekalog, wa\u017cne jest ws\u0142uchanie si\u0119 w pocz\u0105tkowe s\u0142owa, kt\u00f3re kieruje do nas B\u00f3g. W pierwszym przypadku tymi s\u0142owami s\u0105: \u201ePierwsze jest: S\u0142uchaj, Izraelu, Pan B\u00f3g nasz, Pan jest jeden\u201d (Mk 12, 29), w drugim przypadku: \u201eJa jestem Pan, tw\u00f3j B\u00f3g, kt\u00f3ry ci\u0119 wywi\u00f3d\u0142 z zie\u00admi egipskiej, z domu niewoli\u201d (Wj20, 2). B\u00f3g m\u00f3wi do nas na pocz\u0105tku rachunku sumienia: \u201eS\u0142uchaj\u201d. Kogo mam s\u0142ucha\u0107? Najpierw mam s\u0142ucha\u0107 nie moich wy\u00adrzut\u00f3w sumienia, ale w\u0142a\u015bnie Boga. On mnie prowadzi przez \u017cycie, jak kiedy\u015b nar\u00f3d wybrany. Przypomina mi, \u017ce mnie bezgranicznie kocha, pomimo moich grzech\u00f3w, \u017ce jak Ojciec z przypowie\u015bci o synu marnotrawnym czeka na mnie, a\u017c przyjd\u0119 do Niego, \u017ce ma dla mnie plan zbawienia. Ten plan zosta\u0142 po\u00adtwierdzony i przypiecz\u0119towany Krwi\u0105 Jego Syna na krzy\u017cu. Gdy te tre\u015bci do\u00adcieraj\u0105 do mojego serca i umys\u0142u, wiem, \u017ce mog\u0119 si\u0119 powierzy\u0107 Bogu i w pe\u0142ni przed Nim otworzy\u0107. Do\u015bwiadczenie bezinteresownej mi\u0142o\u015bci zawsze otwiera cz\u0142owieka. Po wzbudzeniu aktu wiary winni\u015bmy powr\u00f3ci\u0107 do dziesi\u0119ciu s\u0142\u00f3w Boga, b\u0119d\u0105cych drogowskazami naszego \u017cycia \u2013 do Dekalogu, i zastanowi\u0107 si\u0119, czy i w jaki spos\u00f3b wype\u0142niamy te przykaza\u00adnia. W Dodatku podane s\u0105 propozycje pyta\u0144 w nawi\u0105zaniu do dziesi\u0119ciu przy\u00adkaza\u0144 Bo\u017cych, kt\u00f3re mog\u0105 nam pom\u00f3c w przeprowadzeniu rachunku sumienia.<\/p>\n\n\n\n Po rachunku sumienia powinni\u015bmy wyrazi\u0107 skruch\u0119 i przeprosi\u0107 Boga za pope\u0142nione grzechy. Wed\u0142ug nauki Ko\u015bcio\u0142a istnieje dwojaki rodzaj \u017calu: mniej doskona\u0142y i doskona\u0142y. \u017bal mniej doskona\u0142y, kt\u00f3ry wystarcza do godnego przyj\u0119cia sakramentu pokuty, prze\u017cywa ten, kto b\u0119d\u0105c pod wra\u017ceniem brzydoty swojego grzechu, l\u0119ka si\u0119 sprawiedliwej kary Bo\u017cej za grzechy w \u017cyciu doczesnym lub przysz\u0142ym. \u017bal doskona\u0142y za\u015b rodzi si\u0119 z mi\u0142o\u015bci do Boga. Prze\u017cywa go ten, kto zdaje sobie spraw\u0119 z tego, \u017ce grze\u00adchem zlekcewa\u017cy\u0142 i obrazi\u0142 Boga. Warto d\u0105\u017cy\u0107 do \u017calu doskona\u0142ego. Wyra\u017caj\u0105c skruch\u0119 przed Bogiem, mo\u017cna pos\u0142u\u00ad\u017cy\u0107 si\u0119: aktem \u017calu (\u201eAch \u017ca\u0142uj\u0119 za me z\u0142o\u015bci\u2026\u201d), s\u0142owami pokutnego Psalmu 51 (\u201eZmi\u0142uj si\u0119 nade mn\u0105, Bo\u017ce, w swojej \u0142askawo\u015bci\u2026\u201d), modlitw\u0105 zaproponowan\u0105 w Dodatku lub w\u0142asnymi s\u0142owami.<\/p>\n\n\n\n Z \u017calem za grzechy zwi\u0105zany jest trzeci warunek dobrej spowiedzi \u015bwi\u0119tej \u2013 postanowienie poprawy. Ko\u015bci\u00f3\u0142 zach\u0119\u00adca, aby postanowienie by\u0142o mocne. Przy wype\u0142nieniu tego warunku sakramentu pokuty nie wystarczaj\u0105 bowiem same tylko s\u0142owne deklaracje o postanowie\u00adniu poprawy. Powinni\u015bmy potwierdzi\u0107 je \u017cyciem, naszymi czynami. Wyrazem szczerej woli poprawy powinno by\u0107: po pierwsze, unikanie okazji do grzechu, po drugie, podj\u0119cie stanowczej pracy przynajmniej nad jednym z grzech\u00f3w. W sytuacji penitenta, kt\u00f3ry jest w szpi\u00adtalu, wyrazem jego woli poprawy mo\u017ce by\u0107 szczera modlitwa o realizacj\u0119 posta\u00adnowienia po powrocie do domu.<\/p>\n\n\n\n Czwartym warunkiem spowiedzi \u015bwi\u0119tej jest wyznanie grzech\u00f3w przed kap\u0142anem. O tym warunku m\u00f3wi\u0142 Chry\u00adstus aposto\u0142om: \u201eWe\u017amijcie Ducha \u015awi\u0119\u00adtego! Kt\u00f3rym odpu\u015bcicie grzechy, s\u0105 im odpuszczone, a kt\u00f3rym zatrzymacie, s\u0105 im zatrzymane\u201d (J 20, 22). To osobiste spotkanie z mi\u0142osiernym Bogiem za po\u015brednictwem kap\u0142ana mo\u017ce doko\u00adna\u0107 si\u0119 w ko\u015bciele \u2013 w konfesjonale (to zwyczajne miejsce wyznania grzech\u00f3w), w domu chorego (podczas tzw. obcho\u00addu chorych). Mo\u017ce tak\u017ce dokona\u0107 si\u0119 w szpitalu, w szczeg\u00f3lnych warunkach oddzia\u0142u covidowego. W ostatnim przy\u00adpadku, spowiednik zamiast ubranej su\u00adtanny i przewieszonej stu\u0142y ma w\u0142o\u017cony kombinezon, jak ka\u017cdy inny pracownik oddzia\u0142u. Przy wyznaniu grzech\u00f3w, ze strony penitenta wa\u017cne jest zachowa\u00adnie dyskrecji. Kap\u0142ana za\u015b obowi\u0105zuje tajemnica spowiedzi \u015bwi\u0119tej.<\/p>\n\n\n\n Ostatni, pi\u0105ty warunek spowiedzi \u015bwi\u0119tej to zado\u015b\u0107uczynienie. Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego tak m\u00f3wi o za\u00addo\u015b\u0107uczynieniu: \u201eWiele grzech\u00f3w przy\u00adnosi szkod\u0119 bli\u017aniemu. Nale\u017cy uczyni\u0107 wszystko, co mo\u017cliwe, aby j\u0105 naprawi\u0107 (na przyk\u0142ad odda\u0107 rzeczy ukradzione, przywr\u00f3ci\u0107 dobr\u0105 s\u0142aw\u0119 temu, kto zosta\u0142 oczerniony, wynagrodzi\u0107 krzywdy). Wy\u00admaga tego zwyczajna sprawiedliwo\u015b\u0107. Ponadto grzech rani i os\u0142abia samego grzesznika, a tak\u017ce jego relacj\u0119 z Bogiem i z drugim cz\u0142owiekiem. Rozgrzeszenie usuwa grzech, ale nie usuwa wszelkiego nieporz\u0105dku, jaki wprowadzi\u0142 grzech. Grzesznik pod\u017awigni\u0119ty z grzechu musi jeszcze odzyska\u0107 pe\u0142ne zdrowie ducho\u00adwe. Powinien zatem zrobi\u0107 co\u015b wi\u0119cej, by naprawi\u0107 swoje winy: powinien \u00abza\u00addo\u015b\u0107uczyni\u0107\u00bb w odpowiedni spos\u00f3b lub \u00abodpokutowa\u0107\u00bb za swoje grzechy. To zado\u015b\u0107uczynienie jest nazywane tak\u017ce \u00abpokut\u0105\u00bb\u201d (KKK 1459). Zadaj\u0105c pokut\u0119 chorym w szpitalu proponuj\u0119 czasem wsp\u00f3lne odm\u00f3wienie modlitwy pokutnej. Sam pobyt w szpitalu i trudno\u015bci z nim zwi\u0105zane, mog\u0105 by\u0107 okazj\u0105 do duchowe\u00adgo ofiarowania si\u0119 Bogu i wynagrodzenia Mu za nasze grzechy. Nieraz penitent sam proponuje, \u017ce chcia\u0142by ofiarowa\u0107 swoje cierpienia tak\u017ce za innych: za tych, kt\u00f3rych skrzywdzi\u0142 lub za tych, kt\u00f3rzy szczeg\u00f3lnie potrzebuj\u0105 jego duchowej pomocy. To trudna, a zarazem g\u0142\u0119boka forma zado\u015b\u0107uczynienia. W pojednaniu z bli\u017animi mo\u017ce pom\u00f3c tak\u017ce rozmowa. W sytuacji izolacji szpitalnej niemo\u017cliwe jest bezpo\u015brednie spotkanie z bli\u017animi, ale mo\u017cliwa jest rozmowa telefoniczna, w kt\u00f3rej mo\u017cna przeprosi\u0107 tych, kt\u00f3rym wyrz\u0105dzili\u015bmy krzywd\u0119.<\/p>\n\n\n\n Po spowiedzi \u015bwi\u0119tej, gdy jest przy nas kapelan szpitalny, mo\u017cna poprosi\u0107 go o sakrament namaszczenia chorych oraz Komuni\u0119 \u015bwi\u0119t\u0105. Na zako\u0144czenie mo\u017cna odm\u00f3wi\u0107 modlitw\u0119 (zob. Dodatek).<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce tych kilka wskaz\u00f3wek pomo\u017ce nam w godnym prze\u017cyciu wielkopostne\u00adgo sakramentu spowiedzi \u015bwi\u0119tej. Zach\u0119\u00adcam, aby skorzysta\u0107 r\u00f3wnie\u017c z Dodatku, kt\u00f3ry jako wk\u0142adk\u0119 przygotowali\u015bmy do kt\u00f3ry jako wk\u0142adk\u0119 przygotowali\u015bmy do bie\u017c\u0105cego numeru miesi\u0119cznika.<\/p>\n\n\n\n Sakrament chorych na oddziale szpitalnym<\/strong> Od samego pocz\u0105tku pos\u0142ugi ka\u00adp\u0142a\u0144skiej zostali mi powierzeni ludzie chorzy. Trzymam w r\u0119ce Obrz\u0119dy Chorych, kt\u00f3rych kartki t\u0142uste s\u0105 od oleju po\u015bwi\u0119conego przez biskupa na mszy krzy\u017cma w Wielki Czwartek oraz naczynie na olej chorych, kt\u00f3re sta\u00adle uzupe\u0142niam. Udzielanie sakramentu namaszczenia chorych wpisane jest dzi\u015b w moj\u0105 codzienno\u015b\u0107 kap\u0142a\u0144sk\u0105.<\/p>\n\n\n\n Kto przyjmuje namaszczenie chorych?