\u00abWsta\u0144, id\u017a, twoja wiara ci\u0119 uzdrowi\u0142a\u00bb (\u0141k 17, 19)<\/p>\n
Drodzy bracia i siostry!<\/p>\n
Z okazji \u015awiatowego Dnia Chorego, kt\u00f3ry b\u0119dziemy obchodzili 11 lutego 2012 r., we wspomnienie Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny z Lourdes, pragn\u0119 ponowi\u0107 moj\u0105 duchow\u0105 blisko\u015b\u0107 ze wszystkimi chorymi, kt\u00f3rzy przebywaj\u0105 w szpitalach i innych domach opieki zdrowotnej, b\u0105d\u017a s\u0105 piel\u0119gnowani w domach rodzinnych, i zapewni\u0107 wszystkich o trosce i mi\u0142o\u015bci ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a. Przyjmuj\u0105c wielkodusznie i z mi\u0142o\u015bci\u0105 ka\u017cde ludzkie \u017cycie, przede wszystkim s\u0142abe i chore, chrze\u015bcijanin wyra\u017ca wa\u017cny aspekt swojego ewangelicznego \u015bwiadectwa, bior\u0105c przyk\u0142ad z Chrystusa, kt\u00f3ry pochyla\u0142 si\u0119 nad materialnymi i duchowymi chorobami cz\u0142owieka, aby je leczy\u0107.
\n1. W tym roku, stanowi\u0105cym przygotowanie do zbli\u017caj\u0105cego si\u0119 uroczystego \u015awiatowego Dnia Chorego, kt\u00f3ry b\u0119dzie obchodzony w Niemczech 11 lutego 2013 r. i po\u015bwi\u0119cony wzorcowej postaci ewangelicznego Samarytanina (por. \u0141k 10, 29-37), chcia\u0142bym po\u0142o\u017cy\u0107 nacisk na \u00absakramenty uzdrowienia\u00bb, tzn. sakrament pokuty i pojednania, a tak\u017ce sakrament na-maszczenia chorych, kt\u00f3re osi\u0105gaj\u0105 swoj\u0105 naturaln\u0105 pe\u0142ni\u0119 w Komunii eucharystycznej.<\/p>\n
Spotkanie Jezusa z dziesi\u0119cioma tr\u0119dowatymi, opowiedziane w Ewangelii \u015bw. \u0141ukasza (por. \u0141k 17, 11-19), a w szczeg\u00f3lno\u015bci s\u0142owa, kt\u00f3re Chrystus Pan kieruje do jednego z nich: \u00abWsta\u0144, id\u017a, twoja wiara ci\u0119 uzdrowi\u0142a\u00bb (w. 19), pomagaj\u0105 u\u015bwiadomi\u0107 sobie, jak wa\u017cna jest wiara dla os\u00f3b, kt\u00f3re pod ci\u0119\u017carem cierpienia i choroby zbli\u017caj\u0105 si\u0119 do Pana. W spotkaniu z Nim mog\u0105 rzeczywi\u015bcie do\u015bwiadczy\u0107, \u017ce kto wierzy, nigdy nie jest sam! B\u00f3g bowiem w swoim Synu nie zostawia nas samych z naszymi niepokojami i cierpieniami, ale jest z nami, po-maga nam je znosi\u0107 i pragnie uzdrowi\u0107 do g\u0142\u0119bi nasze serce (por. Mk 2, 1-12).<\/p>\n
Wiara owego tr\u0119dowatego, kt\u00f3ry widz\u0105c, \u017ce zosta\u0142 uzdrowiony, jako jedyny \u2013 w odr\u00f3\u017cnieniu od pozosta\u0142ych \u2013 pe\u0142en zdumienia i rado\u015bci natychmiast wraca do Jezusa, by wyrazi\u0107 Mu swoj\u0105 wdzi\u0119czno\u015b\u0107, pozwala dostrzec, \u017ce odzyskane zdrowie jest znakiem czego\u015b cenniejszego od zwyk\u0142ego wyleczenia w sensie fizycznym, jest znakiem uzdrowienia, kt\u00f3rym B\u00f3g obdarza nas za po\u015brednictwem Chrystusa; wyra\u017caj\u0105 to s\u0142owa Jezusa: twoja wiara ci\u0119 