Wed\u0142ug Euzebiusza z Cezarei (+ 340), pierwszego historyka Ko\u015bcio\u0142a, \u015bw. \u0141ukasz pochodzi\u0142 z Antiochii Syryjskiej. Potwierdza to \u015bw. Hieronim (+ 420) i ca\u0142a tradycja Ko\u015bcio\u0142a. Prologi \u0142aci\u0144skie z wieku II do jego Ewangelii nazywaj\u0105 go r\u00f3wnie\u017c wprost Syryjczykiem. By\u0142 poganinem, a nie \u017bydem. Potwierdza\u0107 si\u0119 to zdaje sam Aposto\u0142 narod\u00f3w, kiedy w Li\u015bcie do Kolosem wymienia najpierw przyjaci\u00f3\u0142 i wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w z narodu \u017cydowskiego, a potem z pogan. \u015aw. \u0141ukasza umieszcza \u015bw. Pawe\u0142 w grupie drugiej, w\u015br\u00f3d nawr\u00f3conych z poga\u0144stwa. \u015aw. \u0141ukasz nie nale\u017ca\u0142 do 72 uczni\u00f3w Pana Jezusa, jak to sugeruje \u015bw. Epifaniusz. Nie nale\u017cy go tak\u017ce uto\u017csamia\u0107 z uczniem, kt\u00f3ry zetkn\u0105\u0142 si\u0119 z Panem Jezusem po zmartwychwstaniu w drodze do Emaus, jak to twierdzi \u015bw. Grzegorz I Wielki i Teofilakt.<\/span><\/p>\n \u015aw. \u0141ukasz by\u0142 z zawodu lekarzem, jak o tym pisze wprost \u015bw. Pawe\u0142 w Li\u015bcie do Kolosan (Kol 4,14). Nale\u017ca\u0142 tak\u017ce do ludzi wykszta\u0142conych i dobrze obeznanych z \u00f3wczesn\u0105 literatur\u0105. \u015awiadczy o tym jego pi\u0119kny j\u0119zyk grecki, wyr\u00f3wnany, g\u0142adki styl, dok\u0142adno\u015b\u0107 informacji i umiej\u0119tno\u015b\u0107 korzystania ze \u017ar\u00f3de\u0142. Teodor Lektor (w. VI) pierwszy pisze, \u017ce \u015bw. \u0141ukasz by\u0142 r\u00f3wnie\u017c malarzem, \u017ce namalowa\u0142 obraz Matki Bo\u017cej, kt\u00f3ry zabra\u0142a z Jerozolimy cesarzowa Eudoksja, \u017cona Teodozego I Wielkiego, i przes\u0142a\u0142a go w darze \u015bw. Pulcherii, siostrze cesarza. Odt\u0105d legenda ta sta\u0142a si\u0119 powszechna. Autorstwo \u015bw. \u0141ukasza przypisywano wszystkim staro\u017cytnym obrazom, tak\u017ce naszemu cz\u0119stochowskiemu. Nie mamy, jednak na to, \u017cadnego potwierdzenia historycznego.<\/span><\/p>\n Antiochia ju\u017c w kilka lat po \u015bmierci Pana Jezusa zapozna\u0142a si\u0119 z Jego nauk\u0105. Przynie\u015bli j\u0105 tutaj chrze\u015bcijanie w czasie prze\u015bladowania, jakie wybuch\u0142o, kiedy to zgin\u0105\u0142 \u015bw. Szczepan, aresztowany zosta! \u015bw. Piotr, a stracony \u015bw. Jakub M\u0142odszy Aposto\u0142, po nim tak\u017ce \u015bw. Jakub Starszy. Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce wtedy centrum Ko\u015bcio\u0142a sta\u0142a si\u0119 Antiochia. Tu w\u0142a\u015bnie wyznawc\u00f3w Chrystusa zacz\u0119to nazywa\u0107 chrze\u015bcijanami (Dz 11,26). W Antiochii przebywa\u0142 po swoim cudownym uwolnieniu z wi\u0119zienia \u015bw. Piotr. Tak\u017ce \u015bw. Pawe\u0142 tu cz\u0119sto przebywa\u0142, gdy\u017c Antiochia by\u0142a dla jego wypraw baz\u0105 wypadow\u0105. \u015aw. \u0141ukasz mia\u0142 wi\u0119c dosy\u0107 okazji, by si\u0119 zetkn\u0105\u0107 z wyznawcami Chrystusa i obserwowa\u0107 ich \u017cycie. Musia\u0142o by\u0107 ono buduj\u0105ce. Jeszcze wi\u0119cej oczarowa\u0107 musia\u0142a \u0141ukasza nauka, kt\u00f3r\u0105 