<\/p>\n\n\n\n Sakrament namaszczenia proponuj\u0119 chorym na porannym i popo\u0142udniowym obchodzie w szpitalu, nierzadko przed operacj\u0105. Coraz wi\u0119cej os\u00f3b z w\u0142asnej inicjatywy prosi mnie o udzielenie na\u00admaszczenia. Nieraz udzielaniu tego sakramentu towarzysz\u0105 tak\u017ce zabawne okoliczno\u015bci. Gdy proponuj\u0119 sakrament, s\u0142ysz\u0119 czasem pytanie o to, czy jest on czym\u015b innym ni\u017c ostatnie namaszczenie. Gdy t\u0142umacz\u0119, \u017ce sakrament chorych nie jest ostatnim namaszczeniem, ale sakramentem uzdrowienia i umocnie\u00adnia, dopiero w\u00f3wczas pacjenci \u2013 jakby uspokojeni \u2013 prosz\u0105 o jego udzielenie. Te nie\u015bcis\u0142o\u015bci dotycz\u0105ce istoty sakramentu nie wynikaj\u0105 ze z\u0142ej woli czy niewiedzy, ale najcz\u0119\u015bciej s\u0105 zwi\u0105zane z dawnym nazewnictwem, kt\u00f3re wci\u0105\u017c jeszcze funkcjonuje w \u015bwiadomo\u015bci wielu os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n W jakiej sytuacji powinno si\u0119 wi\u0119c poprosi\u0107 kap\u0142ana o udzielenie tego sakra\u00admentu? Na pewno w sytuacji powa\u017cnej choroby, przed planowan\u0105 operacj\u0105 lub wtedy, gdy z powodu podesz\u0142ego wieku i s\u0142abn\u0105cych si\u0142 chory potrzebuje ducho\u00adwego umocnienia. Na oddzia\u0142ach dzie\u00adci\u0119cych namaszczenie mog\u0105 przyj\u0105\u0107 mali pacjenci pod warunkiem, \u017ce osi\u0105gn\u0119li taki poziom rozwoju, kt\u00f3ry pozwala im zro\u00adzumie\u0107 warto\u015b\u0107 tego sakramentu. Warto przypomnie\u0107, \u017ce sakrament chorych nie jest udzielany cz\u0142owiekowi jednorazo\u00adwo, jak np. chrzest \u015bwi\u0119ty. Namaszczenie w razie uzasadnionej potrzeby mo\u017cna przyj\u0105\u0107 wielokrotnie w ci\u0105gu \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n Biblijne korzenie namaszczenia chorych<\/p>\n\n\n\n O namaszczeniu chorych czytamy w Pi\u015bmie \u015bwi\u0119tym. Ewangelia \u015bw. Marka m\u00f3wi\u0105c o pos\u0142aniu dwunastu aposto\u0142\u00f3w, podaje, co by\u0142o owocem ich misji: \u201eOni wi\u0119c wyszli i wzywali do nawracania si\u0119. Wyrzucali te\u017c wiele z\u0142ych duch\u00f3w, a wielu chorych namaszczali olejem i uzdrawiali\u201d (Mk 6,12-13). Na podstawie tego fragmentu mo\u017cemy stwierdzi\u0107, \u017ce namaszczenie chorych jest sakramentem ustanowionym przez samego Chrystusa. M\u00f3wi o nim w swoim Li\u015bcie tak\u017ce \u015bw. Jakub Aposto\u0142. Odnajdujemy tam wa\u017cne \u015bwiadectwo udzielania tego sakramentu w pierwotnym Ko\u015bciele: \u201eChoruje kto\u015b w\u015br\u00f3d was? Niech sprowadzi kap\u0142an\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a, by si\u0119 modlili nad nim i na\u00adma\u015bcili go olejem w imi\u0119 Pana. A mo\u00addlitwa pe\u0142na wiary b\u0119dzie dla chorego ratunkiem i Pan go pod\u017awignie, a je\u015bliby pope\u0142ni\u0142 grzechy, b\u0119d\u0105 mu odpuszczone\u201d (Jk 5,14-15).<\/p>\n\n\n\n Kilkuletnie do\u015bwiadczenie kapela\u0144\u00adskie pozwala mi dostrzec, \u017ce choroba i cierpienie nale\u017c\u0105 do najtrudniejszych moment\u00f3w w \u017cyciu. W tym trudnym okresie cz\u0142owiek do\u015bwiadcza niemocy oraz r\u00f3\u017cnego rodzaju ogranicze\u0144. Zw\u0142asz\u00adcza obecny czas pandemii pokazuje, \u017ce choroba bywa nieprzewidywalna, nie\u00adrzadko prowadz\u0105c tak\u017ce do \u015bmierci. Pan Jezus wiedzia\u0142, co prze\u017cywa cz\u0142owiek cierpi\u0105cy, dlatego uzdrawia\u0142 chorych. Towarzyszy\u0142y temu gesty, kt\u00f3re czyni\u0142 wobec chorych, np. na\u0142o\u017cenie r\u0105k (por. Mk 7, 32-36; 8, 22-25), b\u0142ota, obmycie w wodzie (por. J 9, 6-15).<\/p>\n\n\n\n Gesty Jezusa gestami Ko\u015bcio\u0142a<\/p>\n\n\n\n Sakrament namaszczenia chorych bogaty jest w gesty i wymowne s\u0142owa, przez kt\u00f3re dzisiaj dzia\u0142a Chrystus w Ko\u00ad\u015bciele. Sprawowanie tego sakramentu ma charakter nabo\u017ce\u0144stwa (obrz\u0119du), niezale\u017cnie czy jest udzielany jednemu choremu, czy grupie os\u00f3b. Zach\u0119cam, aby nie by\u0107 tylko biernym uczestnikiem udzielanego nam sakramentu, ale w\u0142\u0105czy\u0107 si\u0119 aktywnie w to, co czyni kap\u0142an.<\/p>\n\n\n\n Szczeg\u00f3lnymi momentami tego nabo\u017ce\u0144stwa s\u0105: litania \u2013 gdzie chory powtarza s\u0142owa wezwania \u201eWys\u0142uchaj nas Panie\u201d oraz modlitwa dzi\u0119kczynna nad olejem \u2013 podczas kt\u00f3rej przyjmu\u00adj\u0105cy namaszczenie wypowiada s\u0142owa \u201eB\u0142ogos\u0142awiony jeste\u015b Bo\u017ce, teraz i na wielki\u201d. Najwa\u017cniejszym momentem obrz\u0119du namaszczenia jest modlitwa poprzedzona gestem na\u0142o\u017cenia r\u0119ki przez kap\u0142ana na g\u0142ow\u0119 chorego. Oto s\u0142owa tej wa\u017cnej modlitwy (jest to tak zwana formu\u0142a sakramentalna): \u201ePrzez to \u015bwi\u0119te namaszczenie niech Pan w swoim niesko\u0144czonym mi\u0142osierdziu wspomo\u017ce ciebie \u0142ask\u0105 Ducha \u015awi\u0119tego. Pan, kt\u00f3ry odpuszcza ci grzechy, niech ci\u0119 wybawi i \u0142askawie pod\u017awignie\u201d. Kap\u0142an wypowia\u00addaj\u0105c te s\u0142owa, namaszcza kolejno czo\u00ad\u0142o i d\u0142onie chorego. Osoba przyjmuj\u0105ca namaszczenie, odpowiada dwukrotnie: \u201eAmen\u201d (po namaszczeniu czo\u0142a i d\u0142oni).<\/p>\n\n\n\n Gest dotkni\u0119cia czo\u0142a chorego przez kap\u0142ana przywo\u0142uje obecno\u015b\u0107 Ducha \u015awi\u0119tego, kt\u00f3rego \u0142aska tak bardzo po\u00adtrzebna jest cierpi\u0105cemu. Nie zapominaj\u00admy, \u017ce pierwszym owocem sakramentu namaszczenia chorych jest \u0142aska umoc\u00adnienia, pokoju i odwagi, by przezwyci\u0119\u017cy\u0107 trudno\u015bci zwi\u0105zane ze stanem ci\u0119\u017ckiej choroby lub staro\u015bci (por. KKK 1520). Zreszt\u0105 wyra\u017ca to ju\u017c sama modlitwa po namaszczeniu chorych, w czasie kt\u00f3rej prosi si\u0119 Ducha \u015awi\u0119tego, by pokrzepi\u0142 chor\u0105 osob\u0119, przywr\u00f3ci\u0142 jej pe\u0142ne zdro\u00adwie duszy i cia\u0142a do pe\u0142nienia swoich obowi\u0105zk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Wspomniane gesty dotkni\u0119cia cia\u00ad\u0142a chorego maj\u0105 swoje \u017ar\u00f3d\u0142o w gestach Chrystusa. Na przyk\u0142ad gdy uzdrawia\u0142 g\u0142uchoniemego, \u201ewzi\u0105\u0142 go na bok, z dala od t\u0142umu, w\u0142o\u017cy\u0142 palce w jego uszy i \u015blin\u0105 dotkn\u0105\u0142 mu j\u0119zyka\u201d (Mk 7, 33). Podobne gesty towarzyszy\u0142y Jezusowi przy uzdro\u00adwieniu te\u015bciowej Piotra (por. \u0141k 4, 38-39), czy tr\u0119dowatego, kt\u00f3remu Jezus kaza\u0142 wyci\u0105gn\u0105\u0107 r\u0119k\u0119, a nast\u0119pnie jej dotkn\u0105\u0142 (por. Mk 1, 40-45).<\/p>\n\n\n\n Namaszczenie chorych w czasach koronawirusa<\/p>\n\n\n\n Jak udziela\u0107 namaszczenia chorych na oddzia\u0142ach covidowych? To wa\u017cne pytanie, z kt\u00f3rym musieli zmierzy\u0107 si\u0119 kapelani. Kodeks Prawa Kanoniczne\u00adgo pozwala w sytuacjach wyj\u0105tkowych przy namaszczeniu u\u017cy\u0107 odpowiedniego oraz ograniczenia wynikaj\u0105ce z kon\u00adtaktu z zaka\u017conymi, s\u0105 takimi wyj\u0105t\u00adkowymi okoliczno\u015bciami. W praktyce duszpasterskiej na oddziale covidowym kapelan zak\u0142ada kombinezon oraz r\u0119ka\u00adwiczki chroni\u0105ce go przed zaka\u017ceniem. Wcze\u015bniej, w sterylnych warunkach przygotowuje gaziki nas\u0105czone olejem chorych i wnosi je na oddzia\u0142 (do tzw. strefy brudnej) w foliowych woreczkach zamkni\u0119tych w odpowiednim, r\u00f3wnie\u017c sterylnym naczyniu. Niczego, co wnosi na oddzia\u0142 covidowy, nie mo\u017ce p\u00f3\u017aniej wynie\u015b\u0107 z powrotem poza oddzia\u0142 (do tzw. strefy czystej).<\/p>\n\n\n\n Z do\u015bwiadczenia duszpasterskiego dodam, \u017ce wa\u017cne jest dla mnie r\u00f3w\u00adnie\u017c s\u0142owo wypowiadane do chorego \u2013 Ewangelia. Widz\u0119, \u017ce us\u0142yszane s\u0142owo Bo\u017ce rodzi u chorych wiar\u0119, poruszaj\u0105c ich wn\u0119trza. Nieraz mam wra\u017cenie, \u017ce wielu z nich przez lata nie mia\u0142o kon\u00adtaktu ze s\u0142owem Bo\u017cym. Dlatego jest to czasem jedyna okazja, by kto\u015b us\u0142ysza\u0142 o mi\u0142osierdziu Pana Boga i o Jego mi\u00ad\u0142o\u015bci. Jezus tak\u017ce uzdrawia\u0142 przez s\u0142o\u00adwo. Jego cudownym interwencjom nie zawsze towarzyszy\u0142 dotyk. Wystarczy wspomnie\u0107 histori\u0119 paralityka, kt\u00f3re\u00adgo przyniesiono do Jezusa. Jezus nie dotykaj\u0105c go, przywr\u00f3ci\u0142 mu zdrowie oraz odpu\u015bci\u0142 jego grzechy (zob. \u0141k 5,17-26).<\/p>\n\n\n\n Namaszczenie chorych a uzdrowienie duchowe<\/p>\n\n\n\n Udzielony choremu sakrament namaszczenia cz\u0119sto zmienia jego duchowe nastawienie. Zdarza si\u0119, \u017ce osoba po przyj\u0119ciu namaszczenia cho\u00adrych nie tylko zaczyna akceptowa\u0107 stan nieuleczalnej choroby, \u0142\u0105czy\u0107 j\u0105 z krzy\u00ad\u017cem Jezusa, ale do\u015bwiadcza r\u00f3wnie\u017c g\u0142\u0119bokiej przemiany \u017cycia. Sakrament namaszczenia nieraz pomaga cz\u0142owie\u00adkowi choremu zrobi\u0107 krok w kierunku pojednania si\u0119 z bli\u017animi i przebacze\u00adnia doznanych krzywd. Namaszczenie pozwala zobaczy\u0107 w chorobie blisko\u015b\u0107 i moc Boga oraz dostrzec wymiar zbaw\u00adczy samego cierpienia.