NOWA EWANGELIZACJA A GODNO\u015a\u0106 CZ\u0141OWIEKA CIERPI\u0104CEGO
\nOr\u0119dzie Ojca \u015awi\u0119tego na IX \u015awiatowy Dzie\u0144 Chorego 2001<\/p>\n
\n1. Wzbogacona \u0142ask\u0105 Wielkiego Jubileuszu i kontemplacj\u0105 tajemnicy Wcielonego S\u0142owa, w kt\u00f3rym ludzkie cierpienie znajduje sw\u00f3j najwy\u017cszy i najpewniejszy punkt odniesienia (Salvifici doloris, 31), chrze\u015bcija\u0144ska wsp\u00f3lnota przygotowuje si\u0119 do obchod\u00f3w IX \u015awiatowego Dnia Chorego, wyznaczonego na 11 lutego 2001 r. Jako miejsce \u015bwi\u0119towania tego donios\u0142ego wydarzenia wybrano katedr\u0119 w Sydney w Australii. Wyb\u00f3r kontynentu australijskiego z ca\u0142ym jego bogactwem kulturowym i etnicznym pozwala wyra\u017aniej dostrzec, jak \u015bcis\u0142a jest wi\u0119\u017a komunii ko\u015bcielnej: pokonuje ona wszelkie odleg\u0142o\u015bci i sprzyja kontaktom mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi kulturami, u\u017cy\u017anionymi przez jedyne, wyzwalaj\u0105ce or\u0119dzie zbawienia.<\/p>\n
Patronk\u0105 katedry w Sydney jest Maryja Panna, Matka Ko\u015bcio\u0142a. Podkre\u015bla to maryjny wymiar \u015awiatowego Dnia Chorego, kt\u00f3ry ju\u017c od dziewi\u0119ciu lat jest obchodzony w dniu liturgicznego wspomnienia Matki Bo\u017cej z Lourdes. Jako kochaj\u0105ca Matka Maryja raz jeszcze pozwoli nam odczu\u0107, \u017ce troszczy si\u0119 o chorych – nie tylko na kontynencie australijskim, ale na ca\u0142ym \u015bwiecie, a tak\u017ce o tych, kt\u00f3rzy s\u0142u\u017c\u0105 im swymi umiej\u0119tno\u015bciami zawodowymi, a cz\u0119sto ca\u0142ym \u017cyciem.<\/p>\n
Dzie\u0144 Chorego b\u0119dzie tak\u017ce, podobnie jak w przesz\u0142o\u015bci, sposobno\u015bci\u0105 do modlitwy oraz do wsparcia niezliczonych instytucji zapewniaj\u0105cych opiek\u0119 cierpi\u0105cym. Doda otuchy licznym kap\u0142anom, zakonnikom, zakonnicom i wiernym \u015bwieckim, kt\u00f3rzy w imieniu Ko\u015bcio\u0142a staraj\u0105 si\u0119 zaspokaja\u0107 potrzeby ludzi chorych, po\u015bwi\u0119caj\u0105c szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 najs\u0142abszym i walcz\u0105c o to, aby zosta\u0142a pokonana kultura \u015bmierci i zwyci\u0119\u017cy\u0142a wsz\u0119dzie kultura \u017cycia (por. Evangelium vitae, 100). W ostatnich latach ja sam kilkakrotnie do\u015bwiadczy\u0142em choroby i dzi\u0119ki temu coraz wyra\u017aniej dostrzegam jej znaczenie dla mojej pos\u0142ugi Piotrowej i dla \u017cycia samego Ko\u015bcio\u0142a. Wyra\u017caj\u0105c serdeczn\u0105 solidarno\u015b\u0107 z tymi, kt\u00f3rzy cierpi\u0105, wzywam ich, by z wiar\u0105 kontemplowali tajemnic\u0119 Chrystusa ukrzy\u017cowanego i zmartwychwsta\u0142ego, a przez to potrafili dostrzec w swoich bolesnych do\u015bwiadczeniach pe\u0142en mi\u0142o\u015bci zamys\u0142 Bo\u017cy. Tylko wpatruj\u0105c si\u0119 w Jezusa, \u00abM\u0119\u017ca bole\u015bci, oswojonego z cierpieniem\u00bb (por. Iz 53, 3), mo\u017cna znale\u017a\u0107 pogod\u0119 ducha i ufno\u015b\u0107.<\/p>\n
2. Podczas najbli\u017cszego \u015awiatowego Dnia Chorych, kt\u00f3rego temat brzmi: \u00abNowa ewangelizacja a godno\u015b\u0107 cz\u0142owieka cierpi\u0105cego\u00bb, Ko\u015bci\u00f3\u0142 pragnie podkre\u015bli\u0107 potrzeb\u0119 pog\u0142\u0119bionej ewangelizacji w tej dziedzinie ludzkiego do\u015bwiadczenia, tak aby s\u0142u\u017cy\u0142a ona dobrobytowi ca\u0142ego cz\u0142owieka oraz post\u0119powi wszystkich ludzi na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n