uzdrowi\u0142a. Ten, kto w cierpieniu i chorobie wzywa Pana, mo\u017ce by\u0107 pewnym, \u017ce Jego mi\u0142o\u015b\u0107 nigdy go nie opu\u015bci i \u017ce r\u00f3wnie\u017c mi\u0142o\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry jest przed\u0142u\u017ceniem w czasie zbawczego dzie\u0142a Chrystusa, nigdy go nie zawiedzie. Wyzdrowienie fizyczne, wyraz g\u0142\u0119bszego uzdrowienia, ukazuje tym samym, jakie znaczenie ma dla Chrystusa ca\u0142y cz\u0142owiek, z dusz\u0105 i cia\u0142em. Ka\u017cdy sakrament zreszt\u0105 wyra\u017ca i uobecnia blisko\u015b\u0107 samego Boga, kt\u00f3ry w spos\u00f3b absolutnie bezinteresowny \u00abdociera do nas poprzez rzeczy materialne, (\u2026) kt\u00f3rymi si\u0119 pos\u0142uguje, czyni\u0105c je narz\u0119dziem s\u0142u\u017c\u0105cym naszemu spotkaniu z Nim\u00bb (Homilia podczas Mszy \u015bw. Krzy\u017cma, 1 kwietnia 2010 r.). \u00abStaje si\u0119 widoczna jedno\u015b\u0107 stworzenia i odkupienia. Sakramenty s\u0105 wyrazem cielesno\u015bci naszej wiary, kt\u00f3ra obejmuje cia\u0142o i dusz\u0119 \u2013 ca\u0142ego cz\u0142owieka\u00bb (Homilia podczas Mszy \u015bw. Krzy\u017cma, 21 kwietnia 2011 r.). G\u0142\u00f3wnym zadaniem Ko\u015bcio\u0142a jest z pewno\u015bci\u0105 g\u0142oszenie kr\u00f3lestwa Bo\u017cego, \u00abale w\u0142a\u015bnie samo to g\u0142oszenie powinno by\u0107 procesem uzdrawiania: 'bym opatrywa\u0142 rany serc z\u0142amanych’ (Iz 61, 1)\u00bb (tam\u017ce), zgodnie z misj\u0105 powierzon\u0105 uczniom przez Jezusa (por. \u0141k 9, 1-2; Mt 10, 1. 5-14; Mk 6, 7-13). Zwi\u0105zek mi\u0119dzy zdrowiem fizycznym i odnow\u0105 zranionej duszy pomaga nam zatem lepiej zrozumie\u0107 \u00absakramenty uzdrowienia\u00bb.<\/p>\n
2. Na sakramencie pokuty cz\u0119sto skupia\u0142a si\u0119 refleksja pasterzy Ko\u015bcio\u0142a, w\u0142a\u015bnie ze wzgl\u0119du na jego wielkie znaczenie na drodze chrze\u015bcija\u0144skiego \u017cycia, poniewa\u017c \u00abca\u0142a skuteczno\u015b\u0107 pokuty polega na przywr\u00f3ceniu nam \u0142aski Bo\u017cej i zjednoczeniu nas w przyja\u017ani z Bogiem\u00bb (Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, 1468). Ko\u015bci\u00f3\u0142, nadal g\u0142osz\u0105c przebaczenie i pojednanie, o kt\u00f3rym m\u00f3wi\u0142 Jezus, nieustannie zach\u0119ca ca\u0142\u0105 ludzko\u015b\u0107 do nawr\u00f3cenia si\u0119 i wiary w Ewangeli\u0119. Apeluje s\u0142owami aposto\u0142a Paw\u0142a: \u00abW imieniu Chrystusa spe\u0142niamy pos\u0142annictwo jakby Boga samego, kt\u00f3ry przez nas udziela napomnie\u0144. W imi\u0119 Chrystusa prosimy: pojednajcie si\u0119 z Bogiem!\u00bb (2 Kor 5, 20). Jezus w swoim \u017cyciu g\u0142osi i uobecnia mi\u0142osierdzie Ojca. Przy-szed\u0142 nie po to, by pot\u0119pia\u0107, lecz by przebacza\u0107 i zbawia\u0107, by dawa\u0107 nadziej\u0119 tak\u017ce w najg\u0142\u0119bszych mrokach cierpienia i grzechu, by obdarza\u0107 \u017cyciem wiecznym; tote\u017c w sakramencie pokuty, dzi\u0119ki \u00ablekarstwu spowiedzi\u00bb, do\u015bwiadczenie grzechu nie przeradza si\u0119 w rozpacz, lecz spotyka si\u0119 z Mi\u0142o\u015bci\u0105, kt\u00f3ra przebacza i przemienia (por. Jan Pawe\u0142 II, Posynodalna adhortacja apostolska Reconciliatio et paenitentia, 31).<\/p>\n