s\u0142ysza\u0142 z ust Aposto\u0142\u00f3w. Dlatego oko\u0142o roku 50 po narodzeniu Pana Jezusa, a w kilkana\u015bcie lat po Jego \u015bmierci, przyj\u0105\u0142 Chrzest \u015bwi\u0119ty i przy\u0142\u0105czy\u0142 si\u0119 do \u015bw. Paw\u0142a Aposto\u0142a. Nale\u017ca\u0142 do najwierniejszych jego towarzyszy w podr\u00f3\u017cach. Od trzeciej podr\u00f3\u017cy (rok 58) \u015bw. \u0141ukasz nie odst\u0119powa\u0142 ju\u017c \u015bw. Paw\u0142a. Wierno\u015b\u0107 swoj\u0105 okaza\u0142 Aposto\u0142owi, kiedy w wi\u0119zieniu w Rzymie sam jeden przy nim pozosta\u0142 (2 Tm 4,11).<\/span><\/p>\n Kiedy \u015bw. Pawe\u0142 pozostawa\u0142 dwa lata w wi\u0119zieniu w Cezarei Palesty\u0144skiej, mia\u0142 \u015bw. \u0141ukasz dosy\u0107 czasu, by si\u0119 przypatrze\u0107 \u015bwiadkom Pana Jezusa i z nimi nawi\u0105za\u0107 bli\u017cszy kontakt. \u017by\u0142 wtedy jeszcze \u015bw. Piotr, \u015bw. Jakub Starszy i Naj\u015bw. Maryja Panna. Dlatego m\u00f3g\u0142 od nich zebra\u0107 bezcenne informacje, kt\u00f3rych nie znajdujemy w innych Ewangeliach.<\/span><\/p>\n Nie wiemy, co dzia\u0142o si\u0119 ze \u015bw. \u0141ukaszem po m\u0119cze\u0144skiej \u015bmierci \u015bw. Paw\u0142a (67). Jako miejsca jego pobytu wymienia si\u0119 Achaj\u0119 i Macedoni\u0119, a nawet W\u0142ochy i Francj\u0119. Najprawdopodobniej jednak \u015bw. \u0141ukasz zosta\u0142 przez \u015bw. Paw\u0142a mianowany biskupem w jednym z miast Grecji. Pewien autor prologu do jego Ewangelii, \u017cyj\u0105cy w wieku II, pisze, \u017ce \u015bw. \u0141ukasz zmar\u0142 w Beocji (Grecja) w wieku 84 lat. Autor jednak nie wspomina o m\u0119cze\u0144stwie Ewangelisty, lecz pisze tylko: \u201ezmar\u0142 pe\u0142en Ducha \u015awi\u0119tego”. Dlatego \u015bwiadectwa p\u00f3\u017aniejsze, jakoby \u015bw. \u0141ukasz mia\u0142 ponie\u015b\u0107 \u015bmier\u0107 za Chrystusa, nale\u017ca\u0142oby odnie\u015b\u0107 do legendy.<\/span><\/p>\n \u015aw. \u0141ukasz pozostawi\u0142 po sobie dwie bezcenne pami\u0105tki, dokumenty, kt\u00f3re uczyni\u0142y go nie\u015bmiertelnym. S\u0105 nimi: Ewangelia i Dzieje Apostolskie. Jak starannie zabra\u0142 si\u0119 do pisania Ewangelii, sam to potwierdza we wst\u0119pie: \u201eWielu ju\u017c stara\u0142o si\u0119 u\u0142o\u017cy\u0107 opowiadanie o zdarzeniach, kt\u00f3re si\u0119 dokona\u0142y po\u015br\u00f3d nas, tak jak je przekazali ci, kt\u00f3rzy od pocz\u0105tku byli naocznymi \u015bwiadkami oraz s\u0142ugami s\u0142owa. Postanowi\u0142em wi\u0119c i ja zbada\u0107 dok\u0142adnie wszystko od pierwszych chwil i opisa\u0107 ci po kolei, dostojny Teofilu, aby\u015b m\u00f3g\u0142 przekona\u0107 si\u0119 o ca\u0142kowitej pewno\u015bci nauk, kt\u00f3rych ci udzielono” (\u0141k 1,1-4). Jak wi\u0119c widzimy, chocia\u017c \u015bw. \u0141ukasz nie by\u0142 \u015bwiadkiem naocznym wydarze\u0144, kt\u00f3re nam przekaza\u0142 w swojej Ewangelii, to jednak bada\u0142 \u015bwiadk\u00f3w i od nich jako od pierwszego \u017ar\u00f3d\u0142a czerpa\u0142 wszystkie informacje. Form\u0119 i uk\u0142ad swojej Ewangelii u\u0142o\u017cy\u0142 \u015awi\u0119ty podobnie do Ewangelii, kt\u00f3re mia\u0142 ju\u017c w r\u0119ce, napisanych