Skuteczne leczenie r\u00f3\u017cnych chor\u00f3b, dalsze badania oraz inwestowanie stosownych \u015brodk\u00f3w to chwalebne cele, kt\u00f3re udaje si\u0119 osi\u0105ga\u0107 na rozleg\u0142ych obszarach naszej planety. Cho\u0107 nale\u017cy wyrazi\u0107 uznanie dla dotychczasowych dokona\u0144, nie mo\u017cna lekcewa\u017cy\u0107 faktu, \u017ce nie wszyscy ludzie maj\u0105 r\u00f3wne szans\u0119. Zwracam si\u0119 zatem z nagl\u0105cym apelem, aby podj\u0119to dzia\u0142ania wspomagaj\u0105ce niezb\u0119dny rozw\u00f3j s\u0142u\u017cb sanitarnych w krajach, nadal licznych, kt\u00f3re nie s\u0105 w stanie zapewni\u0107 swoim mieszka\u0144com godziwych warunk\u00f3w \u017cycia i nale\u017cytej ochrony zdrowia. Pragn\u0105\u0142bym tak\u017ce, aby ogromne mo\u017cliwo\u015bci wsp\u00f3\u0142czesnej medycyny rzeczywi\u015bcie s\u0142u\u017cy\u0142y cz\u0142owiekowi i by\u0142y stosowane w spos\u00f3b ca\u0142kowicie odpowiadaj\u0105cy jego godno\u015b\u0107.<\/p>\n
W ci\u0105gu minionych dw\u00f3ch tysi\u0119cy lat Ko\u015bci\u00f3\u0142 stara\u0142 si\u0119 zawsze wspiera\u0107 post\u0119p lecznictwa, d\u0105\u017c\u0105c do zapewnienia chorym coraz bardziej kompetentnej pomocy. W r\u00f3\u017cnych sytuacjach oddzia\u0142ywa\u0142 wszelkimi dost\u0119pnymi sobie \u015brodkami, aby zapewni\u0107 poszanowanie praw cz\u0142owieka oraz by zawsze celem d\u0105\u017ce\u0144 by\u0142o autentyczne dobro osoby (por. Populorum progressio, 34). Tak\u017ce dzisiaj Magisterium, wierne ewangelicznym zasadom, nieustannie wskazuje kryteria moralne, tak aby ludzie zajmuj\u0105cy si\u0119 medycyn\u0105 mogli zg\u0142\u0119bia\u0107 nie do\u015b\u0107 jeszcze jasne aspekty badanych problem\u00f3w w spos\u00f3b zgodny z nakazami autentycznego humanizmu.<\/p>\n
3. Ka\u017cdego dnia pielgrzymuj\u0119 w duchu do szpitali i dom\u00f3w opieki, gdzie przebywaj\u0105 ludzie w ka\u017cdym wieku i z wszystkich \u015brodowisk spo\u0142ecznych. Chcia\u0142bym spotka\u0107 si\u0119 zw\u0142aszcza z pacjentami, ich rodzinami i personelem sanitarnym. Te miejsca s\u0105 jak gdyby sanktuariami, w kt\u00f3rych ludzie maj\u0105 udzia\u0142 w paschalnym misterium Chrystusa. Nawet cz\u0142owieka najmniej refleksyjnego sk\u0142aniaj\u0105 one do zastanowienia si\u0119 nad w\u0142asnym \u017cyciem i jego sensem, nad przyczyn\u0105 z\u0142a, cierpienia i \u015bmierci (por. Gaudium et spes, 10). Dlatego w\u0142a\u015bnie wa\u017cne jest, aby nigdy nie zabrak\u0142o w tych instytucjach wyrazistej i kompetentnej obecno\u015bci os\u00f3b wierz\u0105cych.<\/p>\n
Nale\u017cy zatem koniecznie zwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 z nagl\u0105cym apelem do os\u00f3b pracuj\u0105cych zawodowo w sferze medycyny i opieki nad chorymi, aby uczyli si\u0119 od Chrystusa – lekarza duszy i cia\u0142a jak by\u0107 dla braci prawdziwymi \u201edobrymi samarytanami\u201d. Nade wszystko trzeba sobie \u017cyczy\u0107, aby ludzie zajmuj\u0105cy si\u0119 prac\u0105 badawcz\u0105 nie ustawali w poszukiwaniu \u015brodk\u00f3w zdolnych zapewni\u0107 integraln\u0105 ochron\u0119 ludzkiego zdrowia i zwalcza\u0107 skutki chor\u00f3b. Wypada te\u017c wyrazi\u0107 pragnienie, aby ci, kt\u00f3rzy bezpo\u015brednio zajmuj\u0105 si\u0119 opiek\u0105 nad chorymi, byli zawsze wra\u017cliwi na potrzeby cierpi\u0105cych, a wykonuj\u0105c sw\u00f3j zaw\u00f3d umieli \u0142\u0105czy\u0107 kompetencj\u0119 z wymogami cz\u0142owiecze\u0144stwa.<\/p>\n