B\u00f3g, \u00abbogaty w mi\u0142osierdzie\u00bb (Ef 2, 4), jak ojciec z ewangelicznej przypowie\u015bci (por. \u0141k 15, 11-32) nie zamyka serca przed \u017cadnym ze swoich dzieci, ale czeka na nie, szuka ich, dociera do nich, kiedy na skutek odrzucenia wsp\u00f3lnoty popadaj\u0105 w niewol\u0119 odosobnienia i podzia\u0142u, wzywa je, by zgromadzi\u0142y si\u0119 wok\u00f3\u0142 Jego sto\u0142u, rado\u015bnie uczestnicz\u0105c w \u015bwi\u0119cie przebaczenia i pojednania. Chwila cierpienia, w kt\u00f3rej mog\u0142aby si\u0119 zrodzi\u0107 pokusa, by podda\u0107 si\u0119 zniech\u0119ceniu i rozpaczy, przemienia si\u0119 w\u00f3wczas w czas \u0142aski, pozwalaj\u0105cy wej\u015b\u0107 w siebie i po-dobnie jak syn marnotrawny z przypowie\u015bci, zastanowi\u0107 si\u0119 nad w\u0142asnym \u017cyciem, uznaj\u0105c b\u0142\u0119dy i upadki, zat\u0119skni\u0107 za Ojcem i Jego blisko\u015bci\u0105 oraz wyruszy\u0107 w drog\u0119 powrotn\u0105 do Jego Domu. On w swojej wielkiej mi\u0142o\u015bci zawsze i wsz\u0119dzie czuwa nad naszym \u017cyciem i czeka na nas, by ka\u017cdemu dziecku, kt\u00f3re do Niego wraca, ofiarowa\u0107 dar pe\u0142nego pojednania i rado\u015bci.<\/p>\n
3. Z lektury Ewangelii wynika wyra\u017anie, \u017ce Jezus zawsze okazywa\u0142 chorym szczeg\u00f3lne wzgl\u0119dy. Nie tylko wysy\u0142a\u0142 swoich uczni\u00f3w, by leczyli ich rany (por. Mt 10, 8; \u0141k 9, 2; 10, 9), ale tak\u017ce ustanowi\u0142 dla nich specjalny sakrament: namaszczenie chorych. List \u015bw. Jakuba za\u015bwiadcza o istnieniu tego gestu sakramentalnego ju\u017c w pierwszej wsp\u00f3lnocie chrze\u015bcija\u0144skiej (por. 5, 14-16): poprzez namaszczenie chorych, kt\u00f3remu towarzyszy modlitwa prezbiter\u00f3w, ca\u0142y Ko\u015bci\u00f3\u0142 poleca chorych Panu cierpi\u0105cemu i uwielbionemu, aby On ul\u017cy\u0142 ich udr\u0119kom i ich uzdrowi\u0142, a wr\u0119cz wzywa ich do duchowego jednoczenia si\u0119 z m\u0119k\u0105 i \u015bmierci\u0105 Chrystusa, by w ten spos\u00f3b przyczyniali si\u0119 do dobra ludu Bo\u017cego.<\/p>\n
W tym sakramencie kontemplujemy podw\u00f3jn\u0105 tajemnic\u0119, w jakiej Jezus znalaz\u0142 si\u0119 w spos\u00f3b dramatyczny na G\u00f3rze Oliwnej, gdzie Ojciec wskaza\u0142 Mu drog\u0119 m\u0119ki jako najwy\u017cszy akt mi\u0142o\u015bci, kt\u00f3r\u0105 On przyj\u0105\u0142. W tej godzinie pr\u00f3by Chrystus jest po\u015brednikiem, \u00abprzenosz\u0105c na siebie, bior\u0105c na siebie cierpienie i m\u0119k\u0119 \u015bwiata, przemieniaj\u0105c je w wo\u0142anie do Boga, zanosz\u0105c je przed oczy Boga i sk\u0142adaj\u0105c w Jego