przez \u015bw. Mateusza i \u015bw. Marka. Ubogaci\u0142 j\u0105 jednak w wiele nowych szczeg\u00f3\u0142\u00f3w, kt\u00f3re tamci pomin\u0119li. Tak wi\u0119c tylko \u015bw. \u0141ukasz nam przekaza\u0142: zwiastowanie narodzenia \u015bw. Jana Chrzciciela i Pana Jezusa, nawiedzenie \u015bw. El\u017cbiety i narodzenie \u015bw. Jana, narodzenie Pana Jezusa, pok\u0142on pasterzy, ofiarowanie w \u015awi\u0105tyni i znalezienie Pana Jezusa w \u015awi\u0105tyni, nauczaj\u0105cego kap\u0142an\u00f3w, pierwsze wyst\u0105pienie Pana Jezusa w Nazarecie i pierwsz\u0105 pr\u00f3b\u0119 zamachu na Jego \u017cycie, wskrzeszenie m\u0142odzie\u0144ca w Naim, opowiadanie o jawnogrzesznicy w domu Szymona faryzeusza, o pos\u0142ugiwaniu przy Chrystusie pobo\u017cnych niewiast, okrzyk niewiasty: ,,B\u0142ogos\u0142awione \u0142ono, kt\u00f3re Ci\u0119 nosi\u0142o i piersi, kt\u00f3re\u015b ssa\u0142”, oburzenie Aposto\u0142\u00f3w na pewne miasto w Samarii, kt\u00f3re nie przyj\u0119\u0142o Pana Jezusa, rozes\u0142anie 72 uczni\u00f3w. \u015aw. \u0141ukasz przekaza\u0142 nam tak\u017ce szereg przypowie\u015bci, kt\u00f3re pomin\u0119li inni Ewangeli\u015bci: O mi\u0142osiernym Samarytaninie, o nieurodzajnym drzewie, o zaproszonych na gody weselne, o zgubionej owcy i drachmie, o synu marnotrawnym, o przewrotnym w\u0142odarzu, o bogaczu i \u0141azarzu. Nadto: uzdrowienie 10 tr\u0119dowatych, nawr\u00f3cenie Zacheusza itp.<\/span><\/p>\n Nie mniej cennym, bo jedynym, jest dokument, kt\u00f3ry \u015bw. \u0141ukasz zatytu\u0142owa\u0142 lub kto\u015b po nim wkr\u00f3tce bardzo trafnie: Dzieje Apostolskie. Tylko na podstawie tego dokumentu wiemy, co dzia\u0142o si\u0119 bezpo\u015brednio po wniebowst\u0105pieniu Pana Jezusa. Poniewa\u017c by\u0142 on r\u00f3wnie\u017c uczestnikiem podr\u00f3\u017cy \u015bw. Paw\u0142a, opisa\u0142 je z drobiazgow\u0105 sumienno\u015bci\u0105.<\/span><\/p>\n Nie wiemy, gdzie jest gr\u00f3b \u015bw. \u0141ukasza. Do posiadania jego relikwii przyznawali si\u0119 i przyznaj\u0105: Efez, gdzie w roku 1951 miano odnale\u017a\u0107 jego gr\u00f3b, Beocja. Wenecja i Padwa. Przez d\u0142ugie wieki pokazywano tak\u017ce relikwie \u015bw. \u0141ukasza w Konstantynopolu, gdzie mia\u0142y by\u0107 przeniesione za panowania cesarza Justyniana ok. roku 527. St\u0105d miano je przewie\u017a\u0107 do Wenecji, a potem do Padwy (w roku 899). Do dnia dzisiejszego tam si\u0119 znajduj\u0105 w bazylice \u015aw. Justyny w osobnej kaplicy. Najstarszy wizerunek \u015bw. \u0141ukasza mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 w bogatej mozaice w Rawennie, w ko\u015bciele \u015bw. Witalisa. Pochodzi on z wieku VI. Ju\u017c tam jest przy nim w\u00f3\u0142, jako symbol jego Ewangelii, kt\u00f3r\u0105 rozpoczyna od zjawienia si\u0119 archanio\u0142a Gabriela w \u015awi\u0105tyni jerozolimskiej kap\u0142anowi Zachariaszowi. W tej\u017ce \u015awi\u0105tyni za\u015b (raczej przed \u015awi\u0105tyni\u0105) sk\u0142adano Panu Bogu na ofiar\u0119: wo\u0142y i owce. W katakumbach Kommodylli w Rzymie jest fresk z wieku VII, przedstawiaj\u0105cy \u015bw. \u0141ukasza w stroju rzymskim.