Szpitale, zak\u0142ady dla os\u00f3b chorych i starszych oraz wszystkie miejsca, gdzie przyjmowani s\u0105 ludzie cierpi\u0105cy, to uprzywilejowane \u015brodowiska nowej ewangelizacji, kt\u00f3ra winna d\u0105\u017cy\u0107 do tego, aby w\u0142a\u015bnie tam rozbrzmiewa\u0142o or\u0119dzie Ewangelii nios\u0105ce ludziom nadziej\u0119. Tylko Jezus, Boski Samarytanin, jest dla ka\u017cdego cz\u0142owieka, poszukuj\u0105cego pokoju i zbawienia, odpowiedzi\u0105 w pe\u0142ni zaspokajaj\u0105c\u0105 jego najg\u0142\u0119bsze pragnienia. To Chrystus jest Zbawicielem ka\u017cdego cz\u0142owieka i ca\u0142ego cz\u0142owieka. Dlatego Ko\u015bci\u00f3\u0142 g\u0142osi Go niestrudzenie, aby Jego \u015bwiat\u0142o przenika\u0142o rzeczywisto\u015b\u0107 choroby i pomaga\u0142o w poszukiwaniu zdrowia. Wa\u017cne jest zatem, aby na pocz\u0105tku trzeciego tysi\u0105clecia chrze\u015bcija\u0144stwa da\u0107 nowy impuls ewangelizacji w \u015bwiecie ochrony zdrowia jako w \u015brodowisku szczeg\u00f3lnie przeznaczonym do tego, aby sta\u0107 si\u0119 wa\u017cnym laboratorium cywilizacji mi\u0142o\u015bci.<\/p>\n
4. W ostatnich latach wzrasta zainteresowanie badaniami naukowymi w dziedzinie medycyny oraz modernizacj\u0105 struktur sanitarnych. Nale\u017cy, oczywi\u015bcie, patrze\u0107 przychylnie na t\u0119 tendencj\u0119, ale jednocze\u015bnie trzeba te\u017c przypomina\u0107, \u017ce sil\u0105 przewodni\u0105 winno tu by\u0107 zawsze d\u0105\u017cenie do zapewnienia skutecznej pos\u0142ugi choremu i wspomaganie go w walce z chorob\u0105. W takim kontek\u015bcie m\u00f3wi si\u0119 coraz cz\u0119\u015bciej o opiece \u00abholistycznej\u00bb, to znaczy dbaj\u0105cej o potrzeby biologiczne, psychiczne, spo\u0142eczne i duchowe chorego i jego otoczenia. Zw\u0142aszcza w tym, co dotyczy lekarstw, terapii i operacji chirurgicznych wszelkie eksperymenty kliniczne musz\u0105 by\u0107 przeprowadzane w duchu absolutnego poszanowania cz\u0142owieka i z jasn\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 ryzyka, a zatem tak\u017ce ogranicze\u0144, jakie ryzyko to stwarza. Chrze\u015bcijanie pracuj\u0105cy zawodowo w tej dziedzinie s\u0105 powo\u0142ani, aby dawa\u0107 \u015bwiadectwo o swoich przekonaniach etycznych, szukaj\u0105c nieustannie \u015bwiat\u0142a wiary. Ko\u015bci\u00f3\u0142 docenia wysi\u0142ki tych, kt\u00f3rzy pracuj\u0105c z oddaniem i kompetencj\u0105 w sferze bada\u0144 naukowych i opieki nad chorymi, przyczyniaj\u0105 si\u0119 do podniesienia jako\u015bci ca\u0142ej s\u0142u\u017cby na rzecz chorych.<\/p>\n