r\u0119ce, a tym samym doprowadzaj\u0105c je rzeczywi\u015bcie do momentu odkupienia\u00bb (Lectio divina, Spotkanie z duchowie\u0144stwem Rzymu, 18 lutego 2010 r.). \u00abOgr\u00f3d Oliwny jest (…) tak\u017ce miejscem, z kt\u00f3rego wst\u0105pi\u0142 On do Ojca, jest zatem miejscem odkupienia (\u2026). To podw\u00f3jne misterium G\u00f3ry Oliwnej jest r\u00f3wnie\u017c wiecznie '\u017cywe’ w sakramentalnych olejach Ko\u015bcio\u0142a (…), olej jest znakiem dobroci Boga, kt\u00f3ra nas dotyka\u00bb (Homilia podczas Mszy \u015bw. Krzy\u017cma, 1 kwietnia 2010 r.). W namaszczeniu chorych olej \u2013 materia sakramentu \u2013 jest nam dany \u00abjako Bo\u017ce lekarstwo \u2013 jako lek, kt\u00f3ry w tym momencie upewnia nas co do Jego dobroci, kt\u00f3ry ma nas umocni\u0107 i pocieszy\u0107, ale kt\u00f3ry jednocze\u015bnie, niezale\u017cnie od choroby, kieruje my\u015bl ku ostatecznemu uzdrowieniu, ku zmartwychwstaniu (por. Jk 5, 14)\u00bb (tam\u017ce).<\/p>\n
Sakrament ten zas\u0142uguje dzi\u015b na wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 zar\u00f3wno w refleksji teologicznej, jak w dzia\u0142alno\u015bci duszpasterskiej w\u015br\u00f3d chorych. Wykorzystanie tre\u015bci modlitwy liturgicznej, kt\u00f3re mo\u017cna stosowa\u0107 w r\u00f3\u017cnych sytuacjach \u017cyciowych zwi\u0105zanych z chorob\u0105, a nie tylko u kresu \u017cycia (por. Katechizm Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego, 1514) sprawia, \u017ce namaszczenie chorych nie powinno by\u0107 uwa\u017cane za sakrament jakby mniej wa\u017cny od innych. Otoczenie chorych uwag\u0105 i opiek\u0105 duszpastersk\u0105 jest z jednej strony znakiem czu\u0142o\u015bci Boga dla cierpi\u0105cych, a z drugiej przynosi duchow\u0105 korzy\u015b\u0107 r\u00f3wnie\u017c kap\u0142anom i ca\u0142ej wsp\u00f3lnocie chrze\u015bcija\u0144skiej, poniewa\u017c wszystko to, co czyni si\u0119 najmniejszemu z braci, czyni si\u0119 samemu Chrystusowi (por. Mt 25, 40).<\/p>\n
4. O \u00absakramentach uzdrowienia\u00bb \u015bw. Augustyn m\u00f3wi: B\u00f3g \u00ableczy wszystkie twoje s\u0142abo\u015bci. Zostan\u0105 uleczone wszelkie twoje s\u0142abo\u015bci, nie l\u0119kaj si\u0119. (\u2026) Pozw\u00f3l tylko da\u0107 si\u0119 uleczy\u0107, nie odtr\u0105caj Jego r\u0119ki\u00bb (Obja\u015bnienie Psalmu 102, 5 [t\u0142um. Jan Sulowski]: PL 36, 1319-1320). S\u0105 to cenne narz\u0119dzia Bo\u017cej \u0142aski, kt\u00f3re pomagaj\u0105 choremu w coraz pe\u0142niejszym upodobnieniu si\u0119 do tajemnicy \u015bmierci i zmartwychwstania Chrystusa. M\u00f3wi\u0105c o tych dw\u00f3ch sakramentach, chcia\u0142bym podkre\u015bli\u0107 tak\u017ce znaczenie Eucharystii. Gdy zostaje ona przyj\u0119ta w chorobie, w nadzwyczajny spos\u00f3b przyczynia si\u0119 do tej przemiany, w\u0142\u0105czaj\u0105c osob\u0119, kt\u00f3ra karmi si\u0119 Cia\u0142em i Krwi\u0105 Jezusa, w ofiar\u0119, kt\u00f3r\u0105 On z\u0142o\u017cy\u0142 