<\/span><\/p>\n Wiele katolickich zwi\u0105zk\u00f3w lekarzy i s\u0142u\u017cby zdrowia obra\u0142o sobie \u015bw. \u0141ukasza za szczeg\u00f3lnego patrona. Podobnie uczyni\u0142o to wiele zwi\u0105zk\u00f3w plastyk\u00f3w i artyst\u00f3w.<\/span><\/p>\n \u015awi\u0119ty \u0141ukaszu, Patronie S\u0142u\u017cby Zdrowia – M\u00f3dl si\u0119 za Nami!<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u015aW. \u0141UKASZ EWANGELISTA, \u015awi\u0119to – 18 pa\u017adziernika Wed\u0142ug Euzebiusza z Cezarei (+ 340), pierwszego historyka Ko\u015bcio\u0142a, \u015bw. \u0141ukasz pochodzi\u0142 z Antiochii Syryjskiej. Potwierdza to \u015bw. Hieronim (+ 420) i ca\u0142a tradycja Ko\u015bcio\u0142a. Prologi \u0142aci\u0144skie z wieku II do jego Ewangelii nazywaj\u0105 go r\u00f3wnie\u017c wprost Syryjczykiem. By\u0142 poganinem, a nie \u017bydem. Potwierdza\u0107 si\u0119 to zdaje sam […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":301,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"default","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"default","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[53,1],"tags":[],"class_list":["post-312","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-patroni","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/312","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=312"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/312\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1646,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/312\/revisions\/1646"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/301"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=312"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=312"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=312"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nCesarz niemiecki i kr\u00f3l Czech Karol IV Luksemburski rozpocz\u0105\u0142 w 1344 roku budow\u0119 katedry \u015aw. Wita w Pradze. W drodze na koronacj\u0119, kt\u00f3ra odby\u0142a si\u0119 w Rzymie 5 IV 1355 roku odwiedzi\u0142 Padw\u0119 i otrzyma\u0142 dla praskiej katedry cz\u0119\u015b\u0107 relikwii \u015bw. \u0141ukasza. Akt donacji Miko\u0142aja, patriarchy Akwilei, kt\u00f3remu podlega\u0142a Padwa nosi dat\u0119 6 XI 1254, a 9 XI otwarto gr\u00f3b i pozyskano relikwie: czaszk\u0119, \u017cuchw\u0119 i 15 z\u0119b\u00f3w. W nast\u0119pnych wiekach zmienia\u0142y si\u0119 relikwiarze, relikwie by\u0142y te\u017c rozdzielane mi\u0119dzy r\u00f3\u017cne relikwiarze. Najwi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 tych relikwii znajduje si\u0119 nadal w katedrze \u015aw. Wita. Praskie relikwie \u015bw. \u0141ukasza by\u0142y przewiezione w 1998 roku do Padwy i poddane badaniom antropologiczno-medycznym. Wyniki bada\u0144 przedstawiono na kongresie mi\u0119dzyna-rodowym, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 w Padwie od 16 do 21 pa\u017adziernika 2000 roku. Ustalono, \u017ce szcz\u0105tki padewskie i praskie stanowi\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 jednego szkieletu i \u017ce nie jest wykluczone (z naukowego punktu widzenia), i\u017c s\u0105 autentycznymi relikwiami \u015bw. \u0141ukasza.<\/span><\/p>\n