5. Sprawiedliwy podzia\u0142 d\u00f3br, jakiego pragnie Stw\u00f3rca, jest pilnym postulatem tak\u017ce w dziedzinie ochrony zdrowia: nale\u017cy wreszcie po\u0142o\u017cy\u0107 kres istniej\u0105cej nadal niesprawiedliwej sytuacji, kt\u00f3ra zw\u0142aszcza w krajach ubogich pozbawia znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ludno\u015bci niezb\u0119dnej opieki zdrowotnej. Jest to powodem wielkiego zgorszenia i dlatego rz\u0105dz\u0105cy pa\u0144stwami musz\u0105 czu\u0107 si\u0119 zobowi\u0105zani do podj\u0119cia wszelkich wysi\u0142k\u00f3w, aby ci, kt\u00f3rym brakuje \u015brodk\u00f3w materialnych, mogli uzyska\u0107 dost\u0119p przynajmniej do podstawowej opieki zdrowotnej. D\u0105\u017cenie do „ochrony zdrowia dla wszystkich” jest podstawowym obowi\u0105zkiem ka\u017cdego cz\u0142onka wsp\u00f3lnoty mi\u0119dzynarodowej, za\u015b dla chrze\u015bcijan jest nakazem \u015bci\u015ble zwi\u0105zanym ze \u015bwiadectwem wiary. Chrze\u015bcijanie wiedz\u0105, \u017ce winni w konkretny spos\u00f3b g\u0142osi\u0107 ewangeli\u0119 \u017cycia, troszcz\u0105c si\u0119 o jego poszanowanie i odrzucaj\u0105c wszelkie praktyki, kt\u00f3re mu zagra\u017caj\u0105, od aborcji po eutanazj\u0119. W ten kontekst wpisuje si\u0119 tak\u017ce refleksja nad wykorzystaniem dost\u0119pnych zasob\u00f3w: ich ograniczono\u015b\u0107 ka\u017ce okre\u015bli\u0107 wyra\u017ane zasady etyczne, kt\u00f3re pomog\u0105 pacjentom i ich opiekunom podejmowa\u0107 decyzje dotycz\u0105ce szczeg\u00f3lnie kosztownych i ryzykownych form terapii. W ka\u017cdym przypadku nale\u017cy unika\u0107 form „terapii uporczywej” (por. Evangelium vitae, 65).<\/p>\n
Pragn\u0119 w tym miejscu uzna\u0107 zas\u0142ugi wszystkich – jednostek i organizacji, zw\u0142aszcza zgromadze\u0144 zakonnych – kt\u00f3rzy pe\u0142ni\u0105 ofiarn\u0105 pos\u0142ug\u0119 w tym sektorze, odwa\u017cnie wychodz\u0105c naprzeciw pilnym potrzebom ludzi i spo\u0142eczno\u015bci \u017cyj\u0105cych w regionach i krajach, gdzie panuje wielkie ub\u00f3stwo. Ko\u015bci\u00f3\u0142 raz jeszcze wyra\u017ca im uznanie za wk\u0142ad, jaki nieustannie wnosz\u0105 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 apostolsk\u0105 w tej rozleg\u0142ej i trudnej dziedzinie. Pragn\u0119 zach\u0119ci\u0107 zw\u0142aszcza cz\u0142onk\u00f3w rodzin zakonnych, zajmuj\u0105cych si\u0119 duszpasterstwem w \u015brodowisku ochrony zdrowia, aby \u015bmia\u0142o podejmowali wyzwania trzeciego tysi\u0105clecia, id\u0105c \u015bladami swoich za\u0142o\u017cycieli. W obliczu nowych dramat\u00f3w i chor\u00f3b, kt\u00f3re zaj\u0119\u0142y miejsce dawnych plag, pilnie potrzebna jest pos\u0142uga \u00abdobrych samarytan zdolnych zapewni\u0107 chorym niezb\u0119dn\u0105 opiek\u0119, a zarazem sprawi\u0107, aby nie brakowa\u0142o im wsparcia duchowego, kt\u00f3re pozwoli chorym z wiar\u0105 prze\u017cywa\u0107 swoj\u0105 trudn\u0105 sytuacj\u0119.<\/p>\n
6. Ze szczeg\u00f3lnym wzruszeniem my\u015bl\u0119 o wielkiej rzeszy zakonnik\u00f3w i zakonnic, kt\u00f3rzy pracuj\u0105c w szpitalach i o\u015brodkach zdrowia „a pierwszej linii” razem z coraz wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0105 \u015bwieckich m\u0119\u017cczyzn i kobiet, zapisuj\u0105 wspania\u0142e stronice ewangelicznego mi\u0142osierdzia. Niejednokrotnie pracuj\u0105 w warunkach dramatycznych konflikt\u00f3w wojennych i ka\u017cdego dnia ryzykuj\u0105 w\u0142asnym \u017cyciem, aby ratowa\u0107 \u017cycie braci. Niema\u0142o jest, niestety, i tych, kt\u00f3rzy gin\u0105 z powodu swojej s\u0142u\u017cby ewangelii \u017cycia.<\/p>\n