<\/p>\n\n\n\n W tym miejscu warto przypomnie\u0107 zwi\u0105zek sakramentu namaszczenia chorych z sakramentem pokuty i po\u00adjednania. Je\u017celi chory nie jest w stanie \u0142aski u\u015bwi\u0119caj\u0105cej, przed namaszcze\u00adniem powinien odby\u0107 najpierw spo\u00adwied\u017a sakramentaln\u0105. Chyba, \u017ce jest nieprzytomny, w\u00f3wczas namaszczenie g\u0142adzi jego grzechy, oczywi\u015bcie pod warunkiem, \u017ce mia\u0142 on pragnienie wyspowiadania si\u0119 przed zapadni\u0119\u00adciem w nie\u015bwiadomo\u015b\u0107. Po przyj\u0119ciu namaszczenia chorych, udzielana jest Komunia \u015bwi\u0119ta. Zdarza si\u0119, \u017ce osoba nieprzytomna zostaje namaszczona na pro\u015bb\u0119 rodziny lub personelu medycz\u00adnego, a po odzyskaniu przytomno\u015bci, osobi\u015bcie prosi kap\u0142ana o spowied\u017a \u015bwi\u0119t\u0105.<\/p>\n\n\n\n Namaszczenie chorych a uzdrowienie fizyczne<\/p>\n\n\n\n Chocia\u017c namaszczenie chorych nie powinno by\u0107 odczytywane wy\u0142\u0105cznie w kategoriach fizycznego uzdrowienia, to nie mo\u017cna takiego wykluczy\u0107. Przy\u00adchodz\u0105 mi na my\u015bl obrazy z oddzia\u00ad\u0142\u00f3w szpitalnych. \u201eChoroba ma zawsze oblicze, ma oblicze ka\u017cdego chorego\u201d \u2013 przypomina nam papie\u017c Franciszek w or\u0119dziu na \u015awiatowy Dzie\u0144 Chorego. Mam przed oczyma takie oblicza kon\u00adkretnej choroby, konkretnych chorych i konkretnych uzdrowie\u0144.<\/p>\n\n\n\n Na pocz\u0105tku mojej pos\u0142ugi w szpi\u00adtalu w Chorzowie zosta\u0142em wezwany na OIOM, gdzie udzieli\u0142em sakramentu namaszczenia dw\u00f3m chorym kobietom. Po kilku dniach dowiedzia\u0142em si\u0119 od piel\u0119gniarek, \u017ce kobiety te wr\u00f3ci\u0142y do zdrowia. Wspominam tak\u017ce jedn\u0105 z pacjentek szpitala tymczasowego w Mi\u0119dzynarodowym Centrum Kon\u00adgresowym w Katowicach. Pani Iwona przebywa\u0142a na OIOMIE, z ci\u0119\u017ckimi powik\u0142aniami CO\u00adVID-19 i nie by\u0142o nadziei na jej powr\u00f3t do zdrowia. Widz\u0105c j\u0105 nieprzytomn\u0105, zdecydowa\u00ad\u0142em si\u0119 udzieli\u0107 jej sakramen\u00adtu namaszczenia chorych. Po kilkunastu dniach okaza\u0142o si\u0119, \u017ce pani Iwona odzyska\u0142a przytomno\u015b\u0107 i wr\u00f3ci\u0142a do zdrowia. Dzisiaj u\u015bmie\u00adcha si\u0119, cieszy si\u0119 z ka\u017cdej chwili \u017cycia, jest wdzi\u0119czna za udzielenie jej tego sakramentu, bo \u2013 jak sama m\u00f3wi \u2013 zawdzi\u0119cza osobist\u0105 sytuacj\u0119 w\u0142a\u015bnie namaszczeniu chorych.<\/p>\n\n\n\n B\u00f3g ma moc dzia\u0142a\u0107 w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b. W sakramencie namaszczenia chorych zawsze przychodzi do cz\u0142owieka z po\u00admoc\u0105 w cierpieniu i z umocnieniem jego wiary. Pokrzepia jego duchowe si\u0142y i udziela swojej \u0142aski. B\u00f3g przez dzia\u00ad\u0142anie sakramentu namaszczenia cho\u00adrych mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c \u2013 na co wskazuj\u0105 przytoczone przyk\u0142ady \u2013 przywr\u00f3ci\u0107 cz\u0142owiekowi zdrowie cia\u0142a i sprawi\u0107, \u017ce wr\u00f3c\u0105 tak\u017ce jego si\u0142y fizyczne.<\/p>\n\n\n\n \u201eJedni drugich brzemiona no\u015bcie\u201d<\/p>\n\n\n\n Czas pandemii koronawirusa u\u015bwia\u00addamia nam jak bardzo chorzy potrzebuj\u0105 obecno\u015bci nie tylko bliskich, ale przede wszystkim Boga. W sytuacji, w kt\u00f3rej chorzy pozbawieni s\u0105 bliskich na od\u00addzia\u0142ach, Ko\u015bci\u00f3\u0142 posy\u0142a do nich kape\u00adlan\u00f3w. Oni za\u015b przynosz\u0105 im konkretn\u0105, realn\u0105 obecno\u015b\u0107 Jezusa w sakramentach \u015bwi\u0119tych.<\/p>\n\n\n\n Przywo\u0142uj\u0119 w pami\u0119ci pi\u0119kny bi\u00adblijny obraz \u2013 uzdrowienie s\u0142ugi setnika, kt\u00f3ry spotykaj\u0105c Jezusa w Kafarnaum prosi\u0142 go: \u201ePanie, s\u0142uga m\u00f3j le\u017cy w domu sparali\u017cowany i bardzo cierpi\u201d (Mt 8, 6). Jezus pochwali\u0142 wiar\u0119 setnika: \u201eU nikogo w Izraelu nie znalaz\u0142em tak wielkiej wiary\u201d (Mt 8, 10). To ze wzgl\u0119du na wiar\u0119 setnika w tej samej godzinie jego s\u0142uga odzyska\u0142 zdrowie.<\/p>\n\n\n\n Zwracam si\u0119 w tym miejscu z pro\u015bb\u0105 do samych chorych, ale szczeg\u00f3lnie do ich rodzin \u2013 nie czekajmy na ostatni moment choroby, zadbajmy o to, by nasi bliscy chorzy byli zaopatrzeni sakramentami. Oka\u017cmy im w ten spos\u00f3b serce. Oby\u015bmy wszyscy: bliscy chorych, pracownicy s\u0142u\u017c\u00adby zdrowia i kapelani prze\u017cywali swoje \u017cycie w poczuciu odpowiedzialno\u015bci i z my\u015bl\u0105 o chorych oraz o ich zbawieniu. Tak wiele zale\u017cy od naszej wra\u017cliwo\u015bci na sprawy duchowe, kt\u00f3re s\u0105 istotnym wy\u00admiarem uzdrowienia cz\u0142owieka chorego.<\/p>\n\n\n\n O pojednaniu z Bogiem w szpitalu<\/strong> W czasie pobytu w szpitalu bardzo cz\u0119sto dokonuje si\u0119 w sercu chorego przebudo\u00adwanie relacji do Pana Boga. Czasem dzieje si\u0119 tak, \u017ce cz\u0142owiek podczas cho\u00adroby zamyka si\u0119 ca\u0142kowicie na Boga, a nawet \u2013 w skrajnej sytuacji \u2013 dochodzi do przekonania, \u017ce Boga nie ma. Postawy takie s\u0105 wyrazem rozczarowania cz\u0142o\u00adwieka Panem Bogiem. Chory czuje, \u017ce B\u00f3g go opu\u015bci\u0142, \u017ce zapomnia\u0142 o nim, \u017ce nie wys\u0142uchuje jego modlitw, kt\u00f3re najcz\u0119\u015bciej dotycz\u0105 pragnienia powrotu do zdrowia. Gdy zdrowie nie powraca, cz\u0142owiek zaczyna w\u0105tpi\u0107 w mi\u0142o\u015b\u0107 Boga, a tak\u017ce w Jego wszechmoc. To mo\u017ce doprowadzi\u0107 do ca\u0142kowitego zamkni\u0119cia si\u0119 na Pana Boga. Cz\u0119\u015bciej jednak czas pobytu w szpitalu prowadzi cz\u0142owieka do nowego otwarcia si\u0119 na \u0142ask\u0119 Bo\u017c\u0105. Przys\u0142owie \u201ejak trwoga, to do Boga\u201d zawiera w sobie podstawow\u0105 prawd\u0119, \u017ce w\u0142a\u015bnie do\u015bwiadczenie krucho\u015bci w\u0142asnego \u017cycia i prze\u017cywane cierpienia otwieraj\u0105 ludzi na Bo\u017c\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107. I dlatego te\u017c wiele os\u00f3b le\u017c\u0105c w szpitalu, przyst\u0119\u00adpuje do sakramentu pokuty i pojednania. Czasem dzieje si\u0119 to wr\u0119cz po d\u0142ugim okresie niespowiadania si\u0119. Warto zatem zatrzyma\u0107 si\u0119 nad tajemnic\u0105 pojedna\u00adnia cz\u0142owieka z Bogiem, dokonuj\u0105c\u0105 si\u0119 podczas pobytu w szpitalu. Rozwa\u017cania te mo\u017cna oczywi\u015bcie odnie\u015b\u0107 tak\u017ce do sytuacji prze\u017cywania choroby w innej plac\u00f3wce medycznej b\u0105d\u017a we w\u0142asnym domu.<\/p>\n\n\n\n Czy ba\u0107 si\u0119 spowiedzi?<\/p>\n\n\n\n Zwyczajnym i podstawowym spo\u00adsobem pojednania si\u0119 cz\u0142owieka z Bo\u00adgiem jest sakrament pokuty. Gdy chory pragnie wr\u00f3ci\u0107 do Pana Boga, w\u00f3wczas prosi kapelana szpitalnego o spowied\u017a<\/p>\n\n\n\n \u015bwi\u0119t\u0105. Bardzo cz\u0119sto odbywa si\u0119 ona przy \u0142\u00f3\u017cku w sali szpitalnej, czasem w kaplicy. W sytuacji, gdy poprzednia spowied\u017a mia\u0142a miejsce dawno temu, na przyk\u0142ad kilka lub kilkana\u015bcie lat, chory prze\u017cywa r\u00f3\u017cne niepokoje. Po pierwsze zastanawia si\u0119, jak zostanie przyj\u0119ty przez kap\u0142ana. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce m\u0105dry duszpasterz w tego typu przypadkach do\u015bwiadcza w sercu tej samej rado\u015bci, kt\u00f3r\u0105 prze\u017cy\u0142 ewangeliczny ojciec podczas powrotu syna marnotrawnego oraz pasterz, gdy znalaz\u0142 zagubion\u0105 owc\u0119. Dlatego nie nale\u017cy ba\u0107 si\u0119 spowiedzi z powodu reakcji kap\u0142ana. Po drugie chory, kt\u00f3ry od dawna nie przyst\u0119powa\u0142 do spowiedzi mo\u017ce prze\u017cywa\u0107 l\u0119k z powodu tego, \u017ce albo nie pami\u0119ta formu\u0142ek, kt\u00f3re nale\u017cy wypowiedzie\u0107 przy wyznaniu grzechu, albo te\u017c nie potrafi w spos\u00f3b w\u0142a\u015bciwy wyzna\u0107 samych grzech\u00f3w. Tak\u017ce w takich przypadkach warto przezwyci\u0119\u017ca\u0107 strach, pami\u0119ta\u00adj\u0105c, \u017ce roztropny kapelan przyjdzie ze wsparciem, pomagaj\u0105c w przeprowa\u00addzeniu rachunku sumienia i w wyznaniu grzech\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Najwa\u017cniejszym elementem pojed\u00adnania cz\u0142owieka z Bogiem jest wzbudze\u00adnie \u017calu za grzechy. Szczery i g\u0142\u0119boki \u017cal otwiera ludzkie serce na mi\u0142osierdzie Bo\u017ce. Taki \u017cal prze\u017cy\u0142 wspomniany syn marnotrawny: \u201eOjcze, zgrzeszy\u0142em przeciw Bogu i wzgl\u0119dem ciebie\u201d (\u0141k 15, 18). \u017bal doprowadzi\u0142 go z powrotem do domu ojca. \u017bal to nie tylko smutek z powodu w\u0142asnych grzech\u00f3w, ale to przede wszystkim uznanie, \u017ce naszymi grzechami obrazili\u015bmy dobrego Boga. \u017bal to nie tylko uczucie, ale to postawa zwr\u00f3cenia si\u0119 w stron\u0119 Boga, powi\u0105zana z pro\u015bb\u0105 o mi\u0142osierdzie i przebacze\u00adnie grzech\u00f3w. Mo\u017cna go wypowie\u00addzie\u0107 w\u0142asnymi s\u0142owami, mo\u017cna te\u017c pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 pi\u0119kn\u0105 formu\u0142\u0105 modlitwy, nazywanej aktem \u017calu: \u201eAch, \u017ca\u0142uj\u0119 za me z\u0142o\u015bci, jedynie dla Twej mi\u0142o\u015bci. B\u0105d\u017a mi\u0142o\u015bciw mnie grzesznemu, do poprawy d\u0105\u017c\u0105cemu\u201d. Wida\u0107 w tre\u015bci tej modlitwy, \u017ce dobry \u017cal powi\u0105zany jest postanowieniem poprawy.<\/p>\n\n\n\n Z woli Chrystusa pojednanie cz\u0142o\u00adwieka z Bogiem dokonuje si\u0119 przez po\u00ads\u0142ug\u0119 Ko\u015bcio\u0142a. Jezus bowiem, przeka\u00adzuj\u0105c aposto\u0142om dar Ducha \u015awi\u0119tego, da\u0142 im w\u0142adz\u0119 odpuszczania i zatrzy\u00admywania grzech\u00f3w: \u201eWe\u017amijcie Ducha \u015awi\u0119tego! Kt\u00f3rym odpu\u015bcicie grzechy, s\u0105 im odpuszczone, a kt\u00f3rym zatrzy\u00admacie, s\u0105 im zatrzymane\u201d (J 20, 22n). Od tamtego czasu pojednanie z Bo\u00adgiem odbywa si\u0119 w obecno\u015bci i przez pos\u0142ug\u0119 przedstawiciela Ko\u015bcio\u0142a. Dla\u00adtego wzbudzaj\u0105c \u017cal za grzechy, wy\u00adznajemy je spowiednikowi, zasadniczo w konfesjonale, ale te\u017c \u2013 gdy jeste\u015bmy w szpitalu \u2013 czynimy to na \u0142\u00f3\u017cku w sali szpitalnej.<\/p>\n\n\n\n Kt\u00f3re grzechy s\u0105 ci\u0119\u017ckie?<\/p>\n\n\n\n W sakramencie pokuty cz\u0142owiek zobowi\u0105zany jest do wyznania wszyst\u00adkich grzech\u00f3w ci\u0119\u017ckich. Je\u015bli szczerze za nie \u017ca\u0142uje i postanawia popraw\u0119, w\u00f3wczas nast\u0119puje rozgrzeszenie, czyli odpuszczenie grzech\u00f3w, kt\u00f3rego udziela B\u00f3g przez pos\u0142ug\u0119 spowiednika w mocy otrzymanego w dniu \u015bwi\u0119ce\u0144 kap\u0142a\u0144skich Ducha \u015awi\u0119tego. Oczywi\u00ad\u015bcie, w spowiedzi mo\u017cna tak\u017ce wyzna\u0107 grzechy lekkie i powszednie, kt\u00f3rych odpuszczenie tak\u017ce nast\u0119puje.<\/p>\n\n\n\n W tym miejscu rodzi si\u0119 nie\u0142atwe pytanie o to, co jest grzechem ci\u0119\u017ckim, a co lekkim. Katechizmowa definicja m\u00f3wi, \u017ce grzechem ci\u0119\u017ckim jest powa\u017c\u00adne wykroczenie przeciw przykazaniu Bo\u017cemu, dokonane w spos\u00f3b \u015bwiado\u00admy i dobrowolny. Warto tu wymieni\u0107 kilka przyk\u0142ad\u00f3w powa\u017cnych wykro\u00adcze\u0144 przeciw Dekalogowi: przeciw pierwszemu przykazaniu \u2013 odej\u015bcie od wiary w Boga; przeciw trzeciemu przykazaniu \u2013 zaniedbanie niedziel\u00adnej Mszy \u015bwi\u0119tej (przykazanie Bo\u017ce jest tu doprecyzowane przez przyka\u00adzanie ko\u015bcielne); przeciw czwartemu przykazaniu \u2013 brak troski o starszych, schorowanych rodzic\u00f3w; przeciw pi\u0105\u00adtemu przykazaniu \u2013 aborcja, pomoc w jej dokonaniu, popieranie jej; przeciw sz\u00f3stemu przykazaniu \u2013 cudzo\u0142\u00f3stwo, czyli podejmowanie wsp\u00f3\u0142\u017cycia z osob\u0105 niezwi\u0105zan\u0105 sakramentem ma\u0142\u017ce\u0144stwa, przeciw si\u00f3dmemu przykazaniu \u2013 nie\u00aduczciwo\u015b\u0107 finansowa; przeciw \u00f3smemu \u2013 oszczerstwo, znies\u0142awienie czyjego\u015b imienia, np. w mediach. To tylko nie\u00adkt\u00f3re przypadki powa\u017cnych wykro\u00adcze\u0144 przeciw przykazaniom Bo\u017cym. Nie zawsze dokonuj\u0105 si\u0119 one w pe\u0142ni \u015bwiadomie i dobrowolnie i wtedy wina cz\u0142owieka zmniejsza si\u0119, a nawet nie ma jej w og\u00f3le. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 tu postawa odej\u015bcia od wiary, prowadz\u0105ca do niewiary. Jest to jedno z najpowa\u017c\u00adniejszych wykrocze\u0144 przeciw Bo\u017cemu przykazaniu. Jednak mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107, \u017ce to odwr\u00f3cenie si\u0119 od Boga nie jest w pe\u0142ni dobrowolne, gdy\u017c ma miej\u00adsce pod wp\u0142ywem bardzo negatyw\u00adnych emocji, zwi\u0105zanych na przyk\u0142ad z powa\u017cnym cierpieniem.<\/p>\n\n\n\n Cho\u0107 odej\u015bcie od Boga jest czym\u015b naprawd\u0119 powa\u017cnym, to jednak wina za ten akt mo\u017ce by\u0107 zmniejszona wskutek towarzysz\u0105cych mu okoliczno\u015bci np. ci\u0119\u017ckiej choroby, kt\u00f3ra zrodzi\u0142a nega\u00adtywne emocje wzgl\u0119dem samego Boga. Inn\u0105 sytuacj\u0105 niezachowania przyka\u00adzania Bo\u017cego jest nieuczestniczenie w niedzielnej Mszy \u015bwi\u0119tej. Mo\u017ce by\u0107 ono skutkiem dobrowolnej decyzji wy\u00adjechania w g\u00f3ry na weekend i wtedy jest grzechem ci\u0119\u017ckim, ale mo\u017ce te\u017c by\u0107 powodowane chorob\u0105: w takim przy\u00adpadku grzechu nie ma, bo pozostanie w domu wynika z troski o zdrowie. Poza wymienionymi powy\u017cej ci\u0119\u017ckimi wyst\u0105\u00adpieniami przeciw Bo\u017cym przykazaniom pojawiaj\u0105 si\u0119 w naszym \u017cyciu grzechy lekkie, zwi\u0105zane z naszymi s\u0142abo\u015bciami. Mog\u0105 to by\u0107 jakie\u015b drobne z\u0142o\u015bci, znie\u00adcierpliwienia, zdenerwowania. Maj\u0105 one charakter grzech\u00f3w lekkich.<\/p>\n\n\n\n Czy ksi\u0105dz mo\u017ce nie udzieli\u0107 rozgrzeszenia?<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli cz\u0142owiek pope\u0142ni\u0142 grzechy, czy to ci\u0119\u017ckie, czy lekkie, to wyznanie ich w spowiedzi powi\u0105zane ze szczerym \u017calem, prowadzi do ich odpuszczenia. W tym miejscu rodzi si\u0119 pytanie: czy grzech mo\u017ce nie zosta\u0107 odpuszczony? Ju\u017c wy\u017cej wspomniano, \u017ce Pan Jezus da\u0142 w\u0142adz\u0119 nie tylko odpuszczania, ale i za\u00adtrzymywania grzech\u00f3w. Taka sytuacja mo\u017ce mie\u0107 miejsce, gdy cz\u0142owiek nie \u017ca\u0142uje swoich grzech\u00f3w i nie postana\u00adwia poprawy. Zatrzymanie grzech\u00f3w, czyli nieudzielenie rozgrzeszenia mo\u017ce mie\u0107 miejsce na przyk\u0142ad wtedy, gdy cz\u0142owiek trwa w nieprawid\u0142owej sytu\u00adacji ma\u0142\u017ce\u0144skiej, to znaczy \u017cyje z drug\u0105 osob\u0105 bez \u015blubu ko\u015bcielnego. Od razu trzeba zaznaczy\u0107, \u017ce sytuacja ta wyma\u00adga bardziej szczeg\u00f3\u0142owego om\u00f3wienia. Przede wszystkim nale\u017cy wyr\u00f3\u017cni\u0107 dwa przypadki.<\/p>\n\n\n\n Pierwszy to taki, w kt\u00f3rym obydwie osoby trwaj\u0105ce w zwi\u0105zku, nie maj\u0105 przeszkody do zawarcia ma\u0142\u017ce\u0144stwa sakramentalnego; \u017cyj\u0105 albo w zwi\u0105zku partnerskim albo s\u0105 po \u015blubie jedynie cywilnym. Sposobem naprawy takiej sytuacji jest zawarcie sakramentalnego ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Zwykle, na kr\u00f3tko przed takim \u015blubem osoby przyst\u0119puj\u0105 do spo\u00adwiedzi. To w niej oddaj\u0105 mi\u0142osierdziu Bo\u017cemu swoje dotychczas nieupo\u00adrz\u0105dkowane \u017cycie i w\u0142a\u015bnie podejmuj\u0105 jego zmian\u0119. Wyrazem tej zmiany jest zawarcie \u015blubu ko\u015bcielnego. W praktyce szpitalnej sytuacja mo\u017ce wygl\u0105da\u0107 nast\u0119\u00adpuj\u0105co: chory \u017cyj\u0105cy dotychczas w nie\u00aduporz\u0105dkowanym zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skim (bez przeszkody), przyst\u0119puje do spo\u00adwiedzi i postanawia w niej bezpo\u015brednio po wyj\u015bciu ze szpitala uporz\u0105dkowa\u0107 swoj\u0105 sytuacj\u0119 ma\u0142\u017ce\u0144sk\u0105. Wystarczy, \u017ce po wyj\u015bciu ze szpitala uda si\u0119 do urz\u0119du parafialnego i wyrazi gotowo\u015b\u0107 zawarcia sakramentalnego ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Podobne przyk\u0142ady porz\u0105dkowania \u017cycia ma\u0142\u017ce\u0144\u00adskiego mia\u0142y miejsce w hospicjach, kiedy to osoba terminalnie chora pragn\u0119\u0142a na kr\u00f3tko przed \u015bmierci\u0105 zawrze\u0107 sakra\u00adment ma\u0142\u017ce\u0144stwa. Formalno\u015bci \u015blubne s\u0105 w takich przypadkach uproszczone, ale \u2013 co wa\u017cne \u2013 mo\u017cliwe do zrealizowania.