Ojcu z samego siebie dla zbawienia wszystkich. Ca\u0142a wsp\u00f3lnota ko\u015bcielna, a szczeg\u00f3lnie wsp\u00f3lnoty parafialne powinny stara\u0107 si\u0119 zapewni\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 cz\u0119stego przyst\u0119powania do komunii sakramentalnej osobom, kt\u00f3re z powod\u00f3w zdrowotnych lub ze wzgl\u0119du na wiek nie mog\u0105 odwiedza\u0107 miejsc kultu. W ten spos\u00f3b tym braciom i siostrom zostaje dana mo\u017cliwo\u015b\u0107 umocnienia wi\u0119zi z Chrystusem ukrzy\u017cowanym i zmartwychwsta\u0142ym poprzez uczestniczenie, dzi\u0119ki ofierze w\u0142asnego \u017cycia, z\u0142o\u017conej z mi\u0142o\u015bci do Chrystusa, w misji Ko\u015bcio\u0142a. W tej perspektywie wa\u017cne jest, by kap\u0142ani, kt\u00f3rzy pe\u0142ni\u0105 swoj\u0105 delikatn\u0105 pos\u0142ug\u0119 w szpitalach, w klinikach i w domach chorych, czuli si\u0119 prawdziwymi \u00ab’s\u0142ugami chorych’, znakiem i narz\u0119dziem, poprzez kt\u00f3re wsp\u00f3\u0142czucie Chrystusa musi dotrze\u0107 do ka\u017cdego cz\u0142owieka dotkni\u0119tego cierpieniem\u00bb (por. Or\u0119dzie na XVIII \u015awiatowy Dzie\u0144 Chorego, 22 listopada 2009 r.).<\/p>\n
Upodobnienie do paschalnej tajemnicy Chrystusa, dokonuj\u0105ce si\u0119 r\u00f3wnie\u017c przez praktykowanie duchowej komunii, nabiera szczeg\u00f3lnego znaczenia, kiedy Eucharystia zostaje udzielona i przyj\u0119ta jako wiatyk. W tym momencie \u017cycia w spos\u00f3b jeszcze wyra\u017aniejszy brzmi\u0105 s\u0142owa Pana: \u00abKto spo\u017cywa moje Cia\u0142o i pije moj\u0105 Krew, ma \u017cycie wieczne, a Ja go wskrzesz\u0119 w dniu ostatecznym\u00bb (J 6, 54). Eucharystia bowiem \u2013 zw\u0142aszcza jako wiatyk \u2013 jest, zgodnie z definicj\u0105 \u015bw. Ignacego z Antiochii, \u2013 \u00ablekarstwem nie\u015bmiertelno\u015bci, antidotum na \u015bmier\u0107\u00bb (List do Efezjan, 20: PG 5, 661), sakramentem przej\u015bcia ze \u015bmierci do \u017cycia, z tego \u015bwiata do Ojca, kt\u00f3ry czeka na wszystkich w niebieskiej Jerozolimie.<\/p>\n
5. Temat tego Or\u0119dzia na XX \u015awiatowy Dzie\u0144 Chorego: \u00abWsta\u0144, id\u017a, twoja wiara ci\u0119 uzdrowi\u0142a\u00bb, nawi\u0105zuje r\u00f3wnie\u017c do bliskiego ju\u017c Roku Wiary, kt\u00f3ry rozpocznie si\u0119 11 pa\u017adziernika 2012 r. i b\u0119dzie pomy\u015bln\u0105 i cenn\u0105 okazj\u0105 do odkrywania na nowo si\u0142y i pi\u0119kna wiary, by zg\u0142\u0119bi\u0107 jej tre\u015b\u0107 i dawa\u0107 o niej \u015bwiadectwo w \u017cyciu codziennym (por. List apost. Porta fidei, 11 pa\u017adziernika 2011 r.). Pragn\u0119 zach\u0119ci\u0107 chorych i cierpi\u0105cych, aby znajdowali zawsze bezpieczn\u0105 kotwic\u0119 w wierze, kt\u00f3ra karmi si\u0119 s\u0142uchaniem S\u0142owa Bo\u017cego, osobist\u0105 modlitw\u0105 i sakramentami, podczas gdy pasterzy zapraszam, aby byli zawsze gotowi do ich udzielania chorym. Niech kap\u0142ani na wz\u00f3r Dobrego Pasterza jako przewodnicy powierzonej im owczarni, b\u0119d\u0105 pe\u0142ni rado\u015bci, opieku\u0144czy wobec os\u00f3b najs\u0142abszych, ubogich, grzesznik\u00f3w i ukazuj\u0105 niesko\u0144czone mi\u0142osierdzie Boga napawaj\u0105cymi otuch\u0105 s\u0142owami nadziei (por. \u015bw. Augustyn, Epistola 95, 1: PL 33, 351-352).<\/p>\n