Pragn\u0119 tak\u017ce wspomnie\u0107 o licznych organizacjach pozarz\u0105dowych, kt\u00f3re powsta\u0142y w ostatnim czasie, aby nie\u015b\u0107 pomoc ludziom maj\u0105cym ograniczony dost\u0119p do ochrony zdrowia. Mog\u0105 one liczy\u0107 na wsp\u00f3\u0142prac\u0119 wolontariuszy \u00abw terenie\u00bb, a tak\u017ce na hojno\u015b\u0107 znacznej grupy os\u00f3b, kt\u00f3re wspieraj\u0105 ekonomicznie ich dzia\u0142alno\u015b\u0107. Wszystkich zach\u0119cam do kontynuacji tego chwalebnego dzie\u0142a, kt\u00f3re w wielu krajach prowadzi do rozbudzenia wra\u017cliwo\u015bci sumie\u0144.<\/p>\n
Na koniec zwracam si\u0119 do was, drodzy chorzy oraz ofiarni pracownicy s\u0142u\u017cby zdrowia. Obecny Dzie\u0144 Chorego obchodzony jest wkr\u00f3tce po zako\u0144czeniu Roku Jubileuszowego. Jest zatem jeszcze jednym wezwaniem do kontemplacji oblicza Chrystusa, kt\u00f3ry 2000 lat temu stal si\u0119 Cz\u0142owiekiem, aby odkupi\u0107 cz\u0142owieka. Drodzy bracia i siostry, b\u0105d\u017acie zawsze gotowi zwiastowa\u0107 ewangeli\u0119 \u017cycia i nadziei oraz dawa\u0107 o niej \u015bwiadectwo. G\u0142o\u015bcie, \u017ce Chrystus pociesza wszystkich, kt\u00f3rzy zaznaj\u0105 niedostatku i zmagaj\u0105 si\u0119 z trudno\u015bciami; jest moc\u0105 tych, kt\u00f3rzy prze\u017cywaj\u0105 chwile znu\u017cenia i s\u0142abo\u015bci; jest oparciem dla tych, kt\u00f3rzy niestrudzenie pracuj\u0105, aby zapewni\u0107 wszystkim lepsze warunki \u017cycia i ochrony zdrowia.<\/p>\n
Zawierzam was Maryi, Matce Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3rej – jak przypomnia\u0142em na pocz\u0105tku -po\u015bwi\u0119cona jest katedra w Sydney, duchowe centrum IX \u015awiatowego Dnia Chorego. Maryja Pocieszycielka niech sprawi, aby wszystkie Jej dzieci poddane pr\u00f3bie mog\u0142y zazna\u0107 Jej macierzy\u0144skiej opieki; niech pomaga wam \u015bwiadczy\u0107 wobec \u015bwiata o dobroci Bo\u017cej i uczyni was \u017cywymi ikonami swego Syna.<\/p>\n
Z takimi \u017cyczeniami udzielam wam i wszystkim, kt\u00f3rych los le\u017cy wam na sercu, specjalnego Apostolskiego B\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa.<\/p>\n
Castel Gandolfo, 22 sierpnia 2000 r.<\/p>\n
Joannes Paulus II<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
2001 OR\u0118DZIE NA IX \u015aWIATOWY DZIE\u0143 CHOREGO – Jan Pawe\u0142 II NOWA EWANGELIZACJA A GODNO\u015a\u0106 CZ\u0141OWIEKA CIERPI\u0104CEGO Or\u0119dzie Ojca \u015awi\u0119tego na IX \u015awiatowy Dzie\u0144 Chorego 2001 1. Wzbogacona \u0142ask\u0105 Wielkiego Jubileuszu i kontemplacj\u0105 tajemnicy Wcielonego S\u0142owa, w kt\u00f3rym ludzkie cierpienie znajduje sw\u00f3j najwy\u017cszy i najpewniejszy punkt odniesienia (Salvifici doloris, 31), chrze\u015bcija\u0144ska wsp\u00f3lnota przygotowuje si\u0119 do […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[52],"tags":[],"class_list":["post-425","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-oredzia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/425","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=425"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/425\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":825,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/425\/revisions\/825"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=425"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=425"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=425"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}