<\/p>\n\n\n\n Drugi przypadek jest bar\u00addziej z\u0142o\u017cony. Chodzi miano\u00adwicie o osoby \u017cyj\u0105ce w zwi\u0105zku niesakramentalnym, przy czym przynajmniej jedna ze stron ma przeszkod\u0119, to znaczy wcze\u015bniej \u017cy\u0142a w wa\u017cnym zwi\u0105zku sakramentalnym. Osoby takie nie mog\u0105 przyst\u0119powa\u0107 do sakrament\u00f3w \u015bwi\u0119tych, gdy\u017c trwaj\u0105 w nieprawid\u0142owej sytuacji ma\u0142\u017ce\u0144skiej, kt\u00f3rej nie mog\u0105 uporz\u0105dkowa\u0107 przez zawarcie nowego \u015blubu ko\u015bcielnego. Czy taka osoba mo\u017ce przyst\u0105pi\u0107 do spowiedzi \u015bwi\u0119tej przebywaj\u0105c w szpitalu? Zgodnie z zaleceniem papie\u017ca Franciszka trze\u00adba tutaj uwzgl\u0119dni\u0107 r\u00f3\u017cnego typu oko\u00adliczno\u015bci, gdy\u017c ka\u017cda sytuacja jest inna. W obliczu niebezpiecze\u0144stwa \u015bmierci zwi\u0105zanego z powa\u017cn\u0105 chorob\u0105 lub z jej terminaln\u0105 faz\u0105 cz\u0142owiek mo\u017ce pojed\u00adna\u0107 si\u0119 z Bogiem w sakramencie pokuty, oddaj\u0105c ca\u0142e swoje \u017cycie mi\u0142osierdziu Bo\u017cemu. W obliczu bliskiej \u015bmierci cz\u0142owiek, kt\u00f3ry wcze\u015bniej \u017cy\u0142 w zwi\u0105z\u00adku niesakramentalnym, mo\u017ce przyst\u0105pi\u0107 do spowiedzi \u015bwi\u0119tej, do namaszczenia chorych oraz do Komunii \u015bwi\u0119tej. Gdy natomiast nie ma bezpo\u015bredniego za\u00adgro\u017cenia dla \u017cycia, nale\u017cy \u2013 b\u0119d\u0105c wier\u00adnym nauczaniu Ko\u015bcio\u0142a \u2013 pozosta\u0107 bez przyst\u0119powania do sakrament\u00f3w. Na\u00aduka Ko\u015bcio\u0142a wyp\u0142ywa wprost ze s\u0142\u00f3w Pana Jezusa: \u201eKa\u017cdy, kto oddala swoj\u0105 \u017con\u0119, a bierze inn\u0105, pope\u0142nia cudzo\u0142\u00f3\u00adstwo; i kto oddalon\u0105 przez m\u0119\u017ca bierze za \u017con\u0119, pope\u0142nia cudzo\u0142\u00f3stwo\u201d (\u0141k 16, 18). Niemo\u017cno\u015b\u0107 przyst\u0105pienia do sakrament\u00f3w \u015bwi\u0119tych jest dla wielu os\u00f3b trudnym do\u00ad\u015bwiadczeniem, narasta bowiem g\u0142\u00f3d i t\u0119sknota za Eucharysti\u0105. Czasem osoby chore pytaj\u0105, czy z racji niemo\u017cno\u015bci przy\u00adst\u0105pienia do Komunii \u015bwi\u0119tej mog\u0142yby przyj\u0105\u0107 sakrament namaszczenia chorych. Jednak nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce tak jak godne przyst\u0105pienie do Komunii \u015bwi\u0119tej wymaga wcze\u015bniej spowiedzi, tak podobnie jest w przypad\u00adku namaszczenia chorych: winno by\u0107 ono poprzedzone spowiedzi\u0105 \u015bwi\u0119t\u0105. A w sytuacji trwania w zwi\u0105zku niesa\u00adkramentalnym rozgrzeszenie (zar\u00f3wno w spowiedzi poprzedzaj\u0105cej Komuni\u0119, jak i w spowiedzi poprzedzaj\u0105cej na\u00admaszczenie) zostanie od\u0142o\u017cone do czasu uporz\u0105dkowania sytuacji ma\u0142\u017ce\u0144skiej.<\/p>\n\n\n\n \u201eTe\u017c nale\u017cymy do Ko\u015bcio\u0142a\u201d<\/p>\n\n\n\n Wa\u017cne, by w tych trudnych do\u015bwiadczeniach zachowa\u0107 przekonanie p\u0142yn\u0105ce z wiary, \u017ce ca\u0142y czas jest si\u0119 cz\u0142onkiem Ko\u015bcio\u0142a, a Pan Jezus w swoim mi\u0142o\u00adsierdziu spojrzy na ka\u017cdego cz\u0142owieka z mi\u0142o\u015bci\u0105. Niemo\u017cno\u015b\u0107 przyst\u0119po\u00adwania do sakrament\u00f3w nie jest kar\u0105 Ko\u015bcio\u0142a, ale konsekwencj\u0105 \u017cyciowych, nieraz skomplikowanych decyzji.<\/p>\n\n\n\n M\u00f3wi\u0105c o osobach \u017cyj\u0105cych w zwi\u0105z\u00adkach niesakramentalnych, nale\u017cy przy\u00adwo\u0142a\u0107 jeszcze jedn\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107: do sa\u00adkrament\u00f3w \u015bwi\u0119tych mog\u0105 przyst\u0105pi\u0107 tak\u017ce te osoby, kt\u00f3re zadeklaruj\u0105 goto\u00adwo\u015b\u0107 do rezygnacji z akt\u00f3w cielesnych, przys\u0142uguj\u0105cych osobom \u017cyj\u0105cym w zwi\u0105zkach sakramentalnych. Tak\u0105 deklaracj\u0119 mo\u017cna z\u0142o\u017cy\u0107 przy samej spowiedzi \u015bwi\u0119tej, przy czym winna dotyczy\u0107 ca\u0142ego przysz\u0142ego \u017cycia, a nie tylko okresu pobytu w szpitalu. Z tej mo\u017cliwo\u015bci czasem korzystaj\u0105 osoby starsze lub trwale schorowane, kt\u00f3re z racji zdrowotnych nie podejmuj\u0105 ju\u017c \u017cycia cielesnego z drug\u0105 osob\u0105. Za\u00adsadniczo jednak tej propozycji Ko\u015bci\u00f3\u0142 nie kieruje do os\u00f3b w sile wieku, kie\u00addy to aktywno\u015b\u0107 cielesna jest czym\u015b naturalnym i oczywistym.<\/p>\n\n\n\n Trzeba jeszcze przywo\u0142a\u0107 osoby \u017cyj\u0105ce w separacji lub samotnie po rozwodzie. Osoby te mog\u0105 przyst\u0119po\u00adwa\u0107 do sakrament\u00f3w \u015bwi\u0119tych. Cho\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stwo prze\u017cywa skrajny kryzys, a mo\u017ce \u2013 po ludzku m\u00f3wi\u0105c \u2013 ju\u017c si\u0119 rozpad\u0142o poprzez rozw\u00f3d, to jednak osoby, zwi\u0105zane takim poranionym ma\u0142\u017ce\u0144stwem, nie wchodz\u0105c w nowy zwi\u0105zek, zachowuj\u0105 ostatecznie wier\u00adno\u015b\u0107 z\u0142o\u017conej przed laty przysi\u0119dze ma\u0142\u017ce\u0144skiej. Dlatego te\u017c mog\u0105 przy\u00adst\u0119powa\u0107 do sakrament\u00f3w \u015bwi\u0119tych. Tych os\u00f3b nie dotycz\u0105 wy\u017cej przywo\u00ad\u0142ane s\u0142owa Pana Jezusa o wi\u0105zaniu si\u0119 z nowym ma\u0142\u017conkiem.<\/p>\n\n\n\n Odrzuci\u0107 bo\u017cki<\/p>\n\n\n\n W szpitalu cz\u0142owiek zastanawia si\u0119 nad wieloma wydarzeniami swojego \u017cycia. Nie spos\u00f3b w tych kr\u00f3tkich rozwa\u017caniach przedstawi\u0107 wszyst\u00adkich sytuacji \u017cyciowych, kt\u00f3re chory chcia\u0142by odda\u0107 mi\u0142osierdziu Bo\u017cemu, i kt\u00f3re by\u0107 mo\u017ce wymagaj\u0105 pojednania z Bogiem i z lud\u017ami. Prawd\u0105 jest, \u017ce gdy cz\u0142owiek godzinami le\u017cy w \u0142\u00f3\u017cku, w\u00f3wczas bardziej szczeg\u00f3\u0142owo ana\u00adlizuje swoje \u017cycie. Dostrzega, co jest prawdziw\u0105 warto\u015bci\u0105: wiara w Boga, mi\u0142o\u015b\u0107 w rodzinie, zdrowie. Widzi te\u017c, \u017ce wiele spraw, kt\u00f3rym do tej pory po\u015bwi\u0119ca\u0142 tak wiele czasu i energii, nie jest faktycznie wartych a\u017c tak wiel\u00adkiego zaanga\u017cowania: rozw\u00f3j kariery, pomna\u017canie d\u00f3br materialnych, \u015ble\u00addzenie wydarze\u0144 medialnych. By\u0107 mo\u017ce tego typu sprawy sta\u0142y si\u0119 jakimi\u015b \u017cyciowymi bo\u017ckami i mo\u017ce stanowi\u0105 powa\u017cne wykroczenie przeciw pierw\u00adszemu przykazaniu Bo\u017cemu. Cz\u0142owiek dostrzega, \u017ce trzeba na nowo pouk\u0142a\u00adda\u0107 hierarchi\u0119 warto\u015bci i przeczuwa, \u017ce dobrym miejscem na dokonanie tego mo\u017ce by\u0107 spowied\u017a przy \u0142\u00f3\u017cku szpitalnym.<\/p>\n\n\n\n Czy nieprzytomny mo\u017ce pojedna\u0107 si\u0119 z Bogiem?<\/p>\n\n\n\n Analizuj\u0105c tajemnic\u0119 pojednania z Bogiem, dokonuj\u0105cego si\u0119 pod\u00adczas choroby, trzeba jeszcze odpo\u00adwiedzie\u0107 na bardziej szczeg\u00f3\u0142owe pytania. A mianowicie, czy cz\u0142owiek nieprzytomny ma szans\u0119 na pojedna\u00adnie z Bogiem? Owszem, sam nie mo\u017ce przyst\u0105pi\u0107 do spowiedzi, jednak wsp\u00f3l\u00adnota Ko\u015bcio\u0142a mo\u017ce go powierza\u0107 mi\u00ad\u0142osierdziu Bo\u017cemu poprzez modlitw\u0119 wstawiennicz\u0105. Mog\u0105 czyni\u0107 to bliscy, odmawiaj\u0105c za nieprzytomnego modli\u00adtwy, na przyk\u0142ad r\u00f3\u017caniec czy koronk\u0119 do mi\u0142osierdzia Bo\u017cego. Nieprzytom\u00adnego mo\u017ce poleca\u0107 Bogu w modlitwie tak\u017ce kap\u0142an. Duszpasterz mo\u017ce tak\u017ce udzieli\u0107 osobie nieprzytomnej sakra\u00admentu namaszczenia chorych. Czyni to zwykle na pro\u015bb\u0119 rodziny, kt\u00f3ra zwracaj\u0105c si\u0119 do kap\u0142ana, jest wyra\u00adzicielem pragnie\u0144 chorego. Rodzina bowiem wie, \u017ce gdyby ich bliski tylko m\u00f3g\u0142, poprosi\u0142by o sakramenty \u015bwi\u0119te. Czasem kto\u015b z personelu medycznego jest osob\u0105 prosz\u0105c\u0105 w imieniu chore\u00adgo o sakrament namaszczenia. Brak przytomno\u015bci to najcz\u0119\u015bciej sytuacja bezpo\u015bredniego zagro\u017cenia dla \u017cycia, a zatem ka\u017cdy wierz\u0105cy (tak\u017ce osoba \u017cyj\u0105ca w zwi\u0105zku niesakramentalnym) mo\u017ce przyj\u0105\u0107 ten sakrament i dzieje si\u0119 to bez wymaganej w normalnych przypadkach spowiedzi \u015bwi\u0119tej. Wie\u00adrzymy, \u017ce namaszczenie jest wtedy sakramentem pojednania z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n Jak ju\u017c wspomniano, w sytuacji nieprzytomno\u015bci nie ma spowiedzi, gdy\u017c wyznanie grzech\u00f3w przez chore\u00adgo jest niemo\u017cliwe. Kap\u0142an mo\u017ce na\u00adtomiast poza namaszczeniem udzieli\u0107 odpustu zupe\u0142nego na godzin\u0119 \u015bmier\u00adci. Zach\u0119ca si\u0119, by w bezpo\u015bredniej blisko\u015bci \u015bmierci odmawia\u0107 przy chorym takie modlitwy, kt\u00f3re swoj\u0105 tre\u015bci\u0105 pomagaj\u0105 cz\u0142owiekowi w po\u00adjednaniu z Bogiem. Mog\u0105 to by\u0107: akt \u017calu \u2013 \u201eAch \u017ca\u0142uj\u0119\u201d, kr\u00f3tki akt strze\u00adlisty \u2013 \u201eJezu, ufam Tobie\u201d, b\u0105d\u017a te\u017c ca\u0142a koronka do mi\u0142osierdzia Bo\u017cego. M\u00f3wi\u0105c o sakramencie namaszczenia, trzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce sakramentu tego, jak zreszt\u0105 wszystkich innych, udziela si\u0119 cz\u0142owiekowi, kt\u00f3ry jeszcze \u017cyje. Po stwierdzonej \u015bmierci \u017cadnego sakra\u00admentu si\u0119 ju\u017c nie udziela. Pozostaje w\u00f3wczas modlitwa za zmar\u0142ego. Je\u015bli przed \u015bmierci\u0105 cz\u0142owiek nie zd\u0105\u017cy\u0142 si\u0119 pojedna\u0107 z Bogiem, potrzebna jest w\u00f3wczas szczeg\u00f3lnie intensyw\u00adna modlitwa o mi\u0142osierdzie Bo\u017ce. Na zako\u0144czenie ka\u017cdej dziesi\u0105tki r\u00f3\u017ca\u0144ca po modlitwie \u201eChwa\u0142a Ojcu\u201d dopowia\u00adda si\u0119 zwykle jeszcze jedn\u0105 modlitw\u0119: \u201eO m\u00f3j Jezu, odpu\u015b\u0107 nam nasze winy, bro\u0144 od ognia piekielnego, zaprowad\u017a do nieba wszystkie dusze, szczeg\u00f3lnie te, kt\u00f3re najwi\u0119cej potrzebuj\u0105 Two\u00adjego mi\u0142osierdzia\u201d. Jest to modlitwa, kt\u00f3rej Matka Bo\u017ca nauczy\u0142a dzieci podczas objawie\u0144 w Fatimie. Modli\u00adtwa ta ma r\u00f3\u017cne lokalne modyfikacje. Jednak wszystkie one zawieraj\u0105 t\u0119 sam\u0105 my\u015bl, a mianowicie, wypraszanie mi\u00ad\u0142osierdzia tym, kt\u00f3rzy go \u201enajwi\u0119cej potrzebuj\u0105\u201d. Chodzi tu w pierwszym rz\u0119dzie o tych, kt\u00f3rzy za \u017cycia nie zd\u0105\u017cyli pojedna\u0107 si\u0119 z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n Co robi\u0107, gdy nie ma ksi\u0119dza?<\/p>\n\n\n\n Rodzi si\u0119 jeszcze jedno pytanie: czy mo\u017cliwe jest pojednanie z Bogiem, gdy chory nie mo\u017ce skontaktowa\u0107 si\u0119 z ksi\u0119dzem? Pytanie to sta\u0142o si\u0119 szczeg\u00f3lnie aktualne w sytuacji ob\u00adostrze\u0144 zwi\u0105zanych z zagro\u017ceniem epidemicznym. Dla zachowania bez\u00adpiecze\u0144stwa, by nie stwarza\u0107 dodatko\u00adwego zagro\u017cenia zaka\u017cenia wirusem wielu duszpasterzy ograniczy\u0142o kon\u00adtakty ze szpitalami, domami pomocy spo\u0142ecznej, a tak\u017ce z chorymi le\u017c\u0105cymi w domu. Czasem te ograniczenia wy\u00adnika\u0142y z przepis\u00f3w wprowadzonych przez dyrekcje plac\u00f3wek leczniczych. Nale\u017cy w tym miejscu podkre\u015bli\u0107, \u017ce przede wszystkim w przypadku za\u00adgro\u017cenia \u017cycia, ale tak\u017ce w\u00f3wczas, gdy nie ma takiego niebezpiecze\u0144\u00adstwa, chory ma prawo do kontaktu z duszpasterzem. Ma prawo poprosi\u0107 o bezpo\u015brednie, nie tylko telefoniczne, spotkanie z duszpasterzem. Spe\u0142nienie tego prawa powinno by\u0107 zapewnio\u00adne zar\u00f3wno przez dyrekcje plac\u00f3\u00adwek leczniczych, jak i przez samych duszpasterzy gotowych do niesienia pos\u0142ugi sakramentalnej, oczywi\u015bcie z zachowaniem wszystkich rygor\u00f3w bezpiecze\u0144stwa sanitarnego. Gdyby si\u0119 jednak zdarzy\u0142o, \u017ce do jakiej\u015b plac\u00f3wki duszpasterz nie przychodzi, to chory sam mo\u017ce powierzy\u0107 si\u0119 mi\u0142osierdziu Bo\u017cemu. Ko\u015bci\u00f3\u0142 naucza, \u017ce w takich przypadkach wzbudzenie szczerego \u017calu za grzechy, powi\u0105zane z pra\u00adgnieniem przyst\u0105pienia do spowie\u00addzi \u015bwi\u0119tej, jedna cz\u0142owieka z Bogiem. Wzbudzenie \u017calu za grzechy jako droga do pojednania z Bogiem mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 potrzebna tak\u017ce w sytuacji nag\u0142e\u00adgo pojawienia si\u0119 niebezpiecze\u0144stwa \u015bmierci, na przyk\u0142ad wskutek wypadku samochodowego. Bardzo wa\u017cne jest w takich chwilach skierowanie my\u015bli do Boga i powierzenie si\u0119 mi\u0142osier\u00addziu Bo\u017cemu. Mo\u017ce to by\u0107 moment prawdziwego pojednania z Bogiem na chwil\u0119 przed \u015bmierci\u0105.<\/p>\n\n\n\n Warto tu przywo\u0142a\u0107 dwie modli\u00adtwy znane w tradycji chrze\u015bcija\u0144skiej. Ot\u00f3\u017c, w ka\u017cdej modlitwie \u201eZdrowa\u015b Maryjo\u201d prosimy Matk\u0119 Naj\u015bwi\u0119tsz\u0105, by by\u0142a przy nas \u201ew godzinie \u015bmierci naszej\u201d. Przywo\u0142uj\u0105c ostatni\u0105 godzin\u0119 \u017cycia, modlimy si\u0119 o to, by by\u0142a to godzina pe\u0142na pokoju oraz godzina pojednania z Bogiem, szczeg\u00f3lnie, je\u015bli tego pojednania nie by\u0142o wcze\u015bniej. Natomiast w Suplikacjach modlimy si\u0119 o to, aby dobry B\u00f3g \u201ezachowa\u0142 nas od nag\u0142ej i niespodziewanej \u015bmierci\u201d, czyli takiej, w kt\u00f3rej cz\u0142owiek nie zd\u0105\u017cy\u0142by pojedna\u0107 si\u0119 z Bogiem.<\/p>\n\n\n\n Czas choroby, prze\u017cywanej czy to w szpitalu czy w domu, jest trudnym okresem \u017cycia. Jest naznaczony b\u00f3lem, l\u0119kiem, niepewno\u015bci\u0105, czasem samot\u00adno\u015bci\u0105 i oddaleniem od bliskich. Jed\u00adnak mo\u017ce to by\u0107 te\u017c wa\u017cny i dobry czas pojednania si\u0119 z Bogiem. Wielu m\u00f3wi, \u017ce choroba to rekolekcje, w kt\u00f3rych cz\u0142owiek odbudowuje swoje relacje z Bogiem, rekolekcje w kt\u00f3rych jedna si\u0119 z Bogiem poprzez szczere zawie\u00adrzenie siebie Jego mi\u0142osierdziu oraz g\u0142\u0119bok\u0105 spowied\u017a \u015bwi\u0119t\u0105.<\/p>\n\n\n\n Dzia\u0142anie pozasakramentalne w szpitalu<\/strong> Tym razem s\u0142\u00f3w par\u0119 o dzia\u0142aniu pozasakramentalnym w szpitalu. S\u0142owo dzia\u0142anie w tym przypadku jest bardziej adekwatne ni\u017c duszpaster\u00adstwo czy pos\u0142uga bowiem zawiera szersze spektrum kontakt\u00f3w i spotka\u0144 z pacjen\u00adtem. Pos\u0142uga sakramentalna i pos\u0142uga s\u0142o\u00adwa s\u0105 g\u0142\u00f3wnymi obszarami realizacji misji pe\u0142nionej przez kap\u0142ana. Zazwyczaj ma to miejsce w przestrzeni \u015bwi\u0105tyni, ksi\u0119\u017ca katecheci realizuj\u0105 sw\u0105 misj\u0119 w szkole, dzia\u0142anie formacyjne odbywa si\u0119 tak\u017ce w r\u00f3\u017cnego rodzaju grupach, do kt\u00f3rych nale\u017c\u0105 \u015bwieccy. W szpitalu kapelan dzia\u0142a dla dobra chorych szczeg\u00f3lnie przez po\u00ads\u0142ug\u0119 sakramentaln\u0105, udzielaj\u0105c Komunii \u015bwi\u0119tej, jest szafarzem sakramentu po\u00adjednania i namaszczenia chorych, ale nie mo\u017ce si\u0119 jedynie ogranicza\u0107 do tego wymiaru.<\/p>\n\n\n\n W ko\u015bciele, kaplicy, klasie, salce pa\u00adrafialnej s\u0105 ci, kt\u00f3rzy pragn\u0105 kontaktu z Bogiem dzi\u0119ki po\u015brednictwu Ko\u015bcio\u0142a. Z kolei na szpitalnym oddziale znajduj\u0105 si\u0119 ci, kt\u00f3rzy trafili tam z konieczno\u015bci. Do\u015b\u0107 cz\u0119sto s\u0105 to ludzie o religijno\u015bci powierz\u00adchownej, zwi\u0105zanej jedynie z obrz\u0119dami. Choroba powoduje, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 z nich nie ma potrzeby spotkania z Chrystusem w sa\u00adkramentach, ale s\u0105 te\u017c tacy, kt\u00f3rzy pod jej wp\u0142ywem nagle zaczynaj\u0105 patrze\u0107 na \u017cycie z innej perspektywy ni\u017c dotychczas i pojawiaj\u0105 si\u0119 u nich pytania natury eg\u00adzystencjalnej. Personel medyczny stara si\u0119 zadba\u0107 o to wszystko, co jest zwi\u0105zane z kondycj\u0105 cia\u0142a. Oczywi\u015bcie w szpitalach s\u0105 psychologowie i psychoterapeuci, ale dla wielu os\u00f3b kontakt z psychologiem jest czym\u015b trudnym i je\u015bli to tylko mo\u017cliwe, wol\u0105 go unikn\u0105\u0107. Inaczej jest z osob\u0105 ka\u00adp\u0142ana, z kt\u00f3rym wi\u0119kszo\u015b\u0107 pacjent\u00f3w ju\u017c wcze\u015bniej mia\u0142a styczno\u015b\u0107 na jakim\u015b eta\u00adpie swojego \u017cycia i kontakt ten jest zwykle dobrze wspominany. Ponadto kap\u0142an jest postrzegany jako kto\u015b godny zaufania, komu bez obaw mo\u017cna powierzy\u0107 swoje problemy, bo reprezentuje samego Boga.