Tym, kt\u00f3rzy pracuj\u0105 w s\u0142u\u017cbie zdrowia, jak r\u00f3wnie\u017c rodzinom, kt\u00f3re widz\u0105 w swoich bliskich cierpi\u0105ce oblicze Pana Jezusa, jeszcze raz dzi\u0119kuj\u0119 w imieniu w\u0142asnym i ca\u0142ego Ko\u015bcio\u0142a, \u017ce poprzez fachowe umiej\u0119tno\u015bci i milcz\u0105c\u0105 obecno\u015b\u0107, niejednokrotnie nawet bez wymawiania imienia Chrystusa, w konkretny spos\u00f3b \u015bwiadcz\u0105 o Chrystusie (por. Homilia podczas Mszy \u015bw. Krzy\u017cma, 21 kwietnia 2011 r.).<\/p>\n
Do Maryi, Matki Mi\u0142osierdzia i Uzdrowienia Chorych, wznosimy nasze ufne spojrzenie i nasz\u0105 modlitw\u0119; niech Jej macierzy\u0144skie wsp\u00f3\u0142czucie, kt\u00f3rego doznawa\u0142a, stoj\u0105c obok Syna umieraj\u0105cego na krzy\u017cu, otacza i wspiera wiar\u0119 i nadziej\u0119 ka\u017cdej osoby chorej i cierpi\u0105cej w procesie leczenia ran duszy i cia\u0142a.<\/p>\n
Wszystkich zapewniam o pami\u0119ci w modlitwie i udzielam ka\u017cdemu specjalnego B\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa Apostolskiego.<\/p>\n
Watykan, 20 listopada 2011 r., uroczysto\u015b\u0107 Jezusa Chrystusa, Kr\u00f3la Wszech\u015bwiata.<\/p>\n
Benedictus PP XVI<\/p>\n
\u00a9 Copyright 2011 – Libreria Editrice Vaticana<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
2012 Or\u0119dzie na XX \u015awiatowy Dzie\u0144 Chorego – Benedykt XVI \u00abWsta\u0144, id\u017a, twoja wiara ci\u0119 uzdrowi\u0142a\u00bb (\u0141k 17, 19) Drodzy bracia i siostry! Z okazji \u015awiatowego Dnia Chorego, kt\u00f3ry b\u0119dziemy obchodzili 11 lutego 2012 r., we wspomnienie Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny z Lourdes, pragn\u0119 ponowi\u0107 moj\u0105 duchow\u0105 blisko\u015b\u0107 ze wszystkimi chorymi, kt\u00f3rzy przebywaj\u0105 w szpitalach i […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[52],"tags":[],"class_list":["post-436","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-oredzia"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/436","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=436"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/436\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":836,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/436\/revisions\/836"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=436"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=436"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dsz.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=436"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}