<\/p>\n\n\n\n Wielokrotnie mog\u0142em obserwowa\u0107, jak zmienia si\u0119 spos\u00f3b postrzegania kap\u0142ana, a tak\u017ce Boga przez chorego, jak dyskretne zainteresowanie osob\u0105 pacjenta, \u017cyczliwy dialog czy element humoru powoduj\u0105, \u017ce nawi\u0105zuje si\u0119 ni\u0107 sympatii. Chory czuje w\u00f3wczas, \u017ce jest kto\u015b dla kogo jest wa\u017cny w danym mo\u00admencie, kto\u015b, kto pozwoli\u0142 mu na chwil\u0119 zapomnie\u0107 o chorobie, kto\u015b, kto zatrzyma\u0142 si\u0119 przy nim, nie tylko po to, by postawi\u0107 diagnoz\u0119 lub poda\u0107 posi\u0142ek czy lekarstwo. Najtrudniejsze jest zainicjowanie kontaktu i rozmowy. Oczywi\u015bcie w czasie trwaj\u0105cej pandemii staje si\u0119 to o wiele trudniejsze, bo chocia\u017cby kombinezon ochronny, w kt\u00f3ry ubrany jest kap\u0142an, mo\u017ce po\u00adwodowa\u0107 pewien dystans i utrudnia\u0107 komunikacj\u0119. Bywa, \u017ce punktem wyj\u015bcia do rozmowy czy \u017cartu jest rzut oka na to, co chory aktualnie czyta albo co ogl\u0105da na ekranie laptopa. Czasem proste pytanie o samopoczucie powoduje, \u017ce pacjent za\u00adinteresuje si\u0119 przychodz\u0105cym. Kiedy\u015b kto\u015b w szpitalu powiedzia\u0142 o mnie \u201eakwizytor Pana Boga\u201d. Nie obra\u017cam si\u0119, ale staram si\u0119 wykorzysta\u0107 takie sytuacje, bo dla Pana Boga warto powalczy\u0107 o ka\u017cdego pacjenta, tak\u017ce tego z pocz\u0105tku wrogo nastawionego i niemi\u0142ego.<\/p>\n\n\n\n Kap\u0142an w szpitalu \u2013 szczeg\u00f3lnie w cza\u00adsie pandemii \u2013 cz\u0119sto nie jest postrzegany tak jak lekarz, piel\u0119gniarka czy opiekun medyczny. Dla wielu chorych jest \u0142\u0105czni\u00adkiem ze \u015bwiatem zewn\u0119trznym, stanowi\u0105c jakby namiastk\u0119 tego, co nie jest zwi\u0105za\u00adne ze szpitalem i chorob\u0105. W kontaktach z chorymi w szpitalu niezwykle istotna jest umiej\u0119tno\u015b\u0107 s\u0142uchania i reagowa\u00adnia na bie\u017c\u0105co na ich proste potrzeby. Czasem trzeba poda\u0107 choremu butelk\u0119 wody, kt\u00f3ra jest poza jego zasi\u0119giem, po\u00adprawi\u0107 poduszk\u0119 itd. Te drobne gesty s\u0105 nieraz wst\u0119pem do g\u0142\u0119bszych rozm\u00f3w, do nawi\u0105zania silnej nici porozumienia i do zmniejszenia dystansu. Niezwykle skutecznym i jednocze\u015bnie prostym spo\u00adsobem nawi\u0105zywania kontaktu z chorym na oddziale szpitalnym jest u\u017cywanie zwrot\u00f3w grzeczno\u015bciowych z u\u017cyciem imienia. To sprawia, \u017ce chory czuje si\u0119 zauwa\u017cony, potraktowany indywidual\u00adnie, z szacunkiem i serdeczno\u015bci\u0105. Bywa, \u017ce drog\u0119 do sakrament\u00f3w trzeba wcze\u00ad\u015bniej utorowa\u0107 i przygotowa\u0107. Spotykam w szpitalu pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy z r\u00f3\u017cnych przyczyn nie mog\u0105 przyst\u0119powa\u0107 w nor\u00admalnej sytuacji do wymienionych wy\u017cej sakrament\u00f3w. Stan choroby i zagro\u017cenia \u017cycia zmienia ich status, ale to osobna kwestia. Z pewno\u015bci\u0105 poznanie pacjenta wi\u0105\u017ce si\u0119 z rozeznaniem, czego oczekuje, w czym jako kap\u0142an mog\u0119 mu pom\u00f3c i co konkretnie mo\u017ce zaoferowa\u0107 mu Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n Du\u017c\u0105 trudno\u015b\u0107 stanowi brak dyskre\u00adcji na sali wieloosobowej, a nie zawsze jest mo\u017cliwo\u015b\u0107, by wyj\u015b\u0107 na rozmow\u0119 na korytarz lub u\u017cy\u0107 parawanu. Jednak z drugiej strony, te trudne okoliczno\u015bci mog\u0105 by\u0107 tak\u017ce okazj\u0105, by jedni chorzy ewangelizowali drugich, daj\u0105c \u015bwiadec\u00adtwo swojej wiary i \u017cyczliwego kontaktu z kapelanem. Mam zwyczaj wchodzi\u0107 do ka\u017cdej szpitalnej sali, tak\u017ce tej, w kt\u00f3rej wci\u0105\u017c s\u0142ysz\u0119 odmow\u0119. Zawsze proponuj\u0119 modlitw\u0119, b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo, dyskretnie zostawiam te\u017c warto\u015bciow\u0105 lektur\u0119 do poczytania. Nie zniech\u0119cam si\u0119, niczego nie przyspieszam, bo nieraz chory po\u00adtrzebuje d\u0142u\u017cszego czasu, aby otworzy\u0107 si\u0119 na kontakt z kap\u0142anem, a przez to na relacj\u0119 z Bogiem. Bywa i tak \u2013 i to wcale nierzadko \u2013 \u017ce pomimo moich duszpa\u00adsterskich wysi\u0142k\u00f3w, nie udaje si\u0119 nawi\u0105za\u0107 bli\u017cszego kontaktu z chorym i doprowa\u00addzi\u0107 go do sakrament\u00f3w. Zdarza si\u0119 tak\u00ad\u017ce, \u017ce zostan\u0119 arogancko i niegrzecznie potraktowany. Przyjmuj\u0119 to, pami\u0119taj\u0105c o Chrystusowym nakazie, by mi\u0142owa\u0107 swoich nieprzyjaci\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n R\u00f3wnie\u017c rodziny chorych prosz\u0105 cz\u0119\u00adsto o s\u0142owo pokrzepienia dla ich bliskich, szczeg\u00f3lnie w obecnym pandemicznym czasie. W pro\u015bbach tych pobrzmiewa nie\u00adraz echo nie tylko zatroskania, ale tak\u017ce trudnych relacji rodzinnych, \u015bwiadomo\u015bci trwaj\u0105cego konfliktu czy niedom\u00f3wionych spraw. Niemo\u017cno\u015b\u0107 osobistego kontaktu z chorym cz\u0142onkiem rodziny wydoby\u00adwa nieraz na \u015bwiat\u0142o dzienne od dawna skrywane urazy. Kto\u015b nagle u\u015bwiadamia sobie \u2013 i dobrze \u2013 \u017ce brak bliskiego kon\u00adtaktu z cz\u0142onkiem rodziny mu doskwiera i sk\u0142onny jest do odbudowania os\u0142abio\u00adnych wi\u0119zi.<\/p>\n\n\n\n Id\u0105c do szpitala, ci\u0105gle towarzyszy mi przekonanie, \u017ce wiara realizuje si\u0119 w przestrzeni wolno\u015bci. Szanuj\u0119 prze\u00adkonania innych, ale nie zwalnia mnie to z podejmowania r\u00f3\u017cnych wysi\u0142k\u00f3w duszpasterskich, by jak najwi\u0119cej os\u00f3b otwar\u0142o si\u0119 na Bo\u017c\u0105 \u0142ask\u0119. Wszak Chrystus odkupi\u0142 nas wszystkich. A gdy przychodz\u0105 chwile wi\u0119kszych trudno\u015bci, przypominaj\u0105 mi si\u0119 wskaz\u00f3wki \u015bw. Paw\u0142a kierowane do Tymoteusza: \u201eG\u0142o\u015b nauk\u0119, nastawaj w por\u0119, nie w por\u0119, w razie potrzeby wy\u00adka\u017c b\u0142\u0105d, poucz, podnie\u015b na duchu z ca\u0142\u0105 cierpliwo\u015bci\u0105, ilekro\u0107 nauczasz\u201d (2 Tm, 2-5).<\/p>\n\n\n\n Dzi\u0119kuj\u0119 Bogu za ten czas<\/strong> Kiedy ostatnio udziela\u0142em wywiadu dla \u201eApostolstwa Chorych\u201d, bodaj na pocz\u0105tku pa\u017adziernika, byli\u015bmy przed drug\u0105 fal\u0105 pandemii. Szpital, w kt\u00f3\u00adrym pos\u0142uguj\u0119 jako kapelan, przekszta\u0142ca\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas w hybrydowy i og\u00f3lnie wyda\u00adwa\u0142o si\u0119, \u017ce najgorsze min\u0119\u0142o. Specjali\u015bci sugerowali wprawdzie, \u017ce nadejdzie ko\u00adlejny wzrost zachorowa\u0144, ale chcieli\u015bmy wszyscy wierzy\u0107, \u017ce owo najgorsze nie wr\u00f3ci. Niestety wr\u00f3ci\u0142o. Coraz bardziej do\u015bwiadczam, \u017ce druga fala pandemii jest du\u017co powa\u017cniejsza ni\u017c ta pierwsza, z wiosny 2020 roku.<\/p>\n\n\n\n Pisz\u0105c te s\u0142owa, nieustanie zza okna s\u0142ysz\u0119 d\u017awi\u0119k sygna\u0142u karetki pogotowia ratunkowego, wspominam drastyczne obrazy z ostatnich dni, kiedy przy mnie umar\u0142 kolejny pacjent. I cho\u0107 niejedno ju\u017c widzia\u0142em, od miesi\u0105ca rzeczywisto\u015b\u0107 Co\u00advid-19 jest dla mnie bardziej realna i bliska, poniewa\u017c sam zachorowa\u0142em. Do\u015bwiad\u00adczenie to jest dla mnie jednocze\u015bnie bardzo cenne i dotkliwe.<\/p>\n\n\n\n Wydawa\u0142o mi si\u0119, \u017ce naprawd\u0119 wie\u00adle wiem o SARS-CoV-2, bo przecie\u017c od ponad p\u00f3\u0142 roku rozmawia\u0142em z chory\u00admi i ozdrowie\u0144cami, kt\u00f3rzy m\u00f3wili mi o swoich objawach, problemach samot\u00adno\u015bci. Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce jednak mia\u0142em bla\u00adde poj\u0119cie o tym, czym jest ta choroba. Przekona\u0142em si\u0119 o tym dopiero w\u00f3wczas, gdy sam do\u015bwiadczy\u0142em czym jest izolacja, niepewno\u015b\u0107, dreszcze, brak smaku i w\u0119\u00adchu, \u0142apanie oddechu jakby na zapas. To wszystko jest nie do wyobra\u017cenia dla kogo\u015b, kto nie przerobi\u0142 tego na w\u0142asnej sk\u00f3rze. Z czasu ponad p\u00f3\u0142rocznego duszpsaterzo\u00adwania w\u015br\u00f3d chorych na Covid-19 spokoj\u00adnie m\u00f3g\u0142bym napisa\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119: o ludziach, pacjentach i ich reakcjach, nawr\u00f3ceniach, buncie, r\u00f3\u017cnych sposobach prze\u017cywania. Wci\u0105\u017c pami\u0119tam historie ludzi, dla kt\u00f3rych pandemia sta\u0142a si\u0119 okazj\u0105 do zmiany \u017cycia, jego przewarto\u015bciowania. Niekt\u00f3re z tych historii mia\u0142y smutny fina\u0142. Nosz\u0119 w sercu zapis rozm\u00f3w z rodzinami chorych, wspo\u00adminam dziesi\u0105tki kilogram\u00f3w rzeczy, kt\u00f3re dostarcza\u0142em chorym na oddzia\u0142 od ich bliskich, bo akurat mia\u0142em troch\u0119 czasu, a personel uwija\u0142 si\u0119 w swojej nie\u0142atwej pos\u0142udze. Wspomnienia, chwile, urywki z wydarze\u0144 \u2013 to wszystko tworzy moj\u0105 obecn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n Czuj\u0119 zdenerwowanie, kiedy czytam lub s\u0142ysz\u0119, \u017ce pierwszy raz w historii jeste\u00ad\u015bmy w sytuacji, \u017ce chorzy w szpitalach nie maj\u0105 dost\u0119pu do chorych. Takie uog\u00f3lnie\u00adnie nie jest prawd\u0105. Je\u015bli nawet podobna sytuacja mia\u0142a miejsce w jednym szpitalu, nie oznacza to, \u017ce wsz\u0119dzie jest tak samo. W Tychach \u2013 w szpitalu, w kt\u00f3rym po\u00ads\u0142uguj\u0119 \u2013 od pocz\u0105tku pandemii pacjen\u00adci na oddzia\u0142ach byli i s\u0105 obj\u0119ci opiek\u0105 duszpastersk\u0105. Bywa\u0142o, \u017ce przebiera\u0142em si\u0119 w kombinezon osiem razy w ci\u0105gu dnia, bo otrzymywa\u0142em informacje, \u017ce kt\u00f3ry\u015b chory mnie potrzebuje. By\u0142em do dyspozycji na ka\u017cde wezwanie, 24 godzi\u00adny na dob\u0119 przez 7 dni w tygodniu. Do tego obch\u00f3d chorych przynajmniej dwa razy w tygodniu. Ka\u017cdy, kto chcia\u0142 przyj\u0105\u0107 Komuni\u0119 lub wyspowiada\u0107 si\u0119, m\u00f3g\u0142 to uczyni\u0107. R\u00f3wnie\u017c w czasie mojej choro\u00adby stale by\u0142em dost\u0119pny pod telefonem, a ju\u017c dzie\u0144 po zako\u0144czeniu izolacji uda\u00ad\u0142em si\u0119 do chorych na oddzia\u0142y z pos\u0142ug\u0105 sakramentaln\u0105. Pacjenci tyskiego szpitala mog\u0105 korzysta\u0107 ze wszystkich sakrament\u00f3w (Komunia \u015bwi\u0119ta, spowied\u017a, namaszczenie chorych). Nigdy nie zostawi\u0142em swoich chorych, cho\u0107 teraz, po przebytej chorobie, kt\u00f3rej skutki wci\u0105\u017c odczuwam, nie zawsze jest mi \u0142atwo podj\u0105\u0107 pos\u0142ug\u0119.<\/p>\n\n\n\n Wielu z kapelan\u00f3w innych szpitali, kt\u00f3re obecnie tworz\u0105 oddzia\u0142y covidowe, dzwoni do mnie z pytaniem, jak \u201etechnicz\u00adnie\u201d organizowa\u0107 pos\u0142ug\u0119. Wida\u0107 wi\u0119c, \u017ce zale\u017cy im na obecno\u015bci przy chorych, kt\u00f3rym s\u0142u\u017c\u0105 z oddaniem, a tak\u017ce wspieraj\u0105 duchowo personel.<\/p>\n\n\n\n Nie mog\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce moja \u201eprzy\u00adgoda\u201d z koronawirusem ju\u017c si\u0119 zako\u0144czy\u0142a. Odczuwam jeszcze dolegliwo\u015bci oddecho\u00adwe, szczeg\u00f3lne przy wi\u0119kszym wysi\u0142ku, po intensywnym dzia\u0142aniu czy pos\u0142udze przez d\u0142u\u017cszy czas w kombinezonie, w pe\u0142nym zabezpieczeniu. Kiedy wr\u00f3ci\u0142em do szpi\u00adtala po czasie izolacji, by\u0142em przera\u017cony ilo\u015bci\u0105 chorych. Pami\u0119tam, jak odwiedzaj\u0105c OIOM, na siedmiu pacjent\u00f3w tylko jeden by\u0142 starszy ode mnie. Obecnie codziennie jestem \u015bwiadkiem \u015bmierci. Chorzy walcz\u0105 o ka\u017cdy oddech, zap\u0142akani zamartwiaj\u0105 si\u0119 o domownik\u00f3w, kt\u00f3rzy w oddaleniu te\u017c zmagaj\u0105 si\u0119 z chorob\u0105. Chcia\u0142bym przej\u015b\u0107 dalsz\u0105 rekonwalescencj\u0119 czy rehabilitacj\u0119 w miejscu, gdzie spokojnie m\u00f3g\u0142bym wr\u00f3\u00adci\u0107 do pe\u0142ni si\u0142, jednak na obecn\u0105 chwil\u0119 to niemo\u017cliwe, bo potrzeby duszpasterskie w szpitalu s\u0105 ogromne. Nie tylko dla cho\u00adrych jestem kapelanem, ale r\u00f3wnie\u017c dla personelu szpitala, kt\u00f3ry pracuje resztk\u0105 si\u0142. Nie mog\u0119 i nie chc\u0119 ich zostawi\u0107.<\/p>\n\n\n\n Na szcz\u0119\u015bcie w ca\u0142ej tej trudnej co\u00advidowej rzeczywisto\u015bci widz\u0119 w ludziach pragnienie Boga i dostrzegam Jego same\u00adgo. Podziel\u0119 si\u0119 pewnym do\u015bwiadczeniem, kt\u00f3re stanowi\u0107 mo\u017ce ilustracj\u0119 do perykopy ewangelicznej o pannach m\u0105drych i g\u0142u\u00adpich. Jednocze\u015bnie jest niezwykle aktualne w odniesieniu do tocz\u0105cej si\u0119 na ulicach debaty o ka\u017cde \u017cycie. Dwa r\u00f3\u017cne covidowe oddzia\u0142y. Pierwszy \u2013 chirurgiczny \u2013 a na nim 70-80 latka, raczej s\u0142aba. Pytam j\u0105, czy chcia\u0142by si\u0119 wyspowiada\u0107, przyj\u0105\u0107 Ko\u00admuni\u0119, sakrament chorych. Trzykrotnie s\u0142ysz\u0119 zdecydowan\u0105 odpowied\u017a: \u201enie, na razie nie\u201d. Na usta ci\u015bnie mi si\u0119 pytanie: \u201eto kiedy?\u201d. Niebezpiecze\u0144stwo \u015bmier\u00adci jest przecie\u017c ca\u0142kiem realne. Pr\u00f3buj\u0119 jeszcze grzecznie zach\u0119ci\u0107. Bezskutecznie. Na po\u017cegnanie \u017cycz\u0119 pacjentce zdrowia i zostawiam \u201eApostolstwo Chorych\u201d do poczytania. Dwie godziny p\u00f3\u017aniej \u2013 neu\u00adrologia \u2013 oddzia\u0142 po drugiej stronie budyn\u00adku, pok\u00f3j jednoosobowy, a w nim m\u0142oda kobieta z zespo\u0142em Downa. Pomy\u015bla\u0142em, \u017ce mo\u017ce by\u0107 z ni\u0105 trudny kontakt, trudna rozmowa. Staram si\u0119 dobrze artyku\u0142owa\u0107 s\u0142owa, bo mam przecie\u017c za\u0142o\u017cony kombine\u00adzon, maseczk\u0119. Pytam o Komuni\u0119 i od razu s\u0142ysz\u0119 od pacjentki: \u201eoczywi\u015bcie\u201d. Potem ma miejsce dzi\u0119kczynienie po Komunii i pada pytanie z jej strony, czy m\u00f3g\u0142bym udzieli\u0107 jej tak\u017ce namaszczenia chorych. Os\u0142upia\u0142em wr\u0119cz ze zdumienia i oczywi\u00ad\u015bcie udzieli\u0142em jej sakramentu chorych. Potem jeszcze chwil\u0119 rozmawiam z pani\u0105 Basi\u0105, bo nie omieszka\u0142a mi si\u0119 grzecznie przedstawi\u0107. \u017begnaj\u0105c si\u0119, m\u00f3wi\u0119, \u017ce na\u00adst\u0119pnym razem przynios\u0119 jej co\u015b do czy\u00adtania, a ona prosi mnie jeszcze o r\u00f3\u017caniec, bo nie zd\u0105\u017cy\u0142a zabra\u0107 swojego. Pani Basia \u017cegna si\u0119 ze mn\u0105, ale tylko \u201edo jutra\u201d, bo jest pewna, \u017ce zn\u00f3w przynios\u0119 jaj Pana Jezusa w Komunii \u015bwi\u0119tej. Rozbroi\u0142a mnie tym ca\u0142kowicie. Czy\u017cby dodatkowy 21 chromo\u00adsom to gen religijno\u015bci? Na ka\u017cdym kroku Pan B\u00f3g daje mi takie pere\u0142ki. W dobie kobiecych protest\u00f3w na ulicach, znajduj\u0119 odpowied\u017a na wiele pyta\u0144, w\u0105tpliwo\u015bci. Stereotypy przestaj\u0105 istnie\u0107, jakiekolwiek uprzedzenia znikaj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Mimo wielu trudno\u015bci i przeszk\u00f3d, w moim sercu s\u0105 rado\u015b\u0107 i pok\u00f3j. Bogu dzi\u0119kuj\u0119 za ten trudny, ale pi\u0119kny czas.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Poni\u017csze artyku\u0142y ukaza\u0142y si\u0119 tak\u017ce w miesi\u0119czniku \u201eApostolstwo Chorych\u201d. Spowied\u017a \u015bwi\u0119ta na oddziale szpitalnymks. Wojciech Bartoszek Okres hospitalizacji nie jest \u0142a\u00adtwy, ze wzgl\u0119du na sam\u0105 cho\u00adrob\u0119, jak i na d\u0142u\u017c\u0105cy si\u0119 nieraz czas pobytu w szpitalu. Staje si\u0119 tym bardziej uci\u0105\u017cliwy, im aktywniejszy prowadzili\u015bmy wcze\u015bniej tryb \u017cycia. Kapelan szpitalny rozmawiaj\u0105c z cho\u00adrymi, poznaje czasem histori\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"default","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1677","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1677","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1677"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1677\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1678,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1677\/revisions\/1678"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1677"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1677"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1677"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
ks. Wojciech Bartoszek<\/p>\n\n\n\n
ks. Marcin Niesporek<\/p>\n\n\n\n
ks. Antoni Bartoszek<\/p>\n\n\n\n
ks. Marek Gwio\u017adzik<\/p>\n\n\n\n
ks. Marek Gwio\u017adzik<\/p>\n\n\n\n